Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/52 K.2021/45

K. YAZILDIĞI TARİH : 09/04/2021

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Büyükçekmece ......

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, davalı şirketin ortaklarından olan davalı ... isimli şahıs adına kayıtlı olan İstanbul ili Büyükçekmece ilçesi .......Bölge ...... köyü ..... ada ...... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde inşaat yapılması hususunda yüklenici sıfatıyla dava dışı ...... ile davalı ..... arasında sözlü bir anlaşma yaptığını, bu anlaşma uyarınca dava dışı ....... ile ...... ortaklığıyla kurulan ......

Yapı Kooperatifi ile ....... İnş. A.Ş arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile beraber taşınmazın mülkiyeti ...... Kooperatife devredildiğini, bu sözleşme ile beraber ....... İnş. A.Ş yüklenici sıfatıyla proje hazırlığına başladığını, genel hatlarıyla 850 dairelik bir site projesinin başından sonuna kadar tamamlanması işinin tüm sorumluluğu ....... İnş.

A.Ş tarafından müvekkiline verildiğini ve müvekkilinin işini tam ve gereği gibi eksiksiz şekilde yaptığını, geçen süre içerisinde ....... İnş. A.Ş ile davalı şirketin ortaklarından ... arasındaki ticari ilişkinin bozulduğunu, ...... kooperatifi Şti kontrolü tamamen ...'na geçtiğini, bu defa ...... Konut Yapı Kooperatifi ile Pam. İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nin ortakları ile kurulan ...... İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.

Arasında bir anlaşma sağlandığını, akabinde bu firmanın ekonomik sıkıntıları ve iflas noktasına gelmiş olması sebebiyle yine aylı ortaklarla kurulan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile ...... İnş. Tekstil. San. Ve Tic. A.Ş önceden başlanılan ve yarım bırakılan inşaat işini tamamlamayı üstlendiğini, bu kapsamda müvekkili tarafından hali hazırda yapılmış ve tamamlanmış proje üzerinden inşaat işlerine ...... İnş. Tekstil. San. Ve Tic.

A.Ş tarafından başlandığını, müvekkilinin yaptığı proje çok küçük bir takım değişiklikler ile tadil edilerek .......

Belediyesine sunulmuş ve tasdik ettirilerek ruhsat alındığını, gelinen noktada müvekkili tarafından oluşturulan proje müvekkilinin izni ve onayı alınmaksızın kullanıldığını, bu durum hem projede imzası bulunan yani proje müellifi olan müvekkilinin onur eser sahipliğinden doğan manevi hakkının ihlal edilmesine ve müvekkilinin bu nedenle mağdur edilmesine ehm de sıfırdan bir proje oluşturulmasına gerek kalmaksızın davalı tarafından maddi bir takım haksız kazanımlar elde etmesine yol açtığını,

açıklanan bu sebeplerle proje müellifi sıfatıyla eser sahipliğinden doğan hakları FSEK m. 15 ve 16 hükümleri kapsamında ihlal edilen müvekkilinin nezdinde ortaya çıkan zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

Büyükçekmece ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/03/2016 tarih, ...... esas, ....... karar sayılı kararı ile taraflar arasındaki ilişkinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında olduğundan bahisle mahkemelerinin görevsizliğine karar verilerek dosyanın Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın tensip ara kararına uygun bir şekilde bir dilekçe sunmamış olduğundan öncelikle davanın usulden reddini, aksi takdirde davacı tarafa iddialarını somut bir şekilde açıklattırılmasının istenilmesini, müvekkilleri ile davacı arasında doğrudan doğruya herhangi bir iş veya sözleşme ilişkisinin olmadığını, tüm müvekkilleri yönünden husumet itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde 25/03/1994 tarihli yapı ruhsatının ekli olduğu belirtilmiş ise de dilekçe ekindeki ruhsatın okunaklı olmadığını,

ancak davacı beyanı ile sabit olduğu üzere 1994 yılında yapılan proje ile ilgili iddiaların ileri sürülmesi için gereken zamanaşımı süresinin geçmiş olduğundan zamanaşımı itirazında bulunduklarını, tazminat talebinin yasal dayanaklarının oluşmadığını, davacı tarafın müvekkillerinin hiçbirine proje çizim hizmeti sunmadığını, müvekkillerinin davacıya hiçbir taahhütte bulunmadığını, yapılan araştırmalar neticesinde esas alınan projenin ..... grubu tarafından çizilmiş olduğunu, davacının iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını,

davacı tarafça yapılmış ve yürürlükte olan bir projenin varlığı ve işbu proje çizim hususunda müvekkilleri ile davacı arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisinin varlığı davacı tarafça kanıtlanması gereken bu hususta somut bir belge ve delil ibraz etmeyen davacı tarafın kötüniyetli iddialarının reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili Av. ... her ne kadar ..., ...... İnş. Teks. San.ve Tic. A.Ş., Pam İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.adına cevap dilekçesi sunmuş ise de dosyanın tetkikinde yalnızca davalı ... adına olan vekaletnamenin sunulduğu anlaşılmıştır. Diğer davalılar adına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, davaya cevap vermedikleri anlaşılmakla davanın reddini istedikleri kabul edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

...... Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nden İstanbul İli, ....... İlçesi, ... ada ....... parsel sayılı taşınmaza ait imar durum sureti, yapı ruhsatı, mimari proje ve yeni yapı mimari proje cdsi celp olunmuştur.

Dosyanın davacı tarafından hak sahibi olduğu herhangi bir proje olup olmadığı, bu projenin FSEK anlamında eser niteliğinde olup olmadığı, davalılar tarafından davacının eserden kaynaklı haklarının ihlal edilip edilmediğinin ve dilekçede belirtilen şekilde davacının isteyebileceği tazminat tutarını gösterir rapor tanzim etmek üzere bilirkişiye tevdi edildiği,

bilirkişilerin 23/01/2020 havale tarihli kök ve 17/02/2021 havale tarihli ek raporlarında: "projenin hazırlandığı 1994 yılının imar planı şartları doğrultusunda davacı mimar ... trafından hazırlanan ilk projenin FSEK 2/1 anlamında eser vasfını haiz olabileceği, davaya konu proje üzerinde davacının ismi ile imzası yer aldığından ve bu projenin ilgili belediyesince de tastiklendiği anlaşıldığından dava konusu eserin sahibinin davacı kişi olduğu, davalılar tarafından mimar .......

30/11/2006 tarih, ...... sayı ile ikinci kez inşaat ruhsatı alındığı, davacı ve davalılar tarafından on iki yıl arayla hazırlanan her iki proje de fikir ve sanat eseri niteliğiyle birbirinden tamamen farklı olduğu, konut blokları ve ticari blok; blok sayısı, vaziyet planı, kontür, gabari ve kat planları olarak birbirine benzerlik tespit edilemediği, davacı 1994 yılında eski ...... parsel için ruhsat aldığı ve projesini ilgili belediyeye onaylattığı, ancak kooperatifin anlaşmazlıklar nedeniyle el değiştirdiği, aldığı ruhsatın geçen süre nedeniyle geçersiz olduğu 05/05/2005/39 tarih sayı ile uygulamaya giren ......

Planıyla da mesken ve ticaret bloklarına kat ilavesi hakkı elde edildiğinden davalılar tarafından davacının ilk projesinin kullanılmayıp ikinci kez daha sade bir proje hazırlattırarak yeni ......... parsel için 30/11/2006 tarihli ruhsat aldığı, davacıya ait ilk mimari eserin davalılarca değişiiklik yapılarak izinsiz kullanılması değil, hiç kullanılmadığı, davacının ileri sürdüğü nedenlerin oluşmadığı" hususlarını tespit ve rapor ettikleri görülmüştür.

Dava: davalıların, davacı tarafa ait eser niteliğine haiz mimari projenin kullanımından kaynaklı tazminat talebine yöneliktir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller, taraf beyanları ve alınan raporlar karşısında; davacı tarafından 1994 yılının imar şartları doğrultusunda hazırlanan ilk projenin FSEK md. 2/1 anlamında eser vasfını haiz olduğu; bu proje üzerinde davacının ismi ve imzasının yer aldığı ve bu şekilde tastik edildiği, bu nedenle davacının eser sahibi olduğu konusunda bir tereddüt bulunmadığı, ancak davalının kullandığı projenin işbu davacıya ait proje (eser) olmayıp, mimari açıdan tamamen farklı olarak nitelendirilmesi gereken başka bir proje olduğu,

raporla tespit olunan iki proje arasındaki farkların önemli ve majör mahiyette olması sebebiyle davacıya ait projede değişiklikler yapılmış olmasından bahsedilemeyeceği; davalının uyguladığı projenin tamamen farklı bir eser olduğu, bu hali ile davacının eserinden kaynaklı herhangi bir hakkının ihlal edilmediği anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸