Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/279 K.2021/129

K. YAZILDIĞI TARİH : 12/07/2021

Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım ve Marka'dan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti Men'i, Ref'i ile Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacıya ait TPE nezdinde tescilli ....... sayılı teşhir standı ve ambalaj tasarımı, ....... sayılı çakmak tasarımı ve ....... sayılı üç boyutlu şekil markası davalı tarafından taklit edilerek üretilmek, piyasaya sunulmak, satılmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanılmak veya bu amaçlarla bulundurulmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarılmak, ithal işlemine tabi tutulmak suretiyle marka ve tasarım haklarına tecavüz edildiğini,

davacıya ait ....... çakmak koleksiyonunun davalı tarafından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibas yaratmak ve kendi ürünlerini satmak için ....... ile aynı ürün renklerinin, aynı çakmak tasarımlarının, aynı koleksiyonların, aynı paketleme modellerinin ve çakmaklar üzerinde aynı/benzer ...... figüratiflerinin kullanılarak müvekkilin marka ve tasarım hukukundan doğan haklarına tecavüz edildiği,

davalı ...'nın gerçekleştirmiş olduğu bu eylemlerin iktisadi rekabeti zedelediğinin kabulü ile haksız rekabet fiillerinin oluştuğunun bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, açıklanan nedenlerle davalı ... tarafından benzerleri üretilerek tecavüz edilen müvekkili şirkete ait ....... numaralı tescilli çakmak tasarımı ile ....... numaralı üç boyutlu şekil markası hakkında yeni bir bilirkişi tarafından inceleme yapılarak yeni bir rapor hazırlanmasını 26.07.2019 tarihli delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebi neticesinde toplatma kararı verilen davalıya ait çakmak teşhir standı ve .... koleksiyonu uygulanmış olan çakmakların imhasına,

davacının marka ve tasarım hukukundan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüzün ref'i ve men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, 14/02/2020 tarihinde uygulanan ve el konulan teşhir standı kendisine ait marka ve model olmadığını, söz konusu teşhir standının davacıya ait teşhir standı ile hem görsel hem de teknik olarak hiçbir benzerliğinin bulunmadığını, söz konusu stantların ....... no ile tescilli patent olduğunun görüldüğünü, tedbir kararının usule aykırı şekilde infaz edildiğini, kendisine ait ...... marka taşlı modelin gövde tasarımı olarak ....... marka çakmak ile %100 farklı bir tasarıma sahip olduğunu, en önemli farklı özelliğinin taşlı modelin gövde tasarımı olarak kare dört köşe olarak farklı bir özelliğe sahip olduğunu,

ebat olarak daha dar ve kısa olduğunu, gövdesinin 4 köşe özelliğinden dolayı teşhir standı gövde yuvalarının da 4 köşe özelliğine sahip olduğunu, davacıya ait marka modelini silindir yuvarlak bir gövdeye daha uzun ve ebat olarak daha geniş bir özelliğe sahip olduğunu, her iki modelin kendi farklı markasını taşıdığını, dolayısıyla tüketici nezdinde farklı markaların ve şekillerin olması nedeni ile iltibasa neden olmayacağını, kendisine ait ambalajın dış kutu sistemini kullanarak renk olarak siyah marka olarak ...... vurgusu yaptığı nedeniyle %100 davacının teşhir stantlarından farklı olduğunu,

o farkın tüketiciler tarafından gözle görülecek şekilde belirgin olduğunu, davacıya ait tescilli tasarımda marka çıkıntı tasarımının bulunmadığın, 26.07.2019 tarihli delil tespiti ve tedbir talepli gerekçesinde delil olarak ..... baskı koleksiyonunun sunulduğunu, ancak .... baskısının .... kutsal bir simgesi olup kimsenin tekeline verilemeyeceğini, söz konusu görsellerin kullanılmasının yine davacının tekelinde olamayacağını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/362 esas, 2021/87 karar sayılı kararıyla dosyanın mahkememizin işbu dosyasıyla birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 1959 yılında ...... ailesi tarafından ...... 'da kurulduğunu, müvekkilinin tanınmış "......." çakmaklarıyla çakmak alanında lider olduğunu, TPMK nezdinde 2014 yılı .... sayılı kararı ile "......." markasının tanınmış marka statüsü kazandığını, müvekkilinin Türkiye'de 1979 tarihinde ..... tescil numarası ile tescil başvurusunda bulunduğunu, bununla beraber davalı tarafın müvekkilinin ....... numaralı tescilli çakmak tasarımına ve ....... numaralı tescilli markasının davalı tarafından taklit edilerek piyasaya sunulduğunu, sattığını,

bu eylemler neticesinde müvekkilinin tescilli marka ve tasarım haklarına tecavüz ettiğini iddia ederek, müvekkili şirketinin uğramış olduğu zararlara ilişkin 10.000,00 TL maddi zararın tahsilini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesi ile, 2018 yılından bu yana dava dilekçesinde belirtilen adreste faaliyet gösterdiğini, şahsına ait "......" markası olan farklı modellerdeki ürünlerinin yanı sıra Türkiye pazarında faaliyet gösteren ve içlerinde davacı ... firmasına da olan "......." markalarında içeren birçok model çakmakları alıp sattığını, dava konusu olan ..... model çakmağının teşhir standı ... firmasının iddialarının doğruyu yansıtmadığını, bir ürünün iltibasa sebebiyet vermesi için benzer olması gerektiğini ve sahip olduğu modelde açıkladığı gibi renk, isim ve kalıp tasarımı benzer olmadığından kullanıcı nezdinde iltibasa sebebiyet veremeyeceğini belirterek aleyhine açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına tescilli marka ve tasarım tescil belgeleri celp olunmuş, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... d.iş dosyası dosya içerisine alınmış, tetkikinde; talep edenin ..., karşı tarafın ... olduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda.

"Tespit talep eden tarafa ait ....... numaralı tescilli teşhir stand tasarımı ve kullanımı ile aleyhine tespit talep edilen ...'ya ait çakmak teşhir standı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, tespit talep eden tarafa ait ..... numaralı tescilli çakmak tasarımı ile aleyhine tespit talep edilen ...'ya ait çakmak arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklar bulunduğu,

bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, tespit talep eden tarafa ait ....... numaralı 3 boyutlu şekil marka ve kullanımı ile aleyhine tespit talep edilen ...'ya ait çakmak arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklar bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, tespit talep eden tarafa ait ..... uygulanan çakmaklar ile aleyhine tespit talep edilen ...'ya ait ...... uygulanan çakmaklar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklar bulunmadığı,

bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu durumun haksız rekabet fiillerini oluşturduğu" hususlarını rapor ettiği görülmüştür.

Dosya; dosyada bulunan değişik iş tespit raporu, taraf beyanları, sunulan tüm deliller ve el konulmuş ürünler incelenmek suretiyle davalının davacıya ait ....... ve ....... tescil numaralı tasarımlardan ve ....... tescil numaralı markadan doğan haklarına tecavüzünün bulunup bulunmadığı, sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılacağı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler 06/05/2021 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında.

"Davalı tarafa ait ...... marka ibareli marka kullanımlarının Davacı yana ait ....... tescil numaralı şekil markası kullanımları ile orta düzeyde tüketici nezdinde iltibas oluşturacak nitelikte bulunmamış olup, genel izlenimde karıştırılmaya sebebiyet verecek benzerliğin var olmadığı, davalı tarafa ait ...... marka ibareli ".... " ürünü tasarımı, davacıya ait ....... tescil numaralı çakmak tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibas oluşturacak nitelikte bulunmamış olup, karıştırılmaya sebebiyet verecek benzerliğin var olmadığı,

davalı tarafa ait ...... ibareli "......" ürünü tasarımı, Davacıya ait ...... numaralı "...... " tasarımları ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibas oluşturacak nitelikte bulunmamış olup, genel izlenimde karıştırılmaya sebebiyet verecek benzerliğin var olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Ana dosyada ve birleşen dosyada dava; davalının, davacıya ait tasarım ve markadan doğan haklarına tecavüzün tespiti, men'i, ref'i ile tazminat talebine yöneliktir.

Marka tecavüzü davası yönünden yapılan değerlendirmede; davacının ....... tescil numaralı şekil markasında silindirik şekilde çakmak görseli bulunduğu, davacının ürününün ise silindirik değil dikdörtgen prizması şeklinde olduğu, davacının şekil markasında ateşleme mekanizmasının altından başlayan gövdenin iç yönüne doğru eriyen çıkıntı detay formunun davalı ürününde farklı mesafede sonlandığı, alev çıkış bölümlerinde farklı detay şekillerinin bulunduğu bu nedenle benzer olarak algılanmadıkları, tüketici nezdinde karıştırma ihtimalinin bulunmadığı,

kaldı ki tasarım tesciline konu çakmak görselini davacının aynı zamanda marka olarak zorunluluk gereği bir takım benzerliklerinin bulunmasının kaçınılmaz olduğu ancak davacının ürünlerinde kendisine ait (......) markasını kullandığı, markaya tecavüzün yasal unsurlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Tasarım tecavüzü davası yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafa ait .... nolu çakmak tasarımı ile davalıya ait ürünün kıyaslamasında; davalıya ait ürünün genel görünüm itibarı ile dairesel (silindirik) yapıda olan davacı tasarımından farklı olarak kare tabanlı ... şeklinde olduğu, davacı tasarımında ateşleme mekanizmasının gizli ve basma düğmesi şeklinde olmasına rağmen davalı ürününde ateşleme mekanizmasının altından başlayan gövdenin iç yönüne doğru eriyen çıkıntı detay formunun bulunmasına rağmen bu çıkıntının davalı ürününde farklı mesafede sonlandığı; buna göre davacıya ait çakmak tasarımı ile davalıya ait ürünün farklı şekil, biçim, oran ve pozisyonda oldukları, benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafa ait ....... tescil numaralı çakmak teşhir standı ile davalı yana ait çakmak teşhir standının kıyaslamasında ise; davacı tarafa ait tasarımda şeffaf iç standın dairesel şekilde, davalıya ait üründe ise dikdörtgen şekilde yer alarak konumlandırıldığı, davalı ürününde, davacı tasarımından ayırdedici olarak "......" ibaresinin yer aldığı, bu durumda tüketici nezdinde karıştırma ihtimalinin bulunmadığı,

kaldı ki davalının, ..... tescil numaralı tasarım ile kıyaslanan işbu davaya konu çakmak ürününün davacı tasarımına tecavüz oluşturmadığının kabulü karşısında, bu şekil ve formda bulunan çakmakların teşhiri yönünden seçenek özgürlüğünün çakmak formu ile bağlı olunmasından dolayı daraldığı ve bu çerçevede, davalının ayırdedici olarak kullandığı "......" ibaresi ile tasarımına ayırdedicilik kattığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davalının ürünlerinde kendisine ait "......" markasını kullanması karşısında davacının tanınmışlığı ya da bilinirliğinden haksız yararlanma amacını gütmediği ve haksız rekabetin koşullarının da oluşmadığı, bu nedenle münhasıran haksız rekabetin de davaya konu olayda değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçeler ile marka hakkına tecavüz ve tasarım hakkına tecavüzün tespiti, ref'i istemli ana davanın ve bu tecavüz ve haksız rekabet dolayısıyla oluşan maddi zararın tazmini talebiyle açılan birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne ait 2020/262 esas sayılı dosyasının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸