Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/266 K.2021/377

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile söz konusu çeklerin müvekkilinin elinden 24.02.2016 tarihinde vuku bulan hırsızlık olayı neticesinde rızası hilafına elinden çıktığını, olayda müvekkiline ait ... marka aracın anahtarı, ... marka telefonu müvekkili adına kayıtlı telefon hattı ile birlikte 1.000,00 TL ve 150,00 USD olmak üzere nakit paralarının çalındığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..

Esas sayılı dosyası ile söz konusu çek hakkında ödemeden men yasağı verildiğini, çeklerin hamili olduğunu iddia eden davalı tarafın söz konusu çekleri bankalara ibraz ettiğini gelen cevaplardan anlaşılması üzerine işbu davayı açtıklarını, müvekkili şirkete çekin iadesi veya bedelinin ödenmesi gerektiğini, keşidecisinin ... şahıs firması olan .... Elektrik San. Tic. A.Ş. firmasından elden alınan ... Çek Seri Nolu, ... hesap nolu 28.02.2016 Keşide Tarihli 2.300,00 TL ...

Bankası ... Şubesine ait çek bedelinin 01.03.2016 tarihinde takas sistemi aracılığı ile davalı yanın ... Bankası ... şubesinde bulunan hesabına aktarıldığının tespit edildiğini, ... Elektrik San. Tic. A.Ş. ile ticari ilişkileri sebebi ile elden alınan müşteri çekinin taraflarınca ciro dahi edilmeden çalındığını, müvekkilinin elinden rızası hilafında çıktığı sırada son ciranta ... Elektrik San. Tic. A.Ş. olduğunu, davalının ... Elektrik San. Tic.

A.Ş. ile herhangi bir ticaretinin olmadığını, ciro silsilesinin ... Elektrik san. Tic. A.Ş.'den sonra kopmuş olduğunu, keşidecisinin ... Tekstil San. Ve Dış tic. A.Ş. firmasından elden alınan ... Çek Seri Nolu, ... hesap nolu, 28.02.2016 keşide tarihli 1.817,20 TL ... Bank ... şubesine ait çalınan çekin 29.02.2016 tarihinde davalı yanca ibraz edilmediğinin tespit edildiğini, ... Tekstil San. Ve Dış Tic.

A.Ş. ile ticari ilişkileri sebebi ile elden alınan müşteri çekinin taraflarınca ciro dahi edilmeden çalındığını, müvekkilinin elinden rızası hilafında çıktığı sırada çekte ciro silsilesi bulunmadığını, davalının... Tekstil San. Ve Dış Tic A.Ş. ile herhangi bir ticaretinin olmadığını, keşidecisinin ... Makine Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasından elden alınan ... Çek Seri Nolu, ... hesap Nolu, 25.07.2016 Keşide Tarihli 3.211,96 TL .. Bankası ...

Şubesine ait çalınan çekin 25.07.2016 tarihinde davalı yanca ibraz edildiğinin tespit edildiğini, ... Makine Tekstil San. Ve Tic. Ltd.

Şti, ile ticari ilişkileri sebebi ile elden alınan müşteri çekinin taraflarınca ciro dahi edilmeden çalındığını müvekkilinin elden rızası hilafında çıktığı sırada çekte ciro silsilesi bulunmadığını, çekin arka yüzünde müvekkilinin sahte cirosunun yapıldığını, söz konusu cironun sahte olduğunu ve imzanın müvekkili şirketin yetkilisine ait olmadığını, davalının ... Makina Tekstil San. Ve Tic Itd.

Şti. ile herhangi bir ticaretinin olmadığını, dava konusu çeklerin müvekkili şirketin faaliyette bulunduğu ... Elektrik San. Tic. A.Ş., ... Tekstil San. Ve Dış. Tic. A.Ş. ve ... Makina Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verildiğini, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, çekin çalıntı olduğunun mahkeme kararınca sabit olduğunu, davanın kabulüne, dava konusu çeklerin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

... Bankasına, ...bank. A.Ş, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na, yazılan müzekkereye cevap verildiği, mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyaya sunulan 24.12.2018 tarihli bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda davacının 2016 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, dava dilekçesinde belirtilmiş olunan çeklerin ödemesinin yapılmadığı, mübrez polis tutanağına göre dava konusu çeklerin davacının rızası hilafında elinden çıktığı, davacı ticari defterlerinde davalıya ait borç/alacak bakiyesine rastlanılmadığı hususları hep birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çeklerin davalıya verilmesini gerektirecek ticari bir altyapının bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dava, çek istirdadı davasıdır.

TTK'nın 790. Maddesinde " cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır". hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK' nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup TTK 790-792. maddeleri kapsamında bu davada ispat yükü üzerinde olan davacı, öncelikle dava konusu çeki yedinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirdiğini ve davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispatlamak zorundadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 10/04/2017 tarih ve 2016/1327 E - 2017/2198 K sayılı kararı ile Yargıtay 19. Hukuk Dairesi' nin 30/06/2011 tarih ve 2011/8229 E - 2011/8844 K sayılı kararlarında da belirtildiği üzere; davacı yan, meşru hamil olduğunu ispat bakımından lehtarla arasındaki ticari ilişkiye dair ticari defterlerin ibraz etmiş olup mahkememizce bilirkişi raporu ile davacının dava konusu çeki dava dışı şirketten alınan mallara ilişkin verildiğinin tespit edildiği, yetkili hamil olduğunu ispat etmiş bulunduğu,

davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Davacı taraf davalının kötüniyetli veya ağır kusur oldupunu iddia etmiş ise de, ciro silsilensinde kopukluk olmaması davacının ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispat edebilecek nitelikte dosyaya başkaca delil sunulmadığı ve bildirilmediği de gözönünde bulundurulduğunda açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.