Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/65 K.2020/816

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; .... nolu Nakliyat Emtia Sigortası poliçe gereğince teminat altına alınan, dava dışı sigortalıları .... Finansal Kiralama A.Ş.'ne ait kullanılmamış potain marka ... model ....

Vinç'in 24/07/2017 tarihinde İstanbul'dan Ankara'ya taşınmak üzere davalılardan ....'e ait 7.... ve .... plakalı tıra yüklendiğini, dava- lıların sorumluluğunda İstanbul'dan yola çıktıktan takriben 2 km sonra sigortalı emtianın nakliye ara- cından düşürülmesi nedeniyle hasara uğradığını, bağımsız eksperler tarafından yapılan ekspertiz çalışması sonucu tespit olunan 64.634,72 Euro hasar bedeli karşılığı 287.025,00 TL'nin 17.196,00 TL' sinin 01/11/2017tarihinde, 4.500,00 TL'sinin 27/10/2017 tarihinde, 267.329,00 TL'sinin 13/10/2017 tarihinde sigortalıya ödendiğini,

bu bedelin 2.000,00 TL'sinin sovtaj bedeli olarak sigortalı tarafından müvekkili şirketin hesabına aktarıldığını, 17.196,00 TL + 4.500,00 TL + 267.329,00 TL = 287.025,00 TL hasar bedelinin rücuen davalılardan tahsilinin talep edildiğini, ancak başvuruların sonuçsuz kaldı- ğını, TTK 781 ve CMR 17.md gereğince davalıların taşıma sırasında meydana gelen hasarın gideril- mesinden sorumlu olduklarını beyanla şimdilik 287.025,00 TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; her ne kadar taşıma işini gerçek- leştiren .... ve .... plakalı tır ... adına kayıtlı ise de, aracın 2010 yılından bu yana dava dışı ... isimli kişi tarafından işletilmesi nedeniyle adı geçen dava- lının husumet ehliyetinin bulunmadığını, TTK 890 md gereğince taşımadan doğan bu uyuşmazlıkta taşıyıcının adresinin yanı sıra malın teslim alındığı veya teslim edileceği yer mahkemesinin yetkili olduğunu, taşıyıcı ...'ın ... /.... adresinde ikamet ettiğini, malın ....'de teslim alındığını, teslim yerinin (poliçeye göre) ..../.... olduğunu,

davanın açıldığı Bakırköy mahkemelerinin yetkisiz olduğunu,alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı ... şirketinin ex- gratia ödeme yaptığını,bu bedelin rücuen tazminini talep edemeyeceğini, taşımanın üstü açık araba ile yapılmış olması ve yüklemenin gönderen tarafından gerçekleştirilmiş olması nedeniyle TTK 878 md gereğince taşıyıcının taşıma sırasında meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını, davacı si- gorta şirketinin tazminat tutarını ve taşıyıcının sorumluluğunu tespit ederken TTK 880 ve 882 md ile abonman sözleşmesinin 8.md de düzenlenen kesme klozunu ihlal ettiğini vs beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... Otom San Ve Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; mü- vekkili şirketin söz konusu davaya konu taşıma işinde taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, dava dışı .... İnşaat...A.Ş.'nin davaya konu ....

Vincin ....'a götürülmesi için anlaştığını, taşı- ma işini gerçekleştirmek üzere dava dışı ...'ı adrese sevk ettiğini, dava konusu hasarın ...'ın taşıyıcısı ve işleteni olduğu .... - .... plakalı Tır aracı ile taşınmakta iken meydana geldiğini, davacı ... şirketinin ex-gratia ödeme yaptığını, bu nedenle ödediği tutarın tazminini isteme hakkına sahip olmadığını, sigorta poliçesinin hasardan bir gün sonra yapıldığı,

dola- yısıyla Nakliyat Abonman Sözleşme Poliçesine aykırı bir şekilde sevkiyat ile ilgili gerekli bildirimin sigorta şirketine yapılmadığını, taşımanın işi üstü açık araba ile yapılmış ve yüklemenin gönderen ta- rafından gerçekleştirilmiş olması nedeniyle TTK. nun 878.

Md. gereğince taşıyıcının taşıma esnasında meydana gelen hasardan mesul tutulamayacağını, davacının sunmuş olduğu ve ekspertiz raporu ile de sabit olduğu üzere hasarın istifleme ve/veya sabitleme hatasından kaynaklandığını, eşyanın ziyaından, hasarından taşıyıcı sorumlu olacağından davanın dava dışı ...'a ihbarını, yetki itirazında bulunduklarını, dosyanın malın teslim alındığı yer özelinde İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacı ... şirketinin belirtilen süre içerisinde rücu borçlusuna müracaat etmeyerek rücu hakkını kaybettiğini, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını beyanla dava- nın reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK 1472 md ne dayalı olup Nakliyat Abonman Sözleşme Poliçesi ile teminat altına alınan emtianın taşınması sırasında meydana gelen hasarın rücuen tazmini talep edilmektedir.

Delil olarak dayanılan Nakliyat Abonman Sözleşme Poliçesi, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Ekspertiz Raporu, Fatura, Hasar Dosyası, Nakliyat Sigortası Genel Şartları, Ödeme Makbuzları, taşı- ma belgesi vs deliller celp edilmiştir.

Davalıların yetki itirazı ile ilgili olarak yapılan incelemede; davalılardan ....Ltd Şti nin ".... ....", diğer davalı ....'in ise "..../...." adresinde kayıtlı ol- duğu, ... ilçesinin Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin Adli Yargı çevresine dahil olduğu, dava- nın davalılardan birinin sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığına dair iddia ve delil ileri sürülmediği gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 7. maddesi gereğince yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Diğer yönden dava konusu hasarın 24/07/2017 tarihinde vuku bulduğu, hasar tazminatının sigortalıya en son 13/07 2017 tarihinde ödendiği, davanın açıldığı 17/01/2018 günü itibarıyla zaman aşımının henüz dolmadığı tespit edilmekle davalıların zaman aşımı def'inin reddedilmiştir.

Tasıma sürecine ilişkin deliller incelendiğinde; dava dışı satıcı ... İnşaat Makinaları A.Ş. nin alıcı sigortalı .... Finansal Kiralama A.Ş.'ne sattığı, bu firmanın da ...'e finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığı, kullanılmamış ... marka ...

Vinç olan emtia/eşya, nihai alıcı kiralayan firmanın ....'daki şantiyesine sevk edilmek üzere davalı ...'e ait .... çekici, .... plaka nolu yarı römork (açık kasa) araca 24/07/2017 tarih ve ... sayılı sevk irsaliyesi ile yüklendiği, emtiayı sürücü ... adlı kişinin imza karşılığı teslim aldığı, aracın yüklendiği antrepodan yola çıktıktan yaklaşık 2 km. sonra seyir halinde iken ..

Vin.çin araçtan düşerek hasarlandığı, meydana gelen olayla ilgili olarak her hangi bir kaza hasar raporu vb. tutanak düzenlenmediği, söz konusu kaza nedeniyle taşımanın tamam- lanamadığı, yükün alıcısına ulaştırılamadığı tespit edilmiştir.

Dosyada ibraz olunan, emtia faturası, sevk irsaliyesi, sürücü beyanı, hasarlanan emtiaya ait görseller incelendiğinde hasara uğrayan emtia-eşyanın, 1 set .... tanımlı .... Vinci ve Gümrük Giriş Beyannamesinde tespit edildiği üzere 12.420 kg. tutarında havaleli iş makinesi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu tür yükün/yüklerin araç yüklemelerinde; yarı römork (açık kasa) bir taşıta yüklemenin nasıl olacağı ve yol güzergahının en iyi taşıyıcı tarafından bilineceği, en azından bilinmesi gerekeceği, taşıyıcının ifa sorumlusu adamı/adamları ve/veya sürücüsünün yükleme teknikleri açısından yükle- meye nezaret ederek, yükün taşınacağı araç taban yüzeyine yeterli bağlantı aparatları spanzetler ile sabitlemesi, takozlanması, şayet yükleme teknikleri açısından bir eksiklik, zafiyet görülüyorsa gerekli önlemler almadan yola çıkılmaması,

özellikle yol güzergahında seyir halinde iken yükün araç üze- rinden kayma/savrulma ve devrilmesini önleme yönünden yavaş seyir hızı ile eskort araç refakatinde ve kontrolünde yol alması, eşyanın geçici zilyetliğini üstlenen basiretli bir taşıyıcının, yükü gön- derenden teslim aldığı aşamadan alıcısına teslim edeceği aşamaya kadar her türlü işletme güvenliğini sağlayarak, yüke karşı özen borcunu göstermek suretiyle edimini ifa etmesi, mal, can ve yol güvenliği açısından, yüklemede görevin taşıyıcıya ait sorumluluk sürecine dahil olması, sektörel uygulama ve teamüller gereğidir.

Bu değerlendirmeler ışığında, taşıyıcının ifa sorumlusunun 4 adet spanzet / bağlama halatı ve 2 adet zincir ile bu tür havaleli yükün sabitlenemeyeceğinin bilincinde olması gerekmesine rağmen, taşıma öncesi tam sabitleme önlemlerini almaması, eşyaya karşı özen borcunu göstermeyerek edimini ifa etmemesi eyleminden doğan hasar ve ziyada hata ve kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Taşıyıcıların tespitine gelince;

Yükü teslim alan sürücü durumundaki (İhbar olunan) ... beyanında. "24/07/ 2017 tarihinde .... Antrepo' da bulunan .... İnşaat yetkilisi ....' a yüklenmek üzere .... Nakliyat Sahibi olan (babam) ....'ı arayıp antrepoda bulunan kule vinçlerin söz konusu adrese götürülmek üzere fiyatta anlaşmışlardır. Babam da beni arayıp .... girişinde bulunan .... Antrepoya gitmemi söyledi. Ben de .... - .... plakalı tırımla antrepoya gidip kule vinci satan ....

İnşaat firma yetkilisi .... ile buluştuktan sonra söz konusu kule vinci ... İnşaat tarafından arabama yüklendi. Bağlantılar olması gerektiği şekliyle 4 adet spanzet, 2 adet zincir (çene kıran) olmak üzere arabama bağlandı. Yetkili arkadaşlar her şeyi tamamlandığını ve irsaliyemi alıp gidebileceğimi söylediler. Bunun üze- rine arabanın yüklenmiş halinin fotoğrafları çekildikten sonra irsaliyemi alıp yola çıktım.

Yükleme yaptığım yerden 20-25 km arasında hızla seyir halindeyken bütün trafik kurallarına uymama rağmen yaklaşık 2 km sonra 2 yönlü yan yolda hiçbir engel olmamasına rağmen duyduğum bir çatırtıyla yükün arabadan düştüğünü gördüm ve o an durdum. Bu olayda hiçbir sorumluluk ve hatamın olmadığını beyan ederim." demiştir.

Safranbolu İlçe ve İstanbul İl Emniyet Trafik Tescil Müdürlüğünden alınan bilgilere göre, emtia-eşyanın yüklendiği .... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römork araç, .... adına kayıtlı olup taşımanın ... olarak belirtilen gerçek kişiye ait araç ile sürücü ... sevk ve idaresinde yapıldığı ve .... Nak .. Ltd Şti'nin söz konusu taşıma işleminde komisyoncu olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya ibraz edilen ekspertiz raporunda taşımaya konu emtianın hasar durumu ayrıntılı ola- rak belirtilmiştir.

Mahkememizce atanan bilirkişiler ... Ulaştırma ve Lojistik Fak, Lojistik Taşıma ve Sigorta uzmanı Dr Öğretim Üyesi ...., ... Ün. Öğ. Üyesi Mak Yük Müh. Emtia Kusur Hasar uzlanı Prof Dr .... ve Sigorta uzmanı ... tarafından düzenlenen rapora göre; davacının sigortalısı ile Karyıl şirketi arasında ulusal karayolu ile eşya taşınmasına ilişkin akdi ilişkinin varlığı ihtilafsızdır.

Taşıma sürecinde yük araçtan düşme ve tek yanlı trafik kazası sonucu zayi mertebesinde hasarlanmıştır. Hasarın oluşmasında açık taşıtla taşıma yapılmasının etkili olmadığı tespit edilmiştir. Davacı geçmişe etkili olacak şekilde dü- zenlediği poliçe kapsamında sigortalısına yaptığı ödeme ile sigortalısının halefi durumuna gelmiş olup, davada aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır. Ex-gratia bir ödeme söz konusu değildir.

Her ne kadar davacı sigortalısına toplamda 287.025,00 TL hasar tazminatı ödemiş ise de, rücuya konu edile- bilecek azami ve gerçek hasar bedeli 267.329,20 TL olarak hesaplanmış, fazladan yapılan ödemenin sigorta poliçesi kurunun gözetilmemesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu emtia her ne kadar davalı ...adına kayıtlı araç ile taşınmış ise de toplanan deliller ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre; aracın esasen uzun yıllardan beri ihbar olunan durumundaki ... tarafından kullanıldığı, taşıma işleminin de fiilen ... tarafından yapıldığı, sırf araç maliki olması durumunun davalı ...'i fiili taşıyıcı durumuna getirmeyeceği tespit edilmekle ... aleyhine açılan davanın pasif husumet sıfatı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı .... Ltd Şti ise ,adamı ve yardımcısı konumu durumundaki sürücünün kusuru nedeniyle TTK 879 madde gereğince kendi kusuru gibi sorumlu olacaktır. Somut olayda,sigortalının taşıma güvenliği, yükleme, sabitleme ve yola çıkarma aşamasındaki ihmal ve eksikliği nedeniyle % 50, taşıyıcının ise işletme güvenliği ve nezaretteki eksikliği nedeniyle % 50 oranında olmak üzere müterafik kusurlu oldukları değerlendirilmiştir.

Gerçek hasar bedeli olarak tespit edilen 267.329,20 TL'nın % 50 sine isabet eden 133.664,60 TL rücu tazminatının ... Ltd Şti'ne rücu edilebileceği sonucuna varılmakla adı geçen davalı yönünden davanın kısmen kabulüne ,fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır