Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1148 K.2022/1267

K. YAZIM TARİHİ : 23/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının kardeş olduğunu, müvekkili ile davalının babaları, müteveffa ..., vefatından önce S.S. ...Yapı Kooperatifine (....) katıldığını, kooperatif bünyesinde bina yapımına başlandığını ancak bina yapımı tamamlanmadan ve tapu çıkmadan baba ... vefat ettiğini, ...'ın vefatıyla birlikte, müteveffanın kooperatifteki payı miras yoluyla eşine ve çocuklarına intikal ettiğini, Bakırköy Sulh Hukuk Mah. .... E. - ....

K. Sayılı kararıyla Veraset İlamı çıkartıldığını, ilamda da belirtildiği üzere müteveffanın mirası toplam 16 pay olarak belirlenmiş ve mirasın 4 payı eşi ...'a, 3 payı kızı ...'e, 3 payı kızı ...'a, 3 payı ...'a ve 3 payı ...'a intikal ettiğini, miras intikalinin ardından müteveffanın eşi ..., 13.04.2005 tarihinde kooperatifteki kendi payını 4 çocuğuna devrettiğini ve neticeten müteveffa ...'ın kooperatifteki payı her birine 1/4 pay olacak şekilde çocuklarına kaldığını, akabinde ise müvekkili, davalı ...'ın miras payı olarak kalan kooperatifteki payını 230.000,00- TL bedel karşılığında devralmak üzere davalı ile sözlü olarak anlaştıklarını,

belirlen bedelin bir kısmı bankadan bir kısmı elden olmak üzere 2014 Haziran - 2014 Aralık tarihleri arasında tamamı davalıya ödendiğini, bedel ödendikten sonra dükkan olarak kullanılan taşınmazı yıllarca da müvekkili ... işlettiğini ve kiraya verdiğini Kira bedelleri de kiracı tarafından müvekkiline ödendiğini, kooperatife tapu çıktıktan sonra davalı, müvekkiline kooperatifteki hissesini devretmediği gibi bu husustaki taleplere de cevap vermediğini beyanla yargılama sürecinde geri dönülmesi imkansız zararların oluşmasının önüne geçmek üzere davalı ... üzerine kayıtlı ... hissesine ihtiyati tedbir konulmasını,

mahkeme aksi kanaatteyse davalının ... nezdindeki payına ''DAVALIDIR'' şerhinin konulmasını, ... nezdindeki, müvekkiline ait ancak davalı adına kayıtlı bulunan hissenin tespiti ile müvekkili adına tescilini, ... nezdinde davalı adına gayrimenkul kaydı düzenlenmişse, gayrimenkullerin mülkiyetinin müvekkiline aidiyetinin tespiti ve müvekkili adına tescilini, şayet gayrimenkullerin ... tarafından davalı adına tapuda tescili yapılmış ise gayrimenkullerin kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini ,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar iş bu dava ticari dava niteliği taşıdığından bahisle mahkememizde ikame olunmuş ise de ;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Yargılamaya konu somut olaya gelince ; taraflar arasındaki uyuşmazlığın miras payının devredilip edilmediği noktasında toplandığı, kooperatif hukukundan kaynaklı bir uyuşmazlık olmadığı, eldeki uyuşmazlığın da yukarıda tanımlanan "ticari dava " nitelik arz etmediği , uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin değil Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevi hususunun HMK 114/1-c md de dava şartları arasında düzenlendiği , taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak görevi ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden redde dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır