Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1011 K.2023/984

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkili ile müflis .... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Arasında 25.11.2012 tarihinde İstanbul İli, ... İlçesi, ...Sitesi, ....

Blok K:30 D:552 nolu 73,01 m² bağımsız bölümün satışına dair 208.500,00-TL bedelli "Konut Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, Müvekkilinin sözleşme gereğince satış bedeli olan 208.500,00-TL'nin tamamını müflis şirkete ödendiğini, müvekkili tarafından satış bedelinin tamamının müflis şirkete ödenmesine ve müvekkilinin müflis şirkete herhangi bir borcu kalmamasına rağmen konut satış sözleşmesine konu taşınmaz müvekkiline teslim edilmediği gibi söz konusu taşınmazın tapusunun da müvekkiline devredilmediğini,

Müflis şirketin müvekkili ile imzaladığı "Konut Satış Sözleşmesi"ne aykırı hareket etmesi sonucunda 21.12.2017 tarihide müflis şirkete karşı Bakırköy ... Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile belirsiz alacak davası olarak açılan tazminat davası açıldığını, Dava tarihinden müflis şirketin iflas ettiği 30.03.2021 tarihine kadarki 17.081,92-TL alacağının sıra cetveline kaydına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

Bakırköy ... Tüketici Mahkemesi'nin .. Esas Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Dava, İİK'nun 235'nci maddesine istinaden açılmış olup, iflas idaresince kabul edilmeyen alacağın müflisin’in iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani, dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır. Bu, hukuki korunma (himaye) ihtiyacı olarak da adlandırılmaktadır. Yani, davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korumaya değer bir yararı olmalıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmıştır.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller dava şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere olumlu dava şartları (mesela, görev, hukuki yarar gibi), yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (mesela kesin hüküm gibi).

Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür.

Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından kendiliğinden (resen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile hâkim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Huzurdaki davada davacı şirket vekili, müvekkili şirketin müflis firmadan alacaklı olduğunu, müflis şirket iflas masasının ilgili davadan haberdar olmasına rağmen

müvekkili şirketin alacak kayıt talebinin reddine karar verdiğini, söz konusu kararın yerinde

olmadığını belirterek müvekkili şirketin iflas tarihi itibariyle alacağının işleyecek faizleriyle birlikte müflis şirket iflas masasına kaydına karar

verilmesini talep etmektedir. Bilindiği gibi, İİK m.194 hükmü uyarınca, iflastan önce dava konusu yapılan müflisin taraf

olduğu hukuk davaları durur, bu davalara ancak ikinci alacaklılar toplanmasından 10 gün

sonra devam olunabilir. İflasın açılması ile duracak olan davalar, iflastan önce açılmış olup

da halen derdest bulunan ve iflas masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk

davalarıdır. Bunlar, müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı açılmış olan davalardır. Davaların durduğu bu süre içinde, iflas idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu

davaların geleceği hakkında karar verir. Burada, müflisin davacı veya davalı olmasına göre usul işlemleri farklılık arz eder.

Müflisin davacı olduğu davalarda, iflas idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına

varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre

geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflas idaresi tarafından devam edilir. İflas idaresi

ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırsa, masanın davayı

takip etmemesine karar verir. Bu halde o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir.

Hiçbir alacaklı davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden

doğar ve müflis iflasın kapanmasını beklemeden davayı kendi adına devam ettirebilir. Müflisin davalı olduğu davalarda ise, iflas idaresi, alacakları tahkik ederken, müflise

karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar

veremez. Bu alacağı, sıra cetveline “çekişmeli/nizalı alacak” olarak geçirmek

zorundadır. Zira bu alacağın, (dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki

kararı) kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki karar, ikinci alacaklılar toplantısı tarafından

verilecektir. İkinci alacaklılar toplanması tarafından davaya devam edilmesine karar verilirse,

iflas idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra davayı takip eder veya tayin

edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir. İflastan önce açılan ve ikinci alacaklılar

toplantısında kabul edilmeyen bir alacağa ilişkin dava, ikinci alacaklılar toplantısında verilen

ret kararıyla birlikte kayıt kabul davasına dönüşecektir.

Yukarıda ifade edildiği gibi, somut olayda davacı şirket vekili, alacak talebine konu ettiği

alacağın daha önceki bir tarihte Bakırköy .. Tüketici Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dava konusu edildiğini belirtmiştir. Müflis ... İnş. A.Ş'nin mahkememizce 30/03/2021 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı şirket

tarafından alacak talebine konu edilen alacak hakkındaki dava, müflis şirketin iflasına karar

verildiği (30/03/2021) tarihten önceki bir tarihte 21.12.2017 tarihinde ikame edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen teorik açıklamalardan anlaşılabileceği üzere, müflisin davalı olarak yer aldığı

davalarda iflas idaresinin alacakları tahkik ederken, müflise karşı açılan davalara konu

alacakların mevcut olup olmadığı hakkında karar verme yetkisine sahip değildir. İflas

tarihinden önce müflise karşı açılan davalara konu alacaklara ilişkin karar verme yetkisi,

ikinci alacaklılar toplanmasına aittir. Dolayısıyla, müflis şirket İflas İdaresinin, davacı

tarafından iflas tarihinden önce Bakırköy ... Tüketici Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dava konusu yapılan alacağı “çekişmeli/nizalı

alacak” olarak sıra cetveline geçirmesi zorunludur. Bu durumda somut olayda davacı

şirketin, “çekişmeli/nizalı” alacağını kaydetmeyen iflas idaresi işlemine karşı icra mahkemesi

nezdinde şikayet yoluna başvurması gerekir. Huzurdaki dava henüz ikinci alacaklılar

toplanması yapılmadan açıldığından, bu davadan önce aynı alacağa ilişkin Bakırköy .. Tüketici Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden dava ikame edilmiş

olduğundan ve Bakırköy ... Tüketici Mahkemesinde görülen davanın konusu

alacağın ikinci alacaklılar toplanmasında reddedilmesi halinde ilgili dava zaten kendiliğinden

kayıt kabul davasına dönüşeceğinden, davacının huzurdaki kayıt kabul davasını açmakta

hukuki yararı bulunmamadığından davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.