Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/326 K.2022/385

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'ın "... Lojistik Danışmanlık ve Reklam Hizmetleri Ltd. Şti.'nin eski tek ortağı, kanuni temsilcisi ve tasfiye memuru olduğu. Beylikdüzü Vergi Müdürlüğü'nün .... vergi kimlik numaralı mükellefi olan şirketin tasfiye olduğu; şirketin tasfiye olduktan sonra şirketin defter ve belgelerinin bir depoya taşındığı.

01 Nisan 2022 tarihinde depoda yapılan aramada; şirketin 2018 yılına ilişkin Defter'-i Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter Defteri ve Karar Defteri ile 2019 yılına ilişkin ise Envanter Defterinin kaybolduğunun fark edildiği; müvekkilinin tek ortak olarak şirketin kanuni temsilcisi olduğundan ve tasfiye sonrası defter ve belgeleri yasa gereği yedinde tuttuğundan. TTK'nın 82. ve sair ilgili maddeleri uyarınca zayi belgesi verilmesi talep ve dava edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacının bir kısım taleplerine yönelik açılan dava, TTK'nın 82. maddesi uyarınca açılmış bulunan zayi belgesi verilmesi istemidir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesine göre;

"Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır."

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararına göre;

"Somut olayda davacılar, davalı Tasfiye Halinde ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait karar defterinin tasfiye memurunda bulunduğu sırada kaybolduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmişlerdir. Yukarıda sözü edilen yasa hükmü gereğince iş bu davanın karar defteri kaybolan tasfiye halindeki şirket tarafından(şirket adına temsilcisi sıfatıyla tasfiye memuru tarafından) açılması gerekirken, taraf sıfatı bulunmayan şirket ortağı ve eski yetkilisi tarafından açılmasında isabet görülmediği gibi, hasımsız olarak açılması gereken bu davada şirketin hasım olarak gösterilmesi de doğru olmamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince verilen davanın aktif husumet yokluğundan reddi yönündeki kararda bir isabetsizlik görülmemiştir."

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararına göre;

"...Davanın zayi belgesi verilmesi talebini içerdiği, davanın, davacının yetkilisi olduğu şirket tüzel kişiliği adına açılması gerekirken doğrudan şirket yetkilisi tarafından açılmış olduğu, her ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulan vekaletnamenin şirket adına yetkilisi tarafından verildiği anlaşılmış olsa da şirket tüzel kişiliği adına açılan bir davanın bulunmadığı, ....'nın usulüne uygun şekilde kendi adına verdiği vekaletname ile temsilcisi olduğu şirketin ticari defter ve belgelere ilişkin zayi davası açmakla somut olay açısından aktif dava ehliyeti olmadığı anlaşıldığından, davanın esasına yönelik bir değerlendirme yapılmaksızın, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerekir..."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından dava dışı .... Lojistik Danışmanlık ve Reklam Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 2018 yılına ilişkin Defter'-i Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter Defteri ve Karar Defteri ile 2019 yılına ilişkin ise Envanter Defterine yönelik olarak huzurda görülen dava açılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından dava dışı şirketin tasfiye edildiği gerekçesi ile huzurda görülen dava açılmış ise de zayi belgesi verilmesi istenilen defterlerin dava dışı şirkete ait olması ve şirket adına açılan bir davanın bulunmaması nedenleri ile bir arada değerlendiğinde davacının huzurda görülen davada aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı açıktır.

6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinin d bendi gereğince aktif husumet ehliyeti dava şartı niteliğinde olup, aynı kanunun 115. maddesi uyarınca davanın her safhasında re'sen nazara alınabileceğinden davanın aktif husumet ehliyeti yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı