Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/707 K.2023/1155

K. YAZIM TARİHİ : 08/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket ile davalı/borçlu şirket arasında asıl işveren (... fermuar) - alt işveren (..... inşaat) ilişkisi kurulmak suretiyle fabrika kaba inşaatı yapımı konusunda sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmeye bağlı olarak ifa edilen yapım işinin görülmesi sırasında ölümlü iş kazası meydana geldiğini, SGK tarafından müteveffanın yakınlarına bağlanan ödenek ve kurum zararları nedeniyle, SGK tarafından müvekkil şirket ve davalı şirket aleyhine rücu davası açıldığını ve yapılan yargılama sonucunda Bakırköy .....

İş Mahkemesi'nin ...... E. ..... K. sayılı 14.12.2016 tarihli kararı uyarınca müvekkili şirketin % 60, davalı şirketin (.... Fermuar San. Ve Tic. A.Ş.) %30, müteveffa işçinin ise % 10 oranında kusurlu bulunduğunu, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesinden geçtiğini ve hukuka uygun bulunduğunu, söz konusu mahkeme ilamında "SGK' nın kurum zararlarına ilişkin alacakların davalılardan (Müvekkil Şirket ve eldeki davanın davalısı .... Fermuar San. Ve Tic.

A.Ş.' ten) müştereken ve müteselsilen tahsiline" karar verilmesi sebebiyle dava sonucu hükmedilen tüm tutarların (yargılama gideri ve vekâlet ücreti dâhil 83.031.01 TL) müvekkil şirket tarafından SGK' ya ödendiğini, davalı .... Fermuar San ve Tic.

A.Ş.'nin bu tutardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasına rağmen (ki %30 oranında kusuruna tekabül eden tutar işlemiş faiz hariç 27.674,24-TL'dir) Ekim 2017'den bu yana müvekkili şirkete hiçbir ödeme yapmadığını, müvekkil şirketin SGK'ya bu ödemeyi yapmadan evvel ayrıca işbu ölümlü iş kazası nedeniyle vefat eden işçilerin mirasçı ve yakınlarına da tazminatlar ödediğini, müvekkilinin ödediği bu bedellere ilişkin olarak da davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle, müvekkil şirketi tarafından davalı şirket aleyhine İstanbul .....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile rücu davası açıldığını ve davanın derdest olduğunu, davaya konu alacaklar dışındaki alacaklar için, daha evvel açılmış olan işbu İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi heyeti kusur raporuyla davalının bir kez daha % 30 oranında kusurlu bulunduğunu,22.05.2018 tarihinde alınan bilirkişi ek raporu ile de müvekkilin SGK' ya yaptığı ödeme nedeniyle 27.674,24 TL için davalıya rücu edebileceğinin ve işbu bedeli için fiili ödeme tarihi itibariyle faiz isteyebileceğinin tespit ediildiğini, Bu halde gerek istinaf incelemesinden geçen Bakırköy ..... İş Mahkemesi'nin ..... E. ....

K. sayılı dosyasından, gerek İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi heyet raporları ile davalı ... Fermuar San. Ve Tic. A.Ş' nin gerçekleşen ölümlü iş kazasında %30 oranında kusurlu olduğu şüpheye yer vermeyecek şekilde sabit olduğunu, anılan sebeplerle müvekkili şirketin, Bakırköy ..... İş Mahkemesi'nin .... E. ..... K. sayılı 14.12.2016 tarihli kararı sonucu Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenen rücu bedelinden kaynaklı olarak.

Davalı/Borçlu şirketten, fiili ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz dâhil 29.428,09-TL (27.674,24-TL asıl alacak + 1.753,85-TL işlemiş faiz) alacaklı olduğunu, hal böyle iken yaşanan tüm süreçlerin bizzat tarafı olarak borçlu olduğunu bilen davalının, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .....

Esas sayılı dosyası üzerinden aleyhine başlatılan icra takibine karşı haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyanla itirazın iptalini ve % 20'den aşağı olmamak icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; Bakırköy ..... İş Mahkeme- si’nin ..... Esas, .... Karar sayılı davası ile ilgili olarak verilen 14.12.2016 tarihli karara taraflarca itirazda bulunulduğunu, dosyanın istinaf sürecinin tamamlandığını,ancak temyiz talebi ile ilgili olarak Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin .... Esas sırasına kaydedilen dosyanın henüz temyiz incelemesinin yapılmadığını, ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmamasına ve işbu durumun doğal ve hukuki sonucu olarak müvekkil şirketin böyle bir muaccel borcu bulunmamasına rağmen müvekkili şirket aleyhine davacı tarafça haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takibi başlatıldığını, itirazın haklı, açılan iş bu davanın ise hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Dava, İİK 67 md ne dayalı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Celp olunan Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasının tetkikinde ; davacı/ alacaklı tarafından davalı/ borçlu aleyhine Bakırköy ..... İş Mahkemesi'nin .... E. .....

K. sayılı 14.12.2016 tarihli ilamı gereğince SGK 'na yapılan ödemenin rücuen tahsili için 27.674,24 TL AA + 1.753,85 TL işlemiş faizden ibaret toplam 29.428,09 TL alacağın tahsili istemiyle 21/06/2018 tarihinde ilamsız takibe girişil- diği, ödeme emrini 28/06/2018 tarihinde tebellüğ eden borçlunun 02/07/2018 tarihinde vekili aracılığıyla (süresi içinde ) ibraz ettiği dilekçe ile " alacaklı görünen tarafa her hangi bir borcunun bulunmadığı"ndan bahisle borca , faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği, İİK 66 md gereğince İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği,

itiraz dilekçesinin alacaklı tarafa tebliğ edilmediği, alacaklı vekilinin yasal süre içinde mahkememize müracaatla iş bu davayı ikame etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık; davacının dayanak mahkeme ilamı gereğince SGK'na yaptığı ödeme nedeniyle ve takip tarihi itibariyle davalıdan rücuen tazminat alacağının doğup doğmadığı,(alacağın var olup olmadığı), tahsili gereken alacak miktarının ne olduğu, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği temerrüt tarihinin, uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu, icra-inkâr tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.

Bilirkişiler İnşaat Mühendisi ...., İnşaat Mühendisi .... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından düzenlenen ve itibara layık bulunan 20/02/2023 tarihli kök rapora göre; '' Kazalı .....'ın olay yerinde ve sonradan kazalı ......'ın kaldırıldığı hastanede vefat etmeleri ile sonuçlandığından dolayı; olay bir iş kazası olduğu (5510 sayılı SGK Madde 13a ve 13b ile 6331 sayılı İSG Kanunu Madde 3g), tüm önlemler alınmadığından, kaçınılmazlık unusurundan söz etmek doğru olmadığı (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği Madde 45)anlaşılmış olup, dava konusu olayda.

İşin yüklenicisi olmakla. Kalıp sökümü yapılırken, teknik gözetimi yapan sorumlu bir teknik eleman bulunmaması (Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde-4), Elektrik hava hatları güzergahı değiştirilmemesi veya bariyer ile ikaz levhalarının kullanılmaması (Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği / Ek-IV /B-Yapı Alanlarında Özel Asgari Şartlar / Bölüm II / Madde 2.3), gerekli aracın sağlanmaması,

sağlık ve güvenlik tedbirlerinin havai varlığına karşın uygun hale getirilmemesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapılmaması (6331 sayılı İSG Kanunu Madde 4(1)a ), kazalı işçilere havai hattın taşıdığı tehlikeler hakkında yeterince bilgilendirme yapılmadan çalışmalarını istemesi nedenleriyle, ....... İnşaat Taahhüt San ve Tic. Ltd.

Şti firmasının % 60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu, (ceza davasında dava dışı ...... hakkındaki hükmün kesinleşmesi halinde ......'ın %1 ve ....... .İnşaatı'ın % 59 oranında kusurlu olacağı), inşaat yapısının maliki olmakla, yapı ruhsatı alınırken ve işyeri yükleniciye teslim ederken havai elektrik hatlarını yeterince dikkate almaması (3194 sayılı İmar Kanunu Madde 21), İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamaması, Yer tesliminde havai elektrik hattının taşıdığı riskler hakkında yapı eserini yapan .......

İnşaat firmasına yeterince uyarı yapmaması (6098 sayılı Borçlar Kanunu Madde 472) nedenleriyle, ... Fermuar San ve Tic. A.Ş firmasının % 10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, dava konusu yapı inşaatının kalıp işçileri olmakla.

İSG eğitimi almaları rağmen ilgi havai elektik hattının güvenli mesafesini bilmedikleri, ancak hayati ve mesleki tecrübelerine göre havai elektrik hattının yakınında uygun şekilde konumlanmadıkları (6331 sayılı İSG Kanunu 19(1)) ve çalışırken azami dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle kazalı müteveffa .....'ın % 10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, diğer müteveffa çalışan ...... açısından yapılacak kusur değerlendirmesinde de İşveren, diğer kurumlar ve işçi açısından atfedilen kusur oranlarının aynı olacağı, dava konusu yapı inşaatının yapı denetim sorumlusu ....

Yapı Denetim firmasının kusurunun bulunmadığı, havai elektrik hattının işletme sorumlusu firma olarak, ...... elektrik hattını parsel maliklerinden izin almadan tesis etmekle ...... elektrik hattını yer altına almamakla veya yapıya olan mesafesini en az 2,5 m olmasını sağlamamakla (Kuvvetli Akımlar Yönetmeliği Madde 36a), İlgi inşaat faaliyetleri sırasında bir refakatçi bulundurmamak (Kuvvetli akımlar yönetmeliği Madde 60), nedenleriyle; .....'ın % 10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, ilgi inşaat faaliyetlerine yapı inşaat ruhsatı veren kurum olmakla.

Yapı ruhsatı ve izin belgelerinde, inşai faaliyetler için mesafe şartı konarak ...... hattın emniyetli mesafesi koymamak ve güvenli bir inşaat yapılmasını sağlamamak (3194 sayılı İmar Kanunu Madde 21 ve Madde 40), nedeniyle; ...... Başkanlığı'nın % 10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu'' hususu belirtilmiştir.

Bilirkişiler İnşaat Mühendisi ...., İnşaat Mühendisi ..... ve İnşaat Mühendisi .... tarafından düzenlenen ve itibara layık bulunan 25/10/2023 tarihli ek rapora göre; '' 23.07.2013 tarihinde saat 10:00 sıralarında elektrik çarpması sonucunda ..... olay yerinde ve tayrot kelepçelerini sökmekte olan ...... kaldırıldığı hastanede ölmeleri olayında; söz konusu bina inşaatı "kısmi anahtar teslimi" işi sözleşme ile yapılmış olduğu, davalı mal sahibi ... firmasının ve davacı ....... firmasının ayrı görevleri olup, işin gerçekleştirilmesi sırasında, ne .......

İnşaat ne de ... Fermuar iş kanunu ve sgk mevzuatından ayrı soyutlanması ve dava konusu olayda herhangi bir sorumlulukları olmadığını söylemenin doğru olmadığı, asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurmak yerine, ... Fermuar firmasını mal sahibi olarak ve ....... firmasının yüklenici olarak değerlendirilerek, irdeleme yapılmasının daha doğru olacağı, protokol Madde 4 te Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E sayılı dosyası ile bu dosyaya konu Büyükçekmece ....

İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı İcra Dosyaları tamamı ile bu rotokolün dışında hiçbir şekilde işbu protokol ve ibra kapsamında olmadığı belirtildiğinden dolayı; işbu dosya konusu davayı, taraflar arasında 12.03.2019 tarihinde imza edilen Sulh ve İbra Protokolü ile ilişkilendirmenin doğru olmadığı, davacı olan yüklenici ....... İnşaat firması ile davalı olan mal sahibi ...

Fermuar firması haklarında, elektrik direğinin yanında çalışma yapılmasını engellememek veya gerekli önlemleri almamakla kusur/ihmal sahibi olmaktan farklı düşünmeni doğru olmadığı ve her iki firmanın da enerjili elektrik direği yanında çalışma yapılmasında kusurları olduğu, illiyet bağı açısından; her iki tarafın sözleşme ve asıl işveren-alt işveren ilişkisi veya başka bir nedenle, dava konusu olayın dışında tutulmasının heyetimizce uygun olmadığı, haklarında bir incelemekle yapılmış olmakla birlikte;

davada talep edilmediğinden dolayı, kusur çalışması yapılmayan ....., Esenyurt Belediyesi ve ilgi yapı denetim şirketi haklarında kusur irdelemesi yapılması gerektiği, yer teslimi ile .... sorumluluğu ....... firması tarafından üstlenildiği, yüklenici ....... firmasının .... sorumluluğunu üstlenmesinin işi veren yer sahibi ... firmasının takip, denetim ve kontrol etme yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı'' hususu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı şirket tarafından davacı şirket işçisiyken meydana gelen ölümlü iş kazası nedeniyle ölen işçilere ödenen tazminatın davacı ve davalıdan tahsili için SGK tarafından davacı ve davalı aleyhine Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında SGK'ya dava konusu ödemenin davacı tarafça yapıldığı, taraflar arasında alt iş veren - asıl iş veren ilişkisi bulunduğu ve davalının da % 30 (otuz) oranında kusuru bulunduğu, bu ödemeden dolayı % 30 kusur oranında davalının sorumlu olduğu iddiasıyla davalı aleyhine dava açılmıştır.

Dosya içerisindeki belgelerin incelenmesinde davacı .......'ın yaptığı inşaatta çalışan işçiler ...... ve .....'ın inşaat alanındaki elektrik hattına çarparak elektriğe kapıldıkları ve öldükleri, SGK tarafından ölen şahıslara yapılan ödemelere ilişkin davacı ve davalı aleyhine İş Mahkemesinde dava açıldığı ve davacının dava konusu parayı ve yargılama giderlerini SGK'ya ödediği anlaşılmıştır.

Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında alınan raporlarda davacı ve davalı arasında asıl iş veren - alt iş veren ilişkisi olduğu kabul edilerek raporlar düzenlenmiş ise de; söz konusu davaya ilişkin verilen ilk kararın temyizi üzerine Yargıtay ....

Hukuk Dairesi tarafından yapılan incelemede söz konusu olayda davalı ... firmasının iş verenlik sıfatının bulunmadığı , üçüncü kişi sıfatında olduğu, ayrıca davaya konu kazaya sebebiyet veren elektrik direğinin yer altına indirilmesi için ... firmasının ..... 'a başvurusunun olduğu gözetilerek kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti için kararın bozulduğu, bozma sonrası davacı tarafça dava konusunun SGK'ya ödenmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, taraflar arasında İstanbul ....

Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davanın tarafların anlaşması nedeniyle sona ermiş olması ve Yargıtay .... Hukuk Dairesi kararının olaya uygun düştüğü anlaşıldığından bu husus dikkate alınarak rapor düzenlenmesi için İş Güvenliği Uzmanı ..., .... 'tan oluşan heyet görevlendirilmiş ve heyetçe yapılan inceleme neticesinde taraflar arasında asıl iş veren - alt iş veren ilişkisi olmadığı, davalı firmanın kendi mülkündeki yapılan işi .......

Firmasına verdiği, iş veren olarak sorumluluğun .......'ta olduğu, inşaat alanının maliki olarak davalının inşaat yapılacak yeri sorunsuz olarak iş veren davacıya teslim etmesi ve yapılan çalışmaları takip etmesi ve yapı ruhsatı alınırken havaya elektrik hattının varlığını dikkate alınmasının gerektiği, bu hususlarda yeterince izleme, takip ve denetim yapmayan davalının % 10 (on) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ve söz konusu raporun tekniğine uygun ,

Yargıtay kararına uygun şekilde düzenlendiği anlaşıldığından bu rapora itibarla davalının olayda % 10 (on) oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş ve davacı tarafça SGK'ya 83.031,01TL ödeme yapıldığı anlaşıldığından davalının kusuruna karşılık 8.303,10 TL'den sorumlu olduğu kabul edilmiş, ödeme tarihinden takip tarihine kadar ( 30/10/2017 - 21/06/2018 ) söz konusu bedele re'sen avans faizi hesaplanarak eklenmiş ve bu miktar yönünden itirazın iptaline karar verilmiş, kalan kısım yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır