Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/203 K.2023/195

Men ve Ref'i ile Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ : 08/09/2022

KARAR TARİHİ : 23/06/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Markadan Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men ve Ref'i ile Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin "Her türlü elektronik ve bilgisayar ürünleri, elektronik bilgisayarlı ve mekanik oyun makineleri, plastic metal elektrikli, pilli ve mekanik her türlü oyuncaklar, eğitim öğretim ve oyun setleri….vs. ithalat, ihracat, alım, satım ve pazarlamasını yapmak" faaliyetlerinde bulunmak üzere 29/01/2022 tarihinde kurulmuş olduğunu, müvekkilinin ... tescil no.lu "..." markasının 12. sınıfta tescil edilmiş olduğunu,

müvekkilinin piyasada yaptığı araştırma neticesinde davalı ...’ın müvekkiline ait marka konusu ürünleri genel izlenim itibariyle aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzerini ürettiğini ve diğer davalıya sattığını, diğer davalının da ... adlı şirketten aldığı dava konusu ürünleri tüketicilere karıştırma ihtimali yaratacak şekilde aynı/ayırt edilmeyecek nitelikte işyerinde satışa sunduğunu, davalı ....

Oyuncak’ın bu ihlali sadece fiili işyerinde satış yaparak değil, ayrıca online olarak Instagram sosyal media hesabında da satışa sunmak suretiyle kullandığını, davalı ... Oyuncak'ın haksız eyleminin Bakırköy ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı şirketlerin müvekkiline ait ... tescil numaralı ... markasına tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirdiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, belirsiz alacak niteliğinde olmak ve gerekirse dava sonlandırılmadan artırılmak üzere şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...

Oyuncak isimli şirkette delil tespiti işlemi yapıldığı 03/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden tahsiline, hükmün ilanına, delil tespiti ve işbu esas davaya ilişkin yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesi ile, davacının satılan ürünlerde hakkı olduğunu söylemiş olsa da dayandığı bilirkişi raporunda ürünlerin, tasarımların benzemediğinin farklı olduğunun açık bir şekilde tespit edilmiş olduğunu, bu nedenle ürünler üzerinde davacının herhangi bir hakkı olmadığının açık olduğunu, diğer davalı ... şirketinden öğrenildiğine göre davacının marka üzerindeki haklarının hukuka uygun olmayıp kendilerine ait olmayan başkasına ait bir hakkın gaspı sonucu kendilerininmiş gibi TPMK’da başvuruda bulunup tescil ettirdikleri yönünde olduğunu,

ayrıca davacının haksız tescil eldığı ... sayılı markanın sınıflarına bakıldığında dava konusu ürünün yer almadığının görüleceğini, dava konusu ürün scooter olup karada kullanılan ve motoru olan bir ürün olduğunu, davacı markasının tescil sınıfı 12. sınıf olmakla, dava konusu scooter ürününü kapsamadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davalı müvekkili şirketin gerek tasarım ve gerekse marka ile ilgili tüm hukuki haklara, bu hakların sahibi dava dışı ... Oyuncak İml. İth. ve İhr. Ltd. Şti.'nden almış olduğu lisans yoluyla sahip olduğunu, dava dışı ... Oyuncak İml. İth. Ve İhr. Ltd. Şti.'nin dava konusu ürünler ile ilgili olarak TPMK nezdinde ... no.lu tasarım tescilinin olduğunu, ayrıca davacının davasını dayandırdığı Bakırköy ...

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da ürün tasarımlarının benzemediği farklı olduğu açık bir şekilde tespit edilmiş olduğunu, davacının nasıl ki tasarım üzerinde bir hakkı yok ise aynı durum tescil ettirmiş olduğu "..." markası içinde geçerli olduğunu, davacının marka başvurusu ile aynı olan ibarenin tescilli tasarım başvurusunda kullanılmış olduğunu, davacının kendi adına hukuki dayanaktan yoksun olarak tescil ettirdiği ... no.lu markanın sınıf içeriğinin dava konusu ürün sınıfı için geçerli olmadığını,

davacının tescil ettirdiği marka sınıfının dava konusu ürün açısından geçerli olmadığını, marka hukuku açısından bir hak sağlamadığını, açıklanan nedenler ile davacının iddia ettiği gibi ne tecavüz ne de haksız rekabet söz konusu olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalılara ait sicil kayıtları celp olunmuştur.

Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası celp olunmuş, tetkikinde; talep eden ... tarafından, karşı taraf ... Oyuncak aleyhine delil tespiti talebinde bulunulduğu, tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda; "...

D.iş Bilirkişi raporunda bulunan Karşı tarafa ait olduğu belirtilen bahsi geçen "....com" alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde, alan adının 20/11/2007 tarihinin alındığı/kayıt edildiği, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerinde FBS Inc. yazdığı, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine .... firmasından talep edilerek ulaşılabileceği, Name Servers bilgilerinde ...com - ....com yazdığı, mevcut durumda alan adı kontrol edildiğinde alan adı içerisinde web sitesi olduğu, https://www....linki kontrol edildiğinde mevcut durumda "Aradığınız sayfa bulunamadı veya silinmiş olabilir." şeklinde hata/uyarı olduğu,

https://www... linki web archive kaydı kontrol edildiğinde linke ilişkin web archive kaydının olmadığı, mevcut durumda https://www... linkine erişim sağlanamadığından 02/08/2022 tarihinde tespiti yapıldığı görülen ... değişik iş raporunda tespit edilen ekran görüntüsü incelendiğinde ... ve ürün görselinde ... ibaresinin olduğu, ... no.lu "..." markası 12. sınıfta davacı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına tescil edilmiş olduğu, davacı, davalıların oyuncak ürününde "..." ibaresini kullanmak suretiyle, kendisinin 12. sınıfta tescilli ... no.lu "..." markasından doğan haklarına tecavüz edildiğini beyan etmekteyse de oyunlar ve oyuncaklar mallarının Nice sınıflandırma sisteminde 28. sınıf kapsamına girdiği, davalıların markasal kullanımı 28. sınıfta olmakla ve davacının ... no.lu markası 12. sınıfta tescilli olmakla SMK kapsamında marka hakkına tecavüz koşullarının oluşmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Dosya, davalının, davacıya ait ... tescil numaralı markasından doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin bulunup bulunmadığı, maddi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 01/05/2023 tarihli raporlarında; "...

D.iş Bilirkişi raporunda bulunan Karşı tarafa ait olduğu belirtilen bahsi geçen "...com" alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde, alan adının 20/11/2007 tarihinin alındığı/kayıt edildiği, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerinde ... yazdığı, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine ... firmasından talep edilerek ulaşılabileceği, Name Servers bilgilerinde ...com - ...com yazdığı, mevcut durumda alan adı kontrol edildiğinde alan adı içerisinde web sitesi olduğu, https://www... linki kontrol edildiğinde mevcut durumda "Aradığınız sayfa bulunamadı veya silinmiş olabilir." şeklinde hata/uyarı olduğu,

https://www... linki web archive kaydı kontrol edildiğinde linke ilişkin web archive kaydının olmadığı, mevcut durumda https://www.... linkine erişim sağlanamadığından 02/08/2022 tarihinde tespiti yapıldığı görülen ... değişik iş raporunda tespit edilen ekran görüntüsü incelendiğinde ... ve ürün görselinde ... ibaresinin olduğu, ... no.lu "..." markası 12. sınıfta davacı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına tescil edilmiş olduğu, davacı, davalıların oyuncak ürününde "..." ibaresini kullanmak suretiyle, kendisinin 12. sınıfta tescilli ... no.lu “...” markasından doğan haklarına tecavüz edildiğini beyan etmekteyse de oyunlar ve oyuncaklar mallarının Nice sınıflandırma sisteminde 28. sınıf kapsamına girdiği, davalıların markasal kullanımı 28. sınıfta olmakla ve davacının ... no.lu markası 12. sınıfta tescilli olmakla SMK kapsamında marka hakkına tecavüz koşullarının oluşmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.

Davacı vekili 09/05/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, dava konusu scooterların 12.sınıfa dahil bulunduğunu, scooterların bizzat kelime olarak sınıflarda yer verilmemesi nedeniyle dava konusu scooterların bilirkişi tarafından salt oyuncak kategorisinde değerlendirildiğini, ancak bu scooterların oyuncak değil bisiklet kategorisinde yer alması ve bu sınıfın da 12.sınıf dahilinde yer alması nedeniyle bilirkişi tarafından raporun hatalı düzenlendiğini,

bilirkişi tarafından hatalı olarak sırf müvekkili şirket unvanında oyuncak ibaresi bulunması nedeniyle dava konusu scooterları 28.sınıf olan oyuncak emtiasına dahil olduğu kanaatine varması ve bu durumun da ihlal oluşturmayacağı yönünde rapor vermesi nedeniyle oluşturulan raporun hatalı hale geldiğini, müvekkilinin zaten oyuncak emtiasında ana faaliyet alanı olarak faaliyet gösterdiğini, 28.sınıfın onun ana emtiasını oluşturduğunu, ancak dava konusu scooterların oyuncak kategorisinde değil bisiklet kategorisi olan 12.sınıfın içinde olduğunu, davalı şirket tarafından gerçekleştirilen eylemlerin 12.sınıfta tecavüz teşkil ettiğini,

kök raporun sadece kendi başına hatalı olmadığını, ayrıca delil tespit raporuyla da tam çelişki oluşturduğunu, hal böyle olunca mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak uyuşmazlığın çözülmesinin mümkün bulunmadığını, mahkemece belirlenecek üçüncü bir bağımsız heyetten rapor alınmasını talep etmiştir.

Dava, davalıların, davacıya ait markasından doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir. Marka hakkına tecavüz fiili için çifte benzerlik yani işitsel, görsel, kavramsal kıyaslamada bütüncül değerlendirmede benzerlik ve sınıfsal benzerlik bir arada bulunmalıdır. Davacının davaya dayanak markasının ve davalının fiili markasal kullanımlarının "..." unsurlarını içermesi nedeniyle görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunmaktadır. Sınıfsal benzerlik bakımından yapılan değerlendirmede ise;

Türk Marka Hukukunda tescil başvuruları Nice anlaşmasına göre sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma tescil amacına hizmet etmektedir, buna mukabil markanın koruma kapsamı bakımından bağlayıcı değildir. Yani bir emtiaların ya da hizmetin aynı sınıfta olması onu sırf bu nedenle aynı ya da benzer kılmayacağı gibi farklı sınıflarda yer alması da benzer olmadıkları anlamına gelmez.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu hususta her somut olayın özelliğine göre esas alınması gereken kıstasları uygulama için belirlemiştir: Buna göre "Piyasanın anlayışı, benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, mal veya hizmetlerin birbiri yerine ikame edilebilme veya rekabet etme olanaklarının bulunup bulunmadığı, birinin diğerini tamamlama imkanı olup olmadığı, mal veya hizmetlerin dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı,

kullanım yöntemleri, amaçları, hedeflenen halk kesiminin aynı olup olmadığı"(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2011/1562 E., 2011/5464 K.) sınıfsal benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.

Somut olay yukarıda anılı kriterler ışığında değerlendirildiğinde; davacı, markasının tescilli olduğu 12.sınıftaki "bisiklet" emtiası ile, davalının fiili markasal kullanımının olduğu "oyuncak scooter" ürünü arasında sınıfsal benzerlik bulunduğunu beyan ve iddia etmektedir. Ancak davacı markasının tescilli olduğu emtianın hedef halk kesimi yetişkin, davalının ise çocuklardır.

Biri yetişkinlerin ulaşım, spor gibi ihtiyacını giderirken diğeri çocukların eğlence ve oyun gibi ihtiyaçlarını gidermeye yöneliktir. Oyuncak ürününün, yetişkin ürününe ikamesi ya da rekabet etmesi mümkün görünmemektedir. Dağıtım kanalları farklıdır.

Bu nedenle mahkememizce davalı markası ile davacı markası arasında sınıfsal benzerlik bulunmadığı, tecavüz ve haksız rekabet koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmış ve davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸