Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/791 K.2021/337

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne vermiş olduğu 17/10/2019 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde; davalıya ait "www...net"alan adlı sitede 17/08/2019 tarihinde yayınlanan "..'den reklam geliri alan ...'nın geliri kesildi" başlıklı haber ile ... bünyesindeki davacı şirketlerin kişilik haklarına asılsız olarak saldırıldığı; yapılan haksız saldırı nedeni ile her bir davacı şirket için TTK.m.54 ve devamı hükümleri uyarınca 15.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 17/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 05/12/2019 tarihli cevap dilekçesinde.

Dava konusu haberin, bir başka yayın organında yayınlanmış olduğu ve söz haberin diğer yayın organından alınarak haber yapıldığı; haber içeriğinin "iddiaya göre", "medyaradarın haberine göre," şeklindeki ifadeleri içermesi nedeniyle haberdeki içeriklerin birer iddia olduğunun açık olduğu; tazminat gerektirecek nitelikte bir haksız fiilden söz edebilmek için kişilik haklarına saldıran bir yayın eyleminin varlığı, yayının hukuka aykırılığı ve yayın eyleminin zarar verici niteliğinin birlikte açıkça görülmesi gerektiği; ancak, dava konusu haberde bu unsurların olmadığı; dava konusu yayının "haber verme hakkı" çerçevesinde yapıldığı;

bu nedenle de davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, yayın suretiyle kişilik haklarına saldırı ve haksız rekabet iddiasıyla açılan manevi tazminat davasıdır.

Davalı şirkete ait "www....net" adli internet sitesinde 17/08/2019 tarihinde;

"Hükümete yakın medya kuruluşlarından ....’da başlayan işten çıkarmaların, ... Belediyesi’nin (...) ...’den ...’ye geçmesiyle ilgili olduğu öne sürülüyor. İddiaya göre, ... döneminde ...’ya .. Belediyesinden her ay ‘reklam geliri’ adı altında 10 milyon lira bütçe aktarılıyordu. Belediye Başkanlığı’nı ...’nun kazanması sonrası ise bu bütçe kesildi.

..., ... ve ... gazeteleriyle 24 TV’yi bünyesinde bulunduran ...’da geniş çaplı bir tenkisat başlatılmıştı. İşten çıkarılanlar arasında, 24 TV’nin iki tanınan ekran yüzü .... ve ...’nin yanı sıra gece editörü ..., gece moderatörü ... ve şef yönetmen ... bulunuyor.

‘YÜZDE 40 KÜÇÜLEBİLİR’

Medyaradar sitesinin haberine göre, 24 TV’nin yüzde 40 küçülmeye gideceği söyleniyor. ..., ..., ... ve ... gazetelerine de yansıması bekleniyor.

‘.... KESTİ’

İddiaya göre, ...’da yaşanan bu krizin, ...’nin ... Belediyesini kaybetmesiyle ilgisi bulunuyor. ....’ın haberinin ilgili bölümü şöyle:

“İddialara göre ..., ... Belediyesi’nden her ay reklam geliri adı altında 10 milyon lira bütçe alıyordu. ... Parti’nin belediyeyi kaybetmesi ve göreve ....’nun gelmesiyle bu bütçe kesildi ve ... mali sıkıntı yaşamaya başladı.”

Şeklinde haber yapıldığı görülmekte olup taraflar arasında bu hususta bir tartışma bulunmamaktadır.

Davacılardan .... Yayıncılık A.Ş'nin ... Gazetesi’nin yayın/imtiyaz hakkı sahibi; .... Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin .... ve .... Gazeteleri’nin yayın/imtiyaz hakkı sahibi; ....A.Ş.'nin ise 24 logolu televizyonun yayın lisans hakkı sahibi olarak ... grubu bünyesinde ticari faaliyetini sürdürdüğü anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; yukarıda anılan gazete haberinin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olup olmadığı ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı; söz konusu haberin basın özgürlüğü kapsamında kalıp kalmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Yapılan yargılamada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış; Mahkememizce Basın İlan Kurumu'na müzekkere yazılarak davacı şirketlere ait gazetelerin dava konusu haberin yayınlandığı tarih ile dava tarihi arasındaki tiraj durumu dosyaya getirtilmiş; verilen kesin süreye rağmen taraflar tanık isimlerini bildirmemişlerdir.

Davacı şirketlerin manevi tazminat taleplerinin dayanağı TMK'nın 24. ve 25. maddeleri ile TBK'nın 49. maddesi uyarınca kişilik haklarına saldırı nedeni ile TTK'nın 54. ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabet hükümleri oluşturmakta olup davacı şirketler ile davalı şirketin aynı sektör içerisinde faaliyette bulunmaları nedeniyle tarafların haksız rekabet hükümlerine tabi oldukları açıktır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa ile güvence altına alınmış olunan basın özgürlüğünün sınırsız olmadığı; bu özgürlüğün belli sınırlar içerisinde kullanılması gerektiği açıktır. Nitekim muhtelif yargıtay kararlarında basın özgürlüğünün sınırlarına ilişkin bir kısım ölçütler getirilmiştir.

"Yargıtay, basın yoluyla kişilik hakkı ihlali iddiasında bulunulduğu hallerde istikrarlı biçimde şu tespitte bulunmuştur: “Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin, çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez.

Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir”. (Yargıtay HGK, E. 2011/4-278, K. 2011/376, T. 1.6.2011. Yargıtay HGK, E. 2006/4-540, K. 2006/601, T. 27.9.2006. Yargıtay HGK, E. 2008/4-263. K. 2008/262, 19.3.2008. Yargıtay HGK, E. 2005/4-644. K. 2005/701, 7.12.2005.

Yargıtay 4. HD, E. 2004/7980, K. 2005/5148, T. 10.5.2005. Yargıtay HGK, E. 2004/4-253. K. 2004/270, 12.5.2004. Yargıtay 4. HD, E. 2004/7746, K. 2004/8416, T. 28.6.2004. Yargıtay 4. HD, E. 2001/8795, K. 2001/12714, T. 24.12.2001.)

Yargıtay’a göre kişilik hakkının basın yoluyla ihlalinde izlenecek yol ise şu şekildedir: “Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır”.

Yargıtay kararları doğrultusunda somut olayda basın özgürlüğüne mi yoksa kişilik hakkına mı ağırlık verileceğini belirlemede kullanılacak ölçütler, kümülatif olmak üzere, şunlardır: (i) görünür gerçeklik, (ii) kamu yararı ve toplumsal ilgi, (iii) güncellik ve (iv) öz biçim arasındaki dengedir." (CANBOLAT, Fatih/GÖNÜL KOŞAR, Günhan; Basın Yoluyla Kişilik Hakkının İhlalinin Tespitinde Kullanılan Yargıtay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Ölçütlerinin Değerlendirilmesi; TBB Dergisi 2020(151), s. 259-302.)

Anayasa Mahkemesi'nin Başvuru Numarası: 2013/2623, Karar Tarihi: 11/11/2015, R.G. Tarih ve Sayı: 8/12/2015-29556 kararına göre;

"Bununla birlikte gerçek veya tüzel kişilerin ticari faaliyetlerine yönelik haber ve fikir iletmede değer yargılarından çok olgusal iddialar üzerinden hareket edilmesi önemlidir. Nitekim gerçek veya tüzel kişilerin ticari faaliyetlerine yönelik olgusal iddialar üzerinden hareket etmeyen haberlerin, kişilerin ekonomik faaliyetlerinde geri dönülemez zararlara yol açması mümkündür. Bu tür durumlarda basının veya kişilerin ifade/basın özgürlüğünün daha fazla sınırlanabilir olduğunu kabul etmek gerekir."

Anayasa Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere basının veya kişilerin ifadelerinde ticari söylemlerin var olması durumunda basın özürlüğünün daha sıkı bir şekilde denetime tabi tutulması gerekir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda dava konusu somut olay incelendiğinde; davalı şirkete ait internet sitesinde yayınlanan haberde; ... döneminde ...’ya ... Belediyesinden her ay ‘reklam geliri’ adı altında 10 milyon lira bütçe aktarıldığı. Belediye Başkanlığı’nı ....’nun kazanması sonrası söz konusu bütçenin kesildiği; ...'nın mali sıkıntı yaşamaya başladığı ve bu sebeple ...’da işten çıkarmaların başladığı.

24 TV’nin yüzde 40 küçülmeye gideceği; söz konusu küçülmenin ..., ... ve ... gazetelerine de yansıması beklendiği belirtilmiştir. Davalı tarafından söz konusu haber içeriğini doğrulayacak nitelikte herhangi bir delil sunulmamış; dava dilekçesi ekinde sunulan internet çıktısında benzer içerikli haber yapan bir yayın kuruluşunun özür ve düzeltme yazısı yayınlandığı görülmüştür.

Her ne kadar davalı tarafından söz konusu haberin iddia niteliğini taşıdığı bu nedenle de hukuka aykırı bir eylemlerinin olmadığı belirtilmiş ise de iddia niteliğinde olsa dahi yayınlanan haberin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilmesi için yargıtay kararlarında belirtilen kıstaslara uygun olması gerektiği açıktır.

Dava konusu haber ile davacı şirketlerin yolsuzluk yaptığı algısının oluşturulmaya çalışıldığı; aynı zamanda davacı şirketlerin ekonomik olarak sıkıntıya düştüğü ve küçülmeye gideceği yönünde spekülatif söylemlerde bulunulduğu.

Anayasa Mahkemesi'nin kararı doğrultusunda ticari söylemlere ilişkin haberlerin daha fazla sınırlanabilir olduğunun kabulü ile haber içeriğinin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilmesi için haberin gerçek olay ve olgulara dayanması; en azından görünür gerçeğe uygun olması gerekmesi sebebiyle bu söylemlerin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle dava konusu haberin davacı şirketlerin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu; dolayısıyla söz konusu haberin TTK.m.55/a-1 kapsamında dürüstlük kuralına aykırı hareket tarzında davacılar yönünden haksız rekabet oluşturduğu kanaati ile davacıların manevi tazminat talebinin haklı olduğu kanaatine varılarak haberin sunuluş ve yayınlanış şekli, saldırının boyutu ve basın özgürlüğü ile kişilik haklarına saygı hakkı arasındaki denge gözetilerek her bir davacı için 5.000,00 TL manevi tazminat takdirinin hak ve nesafet kurallarına uygun düştüğü kabul edilerek manevi tazminat talebini kısmen kabulüne.

HMK.m.110'da düzenlenmiş bulunan objektif dava birleşmesi uyarınca davacı ve talep sayısınca dava mevcut olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı