Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1125 K.2023/1088

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin karar defterinin taşınma esansında kaybolduğunu ve bulunamadığını, taşıma öncesinde şirket merkezinde bulunan karar defterinin taşınmadan sonra bulunamaması, defterin taşınma sırasında kaybolduğunu veya çalındığını gösterdiğini, defterle beraber şirketin bazı evrak ve eşyalarınını da taşınmadan sonra bulunamadığını, defterin kaybolmasında şirket yetkililerinin herhangi bir kastı ve kusuru bulunamadığını zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nun 82/7. Md gereğince uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

"...Somut olayda davacı tarafından dava konusu belgelerin bağ evinde çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürdüğü, Davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, ... Esas, .... Karar.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin karar defterinin kaybolması ile ilgili zayi belgesi verilmesi talep ettiği anlaşılmakla yukarıda bahsi geçen T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar ile yine emsal nitelikteki T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar'da da açıkça bahsedildiği gibi davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş ve davacının basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiş olmasından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza