Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2023/198

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından 23/02/2023 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle;... Şubesi'ne ait 30/04/2023 keşide tarihli 97.300 TL bedelli, ... seri nolu,... İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olan çekin çantasında olmadığını farkedince Arnavutköy ilçe Emniyet Müdürlüğü Yavuz Selim Polis Merkezi Amirliği'ne çeki kaybettiğine dair tutanak tutturduğunu, sonuç olarak çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, hukukî niteliği itibariyle TTK'nın 651 inci maddesinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi sebebi ile iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 651'nci maddesinin ikinci fıkrası "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." şeklinde olup kıymetli evrakın iptali davasını ancak yetkili hamilin açabileceği hüküm altına alınmıştır.

Taraf sıfatı (husumet) maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. (HMK 51) Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usûl işlemlerini yapabilir.

Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur.Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır.

Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından dava dilekçesinde iptali talep edilen çekin keşidecisinin ... İnş. San. Tic. A.Ş. olduğu; söz konusu çekin, keşideci tarafından lehtara teslim edilmek üzere şirket çalışanı olan davacıya teslim edildiğinin belirtildiği; bu haliyle davacının meşru hamil olduğunun kabulünün mümkün olmaması sebebiyle davacının aktif husumetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

Katip ... · ☪e-imzalıdır.☪ Hakim ... · ☪e-imzalıdır.☪