KÜNYE
T.C. Bakırköy 2. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 5 Temmuz 2023
- Esas no
- 2021/322
- Karar no
- 2023/198
- Dava
- Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü ile Haksız Rekabetin
Karar Metni
3.182 kelime·16 dk okuma·7 bölüm
Tespiti
DAVA TARİHİ : 24/09/2020
KARAR TARİHİ : 05/07/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi Hükümsüzlüğü ile Haksız Rekabetin Tespiti davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ve davalı şirketin aynı iştigal konusunda ticari faaliyette bulunduğunu ve aynı müşteri kitlesine hitap ettiklerini, davalı şirketin, dava konusu faydalı modele ilişkin ürünün çok önceden beri var olduğunu, piyasada yer aldığını bildiği halde, kötüniyetli olarak davacının müşterilerini arayarak,
dava konusu ürünün kendi adına tescilli olduğunu, kendisinden başkasından aldıkları takdirde ürünleri toplatacağını belirterek haksız ve kötüniyetli olarak aldığı tescilden haksız fayda sağlamayı amaçladığını ve kötüniyetli bir biçimde tekel oluşturmaya çalıştığını, ihtilafa konu davalının ... "...." ile .... "...." başvuru numaralı ve buluş başlıklı faydalı modellere ait özet, istem, tarifname ve çizimleri içerir başvuru belgelerinde de görüleceği üzere her iki modelin kullanılış alanı, içeriği, sağladığı fayda, kısacası tüm aksam ve yöntemlerinin uzunca süredir tüm dünyada ve sektörde bilinen, kullanılan,
maruf hale gelen ürünün kopyası mahiyetinde olduğunu, ekte sundukları uzman mütalaası ile ihtilafa konu faydalı modellerin yenilik vasfına haiz olmadıklarının ortaya konulduğunu, 6769 sayılı Kanunun 142.maddesinin faydalı model başvurularının hangi şartlar ile korunacağını hüküm altına aldığını, Kanun maddesinin aradığı şartların başında, buluşun yeni olması ve sanayiye uygulanabilir olmasının gerektiğini, Kanun maddesindeki yenilik ölçütünün ise aynı Kanunun 83. Maddesinin 1. Fıkrasına yapılan atıfla belirlendiğini, atıf yapılan kanun maddesindeki yeni tanımı "tekniğin bilinen durumundan" öte bir buluş olması şeklinde tanımlandığını,
aynı maddenin devamı fıkrasında ise "tekniğin bilinen durumu" tarif edildiğini, ihtilafa konu faydalı modellerin yenilik vasfına haiz olmamasına ek olarak davacının (ve sektördeki tüm tacirlerin) de tekniğin unsurlarını bildiğinin açık olduğunu, bu nedenle davalının kötüniyetli olduğunu, davalının her iki faydalı modelinin de dünyada uzun süredir bilinen yöntemlerin taklidi olduğunu, yenilik vasfını haiz olmadığını, tacir sıfatı bulunan davalının aynı sektörde faaliyet göstermesi nedeniyle tekniğin bilinen durumuna vakıf olduğunu, tüm bu sebeplerle davalı adına tescilli ihtilafa konu faydalı modellerin hükümsüz kılınarak sicilden terkinini,
davalının, davacının ticari faaliyette bulunduğu müşterilerini arayarak, dava konusu ürünün kendisi adına faydalı model tescillerinin olduğunu, başkasından satın almaları halinde, ürünleri piyasadan toplatacağını belirttiğini, davacıyı ve davacının müşteri portföyünü hedef alan davalının, haksız rekabet teşkil edem eylem ve işlemlerinin tespitini, söz konusu haksız ve hukuka aykırı eylem ve işlemlerin ortadan kaldırılmasını, hükmün ilanını, yargılama giderlerinin, vekalet ücretlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin 1998 yılından beri faaliyette olan, dar dokuma imalatı, tekstil dış ve iç giyim ihracatçılarına üretim ve 2012 yılından itibaren de yatak, koltuk, kanepe piyasasına şerit üretimi yapan firma olduğunu, müvekkilinin başvurusu üzerine dava konusu faydalı modellerin adına tescil edildiğini, dava konusu faydalı modellerin ilgili mevzuat gereği taşıması gereken tüm vasıflara haiz olduğundan müvekkilinin faydalı model başvurusunun kabul edildiğini ve yapılan inceleme sonucunda faydalı model belgesinin verildiğini, dava konusu faydalı modellerin yenilik vasfını haiz olduğunu,
ilgili faydalı modellerin tekniğin bilinen durumundan öte buluş olduğunu, davacının uzun yıllar, müvekkili yanında müvekkili firmada çalıştığını, müvekkili firmadan ayrıldıktan kısa süre sonra ...'ni kurduğunu, ilk defa müvekkili tarafından üretilen ve faydalı model olarak tescili yapılan dava konusu buluşların birebir benzerlerinin üretimini yapmaya başladığını, davacının davaya konu buluşların üretimine ilişkin tüm bilgileri müvekkili yanında çalıştığı süreçte müvekkilinden öğrendiğini, müvekkili yanından ayrıldıktan sonra da açtığı firmada öğrendiği tüm bu bilgileri kullanmak suretiyle üretime başladığını,
davacının sır saklama yükümlülüğü ve haksız rekabet yasağına aykırılık teşkil eden fiilleri sebebiyle yasal yollara müracaat etme haklarını da saklı tuttuklarını, haksız ve kötüniyetli olarak ikame edilen dava nedeniyle müvekkilinin ticari ve itibari anlamda büyük zararının mevcut olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davalı adına kayıtlı faydalı model tescil belgeleri celp olunmuştur.
Dosya, davalı yana ait .... ve ....tescil numaralı faydalı modellerin yenilik vasıflarının bulunmaması nedenleri ile hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının davacıya ait iş ve iş ürünlerini kötülemek suretiyle haksız rekabette bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 19/09/2021 tarihli raporlarında; ".... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurlarının davalı tarafından sunulan önceki teknik dökümanlarda yer almadığı için faydalı modelin yeni olduğu kanaatine varıldığı, .. referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurlarının davalı tarafından sunulan önceki teknik dökümanda yer aldığı için faydalı modelin yeni olmadığı kanaatine varıldığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekili 07/10/2021 tarihli dilekçesi ile, 551 sayılı Mülga KHK Madde 155 incelenmeden verilen raporun eksik inceleme oluşturduğunu, davalı tarafa ait ... numaralı dosyanın "İSTEMLER" bölümünde korunması istenen gergi bantlarının (1) uç kısımlarında bulunan montaj aparatlarının (2) naylon ve polyester malzemeye sahip olmasının, ... numaralı patent dökümanına göre tekniğin bilinen durumunu aşamadığını, bu sebeple yenilik içermediğini, naylon ve plastik türünün polyester olduğunu, bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmeye göre ... belgesinin bu haliyle de yenilik kırıcı özelliğe haiz olmayacağını,
bu durumda naylonun da bir plastik türü olup olmadığına bakılmasının gerekli olduğunu, eksik inceleme ve değerlendirme oluşturan rapora itiraz ettiklerini, faydalı model tescil sürecinde tekniğin bilinen durumunun aşılması beklenmese de, tekniğin aynısının tescilinin de mümkün olduğunu, yapılan incelemede yeni olarak kabul edilen ham madde içeriklerinin, mülga 155'e göre faydalı model konusu dahi edilemeyen kimyasal formülün veya formülümsünün ne gibi bir fayda sağladığının raporda incelenmediğinden eksik hususun giderilmesi için ek rapor alınmasını,
bilirkişi raporunda yer alan "..." ibaresi üzerinden bilirkişi raporunda yenilik kriteri haizliği çıkarımının, naylon ve polyesterin birlikte karışımı mümkün olmadığı gibi, ortaya çıkan bileşimin kimyada işe yarar bir sonucunun da olmadığını, özelliklerini kaybetmeden aynı anda kullanımlarının ise, birbirlerini tutamadıkları için sektörde ve davalılar tarafından dahi kullanılmadığının bilindiğini, bilirkişi raporunda yer alan verileni bu şekilde yorumu halinde ise hükümsüzlük nedenlerine 551 sayılı KHK'nın 165.maddesinin b bendi kapsamında, faydalı model belgesi konusu buluşun,
buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlilikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse hükmünü de ekleyerek davalarını kısmi olarak ıslah ettiklerini, bu yönüyle dahi Kimya Mühendisi ve/veya Tekstil Mühendisi bir bilirkişinin de heyete eklenerek ek rapor tanzimini talep etmiştir.
Davalı vekili 11/10/2021 tarihli dilekçesi ile, ... başvuru numaralı faydalı model ile ilgili yapılan değerlendirme ve tespitlerin hatalı olduğunu, zira daha önce piyasada üretilen ve kullanılan benzer ürünlerde gergi bandı ve asma parçası adı verilen aparatların ayrı ayrı üretildiğini, bu iki parçanın birleştirilmesi ve bu parçaların sonrasında döşeme ile birleştirilmesi zaman, işçilik ve zaman kaybına sebebiyet verdiğini, bunun yanı sıra bu birleştirme işlemi sonrasında gerdirilen kısmın dış görüntüsü bozulduğundan buraya ayrıca aksesuarlar yerleştirilmesi gerektiğini ve bu durumun da ek işçiliğe sebep olduğunu,
oysaki sözkonusu buluş ile gergi bandının ucuna montaj aparatı plastik enjeksiyonla otomatik olarak basıldığı ve diğer ucuna aksesuar kısmı da enjeksiyon ile basılarak üretim gerçekleştirildiği, böylece ek bir işçilikle aksesuar takılması gerekliliği ortadan kalktığını ve dikim işleminde zaman ve işçilik kaybı yaşanmadığını, bu özellikler bağlamında faydalı modelin yenilik vasfına haiz olduğunu, bilirkişilerce faydalı modelin yeni olmadığı yönündeki kanaate katılmadıklarını, bu nedenle dosyanın bilirkişiye tevdi ile ek rapor alınmasını,
ayrıca bilirkişilerce davacının haksız rekabette bulunup bulunulmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, bu yönüyle de rapora itirazlarını sunduklarını, ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Heyete bir kimya mühendisi bilirkişi eklenmek suretiyle taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve haksız rekabete ilişkin görevlendirmenin yerine getirilmesi yönünde ek rapor ve davanın ıslahına ilişkin hususlarda rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 24/03/2022 tarihli birinci ek raporlarında; ".... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurlarının davalı tarafından sunulan önceki teknik dökümanlarda yer almadığı için faydalı modelin yeni olduğu kanaatine varıldığı,
... referanslı faydalı modelin bağımsız istemde yer alan tüm unsurlarının davalı tarafından sunulan önceki teknik dökümanda yer aldığı için faydalı modelin yeni olmadığı, davalının TTK 55/1-a maddesi kapsamında haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin varlığının tespit edilememiş olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davacı vekili 30/05/2022 tarihli dilekçesi ile, ... numaralı patent ile dava konusu ... numaralı faydalı modelin aynı istem ve unsurları içerdiğini bu nedenle yeni olmadığı, raporda malzeme cinsine yapılan atıfla yeni olduğu tespitinin eksik ve hatalı inceleme içerdiğini, çünkü üründe kullanılan malzeme yapısının/alaşımının başlı başına buluş olmaması halinde yenilik unsuru oluşturmayacağını, davaya konu ...numaralı faydalı modelde malzeme cinsine önem atfedilmemiş olduğunu, söz konusu faydalı modelde ve ... nolu patent belgesinde yer alan istemlerde, istemlerin meydana geldiği malzeme cinsinin detaylı tarifi verilmediğini,
kullanılan malzeme yapısının yenilik teşkil etmediğini ve koruma kapsamında kalamayacağını, buluşlarda malzeme cinsinin önem arz etmesi ihtimalinde bunların net ve detaylı tarifinin belgede yer almasının gerektiğini, net olarak belirtilmeyen ve genel geçer ifadelerle anlatılmış durumların yeniliğe tesir etmeyeceğini, korunan hususun başka (yöntem) olduğunu, ... numaralı faydalı modelde yer alan istemlerde "naylon ve polyester hammadde ile .... numaralı patent belgesinde yer alan istemlerde "naylon veya diğer plastik malzemeler gibi" ifadelerin yer aldığını, bu noktada aynı yöntemle uygulanan buluşta kullanılan malzemenin naylon,
polyester veya diğer plastik malzemelerden hangisiyle üretildiğinin bir önem arz etmediğini, istem ve tariflerde bu hususlara genel geçer ifadelerle yer verildiğinin anlaşıldığını, dolayısıyla aynı yöntemle kullanılan ürünlerin hangi plastik mamulünden üretildiği yenilik açısından bir önem arz etmeyeceğini, dava konusu ... numaralı faydalı model isteminde yer alan hususun sanayiye uygulanabilir olmasının mümkün olmadığını,
bilirkişi heyetine dahil edilen kimya mühendisi bilirkişinin yaptığı inceleme ve değerlendirmede dava konusu .... numaralı faydalı model isteminde yer alan "naylon ve polyester hammadde"nin karıştırılarak elde edilen malzemenin endüstride kullanılamayacağının tespit edildiğini, bilirkişi raporunda yenilik arz ettiği tespit edilen husus olan malzeme yapısının, değil yeni olması istemde yer alan tarifi ile sanayide uygulanabilmesi mümkün olmadığını, bir başka anlatımla yöntem dışında malzeme yapısının önem arz etmediği ve dava konusu belgede yer alan istemin yenilik teşkil etmediği bilirkişi raporuyla açıkça ortaya konulmuş olduğunu,
çünkü dava konusu belgede yer alan malzeme tarifinin fiilen ürüne uygulanmasının mümkün olmadığını, belgelerde incelenmesi gereken esaslı noktanın yöntem olduğunu, aynı yöntem ile üretilen ürünün plastik, polyester, naylon ve aynı etkiyi yapacak hangi ürünle üretilirse üretilsin aynı mahiyette olacağını, dava konusu belge ile anılan patent belgesinde yer alan malzeme farklılığının yeniliğe ilişkin farklılık yaratamayacağının sabit olduğunu, kimya mühendisi bilirkişi.
"NAYLON ve POLYESTER malzemelerden karışım yapılması uygun değildir.", "Verimli bir karışım oluşmamakta bu nedenle, karışımları Endüstride kullanılmamaktadır." tespitlerinin, dava konusu ... numaralı faydalı modele ait istemlerde yer alan tarifin sanayiye uygulanabilir olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, dava konusu .... numaralı faydalı modelin sanayiye uygulanabilir olmadığının bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, malzeme cinsinin yeniliğe etki etmesi halinde bunun faydalı model ile değil ancak patent ile korunabileceğini, davaya konusu faydalı model olduğundan kimyasal bileşenin koruma kapsamında olmayacağı,
"naylon veya diğer plastik malzemeler" tarifinin genel, "naylon ve polyester hammadde" tarifinin ise özel mahiyette olduğu kabul edilemeyeceğini, naylon ve polyester hammadde" ibaresinin ne anlama geldiğinin açık olduğu ve bunun bir özel tarif olduğu bir an için düşünülse dahi bu "özel tarif" buluşa yenilik katmadığını, "özel tarif" ne kadar özel olursa olsun genel tarifle aynı sonuca ulaşılıyor ise yenilik teşkil etmeyeceğini, heyette bulunan kimya mühendisi bilirkişinin tespitinin, değerlendirilmemiş olduğundan eksik inceleme nedeniyle ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı vekili 14/06/2022 tarihli dilekçesi ile, ... başvuru numaralı faydalı modelin hükümsüzlük incelemesi neticesinde yeni olduğu değerlendirmesine katıldıklarını, .... başvuru numaralı faydalı modelin hükümsüzlük incelemesi neticesinde yeni olmadığı değerlendirmesine katılmadıklarını, davaya konu faydalı modelde açıklanan gergi bandının ucuna montaj aparatının plastik enjeksiyonla otomatik olarak basıldığını ve diğer ucuna aksesuar kısmını da enjeksiyon ile basılarak üretim gerçekleştirildiğini,
böylece ek bir işçilikle aksesuar takılması gerekliliğinin ortadan kalktığını ve dikim işleminde zaman ve işçilik kaybı yaşanmadığını ve bu özellikler bağlamında faydalı modelin yenilik vasfına haiz olduğunu, bu hususun yeniden değerlendirilmesi için ek rapor talebinde bulunduklarını, bilirkişi heyetinin haksız rekabetin varlığının olup olmadığı hususunda herhangi bir incelemede bulunmadığını, davacı şirket yetkililerinden ...’nun daha önce müvekkili şirket bünyesinde çalıştığını, işi burada öğrendiğini, işten çıktıktan sonra müvekkil şirketin faaliyet alanın da şirket kurduğunu,
müvekkil firmanın müşteri portföyünü bilmekle beraber müvekkilinin müşterilerine çok düşük bedeller karşılığında ürün satarak müvekkili zor durumda bıraktığını, tarafların ticari ve defter kayıtları incelenmesi halinde satış yapılan firmaların tespit edilebileceğini ve haksız rekabetin varlığının ortaya konulabileceğini, bilirkişi raporuna ... başvuru numaralı faydalı model yönünden itiraz ettiklerini, ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Bilirkişiler 27/01/2023 tarihli ön raporlarında, davacı vekilinin ek rapora ilişkin teknik hususlara ilişkin itirazlarının heyetlerinde bulunan kimya mühendisi bilirkişi tarafından incelendiğini ve teknik açıklamalar yaptığını, ancak söz konusu teknik açıklamaların hukuki olarak değerlendirilemediğini, bu nedenle teknik açıklamaların somut olay açısından Patent mevzuatına göre hukuki değerlendirilebilmesi ve doğru bir sonuca varılabilmesi için heyetlerine Kimya Mühendisi Patent Vekili'nin bilirkişi olarak katılmasının uygun olacağını beyan etmişlerdir.
Mahkememizce 31/01/2023 tarihli ele alma tutanağı ile mevcut bilirkişi heyetine Patent Vekili olan Kimya Mühendisi bilirkişisi eklenmek suretiyle mevcut ek rapora yönelik görevlendirme çerçevesinde rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişiler 22/05/2023 tarihli ikinci ek raporlarında; ".... numaralı faydalı modelin 1 adet istemden oluşmakta olup, bu bağımsız istem türünün;
a) "product by process" yani "usul sonucunda elde edilen ürün" istemi kategorisinde değerlendirildiğinde, 551 sayılı KHK Madde 155 "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde belirtilen konuların yanı sıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez" hükmünden dolayı 551 sayılı KHK madde 165 uyarınca faydalı model belgesinin hükümsüzlük koşullarının oluştuğunu, b) "product by process" yani "usul sonucunda elde edilen ürün" istemi kategorisinde değerlendirildiğinde, ayrıca ürünün bizatihi kendisinin yeni olması gerektiği,
salt ürünün eldesinde kullanılan yöntemin yeni olması nedeniyle ürünün yeni olarak nitelendirilemeyeceği, bu bağlamda gergi şeridine montaj aparatının bir naylon ve polyester hammadde ile bir enjeksiyon makinesi ile bir kalıp vasıtasıyla basılması şeklindeki üretim yönteminin ürüne herhangi bir teknik özellik kazandırmadığı, dolayısıyla her iki ucunda montaj aparatı bulunan gergi şeridinin .... numaralı doküman karşısında yeni olmadığı,
c) Ürün istemi türünde değerlendirildiğinde ise, ürün isteminde ürünün sahip olduğu parçalar veya özelliklerin vurgulanması gerektiği, usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünlerin faydalı model ile korunamayacağına yönelik 551 sayılı KHK’da yer alan açık ifadenin, Avrupa Patent Ofisi’ndeki uygulama referans alınarak yorumlanmasıyla, içerisinde usule ilişkin unsur bulunan istemin bu usulle ilişkili unsurlarının yenilik değerlendirmesine alınamayacağı, benzer şekilde "kimyasal maddeler" de faydalı model belgesi verilerek korunamayan buluşlar arasında sayıldığından,
551 sayılı KHK madde 155 uyarınca kimyasal maddelerin de yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmayacağı, bu bağlamda faydalı modelle korunması talep edilen buluşun her iki ucunda montaj aparatı bulunan gergi şeridinden ibaret olduğu ve bu ürünün önceki teknikte .... numaralı dokümanda açıklandığı, bu nedenle faydalı modelin .... numaralı doküman karşısında yeni olmadığı; .... numaralı faydalı model 1 adet istemden oluşmakta olup, bu bağımsız istemde yer alan tüm unsurlar .... numaralı patent dokümanında açıklandığı için faydalı modelin yeni olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı vekili 12/06/2023 tarihli dilekçesi ile, ek raporda kimyasal karışım ve formülasyondan ve sanayiye uygulanabilirliğinin değerlendirildiğini, ancak müvekkilinin patentini aldığı faydalı modelin bu durumla alakasının bulunmadığını, müvekkiline ait faydalı modelin önceki raporla yenilik olarak değerlendirildiğini, davacı tarafın sunduğu uzman görüşü ve belirttiği belgelere istinaden yapılan incelemeler sonucunda bu karara vardıklarını, ancak sunulan belge ve evrakların davacı tarafın yeni başvurusuna ilişkin evraklar olduğunu,
müvekkilinin patenti alınan faydalı modelinin iptal edilmesiyle kendilerinin başvurularının geçerli olmasını sağlamak amacıyla açılmış bir dava olduğunu, bilirkişilerin gergi şeridinin kimyasal karışımından bahsederek hükümsüz kılınabilir olacağını belirtmişseler de bunun eksik inceleme yapılması ve faydalı modelin neye ilişkin olduğunun gözden kaçırılması,
diğer hususların hiç değerlendirilmemesi sebebiyle bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ayrıca haksız rekabet yönünden daha önceki taleplerinin hiçbirinin dikkate alınmadan talep ettikleri hususların müvekkili açısından değerlendirildiğini, davacı açısından herhangi bir değerlendirme olmadığından bu hususlar yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve faydalı model yönünden belirttikleri hususlar dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.
Dava, davalıya ait ... ve ... tescil numaralı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü ve davalının, haksız rekabetinin tespiti talebine yöneliktir.
Tescil tarihi itibariyle hükümsüzlüğe konu ...ve .... tescil numaralı faydalı model belgeleri, SMK'nun yürürlüğünden önce başvurularak edinilmiş bir tescil olması nedeniyle mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri dikkate alınmalıdır.
"551 sayılı KHK'nın 165.maddesinde yer alan "a-Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154'üncü, 155'inci ve 156'ncı maddelerinde belirtilen hükümlere aykırılığı ispat edilmişse" şeklindeki düzenleme ile KHK'nın 142.maddesindeki "Bu KHK'nın 156'ncı maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10.madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi başvurusunun kabul edilebilmesi için ortada teknik ilerleme anlamında yenilik (küçük buluş) olması, KHK'nın 10.maddesi anlamında da sanayiye uygulanabilir olması koşulu bulunmaktadır."(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 24/06/2022 tarih, 2022/1919 E., 2022/5234 K.)
551 sayılı KHK'nun 155.maddesine göre: "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde belirtilen konuların yanısıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez.
"
Mahkememizce toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre, davaya konu ... tescil numaralı faydalı modelde montaj aparatı içeren bir gergi şeridi açıklandığı, buna göre montaj aparatı gergi şeridinin her iki ucuna bir naylon ve polyester hammadde ile bir enjeksiyon makinası ile bir kalıp vasıtasıyla basılarak oluşturulduğu ve usul sonucu elde edilen ürün olarak değerlendirilebileceği ve yine buna göre faydalı model belgesinin yenilik niteliğine haiz olabilmesi için sadece yeni bir yöntemin kullanılması değil, ürünün bizatihi kendisinin yeni olması gerektiği,
ancak gergi şeridine montaj aparatının bir naylon ve polyester hammadde ile bir enjeksiyon makinesi ile bir kalıp vasıtasıyla basılması şeklindeki üretim yönteminin ürüne herhangi bir teknik özellik kazandırmadığı; yenilik kırıcı olarak incelenen ... numaralı patent dökümanında açıklanan montaj aparatı naylon ve/veya diğer plastik malzemeler gibi daha sert malzemeden oluştuğu, montaj aparatının aynı anda hem naylon hem de polyester malzemeyi birlikte içermediği ve söz konusu dökümana yenilik unsuru katanın montaj aparatının naylon ve polyesterden oluşması karşısında her iki ucunda montaj aparatı içeren dokunmuş bir gergi şeridi bilinirken,
bu bilinene göre yeni olan unsurun montaj aparatının sadece naylon ve polyester malzemeden oluşmasının, davaya konu faydalı model belgesinin sadece bu kimyasal kompozisyona dayandırıldığı sonucunu doğurduğu ve yukarıda anılı 551 sayılı KHK'nun 155.maddesi kapsamında faydalı model ile korunamayacağı; davaya konu ... tescil numaralı faydalı model belgesi için ise; bağımsız isteminde yer alan tüm unsurların 1937 tarihli .... numaralı patent dökümanında yer aldığı, bu nedenle söz konusu faydalı modelin yenilik niteliğine sahip olmadığı, her iki faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının gerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı vekili, her ne kadar, davalının, davacının müşterilerini arayarak dava konusu ürünün kendisi adına faydalı model belgesi ile tescilli olduğu, başkasından satın alınması halinde toplatacaklarını belirttiği ve bu fiillerin haksız rekabet oluşturduğu iddiası ile haksız rekabetin tespiti, men ve ref'ini de talep etmişse de söz konusu iddialarına dayanak herhangi bir delil ibraz edemediği kanaatiyle haksız rekabet davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle davacının davasının kısmen kabulü ile ... ve ... tescil numaralı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne, haksız rekabet davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸
Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2021/322, K. 2023/198, 5 Temmuz 2023 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama