Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/266 K.2021/276

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı dava dilekçesi ile ... Mah. ... Sk. ... Res. No:... ... adresindeki ... Grup Güv. Sis. Elekt. Elek. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti isimli işletmelerine ait tüm ticari defterlerinin fatura evrak ve belgelerin şirket yetkilisi ve ortağı ... tarafından saklanmış olduğu ve 20/04/2020 tarihinde vefatı sebebiyle tüm aramalarına rağmen ticari defterlerinin bulunamadığını, 2020 ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi hükümleri gereğince açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 madde ve fıkrası uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler. TTK'nın 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur." hükmü ile anılan Yasa'nın 11. maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.',' 15. maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

"...Davanın zayi belgesi verilmesi talebini içerdiği, davanın, davacının yetkilisi olduğu şirket tüzel kişiliği adına açılması gerekirken doğrudan şirket yetkilisi tarafından açılmış olduğu, her ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulan vekaletnamenin şirket adına yetkilisi tarafından verildiği anlaşılmış olsa da şirket tüzel kişiliği adına açılan bir davanın bulunmadığı, ...'nın usulüne uygun şekilde kendi adına verdiği vekaletname ile temsilcisi olduğu şirketin ticari defter ve belgelere ilişkin zayi davası açmakla somut olay açısından aktif dava ehliyeti olmadığı anlaşıldığından, davanın esasına yönelik bir değerlendirme yapılmaksızın, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerekir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2018/1466 Esas, 2019/1486 Karar.

Davacının talebi incelenmekle; davacının murisine ait zayi olan defter ve kıymetli evraklar için zayi belgesi talep etmiş ise de şirket tüzel kişiliği adına açılan bir dava olmadığı, davacının bu yetkiye haiz olmadığı, aktif husumet ehliyeti 6100 sayılı HMK nın 114 maddesinin d bendi gereğince dava şartı niteliğinde olup, aynı Yasa' nın 115 maddesi uyarınca davanın her safhasında ve re' sen nazara alınması gerektiğinden davanın aktif husumet ehliyeti yönünden ve usulden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.