Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/243 K.2023/751

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı dava dilekçesinde; ... Bankası ... Şubesinin ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti keşideli, ... Iban numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı, 30/03/2023 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle, muhatap banka nezdinde çek bedelinin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasına, zayi sebebi ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

İptale konu çeklerin yitirildiği hususu, TTK. md. 762 uyarınca, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç kez duyurulmuş, çekleri bulan yada meşru hamili olduğunu iddia edenlerin mahkememize başvurmaları gerektiği belirtilmiştir.

İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Türk Ticaret Kanunu 651/2 maddesi “ Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”, aynı Kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. maddesi “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir. Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır.

"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir.

İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay ....

Hukuk Dairesi,...Esas, ...Karar.

Dosya incelenmekle; .... Bankası .... Şubesinin ...... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti keşideli, ...

Iban numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı, 30/03/2023 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli çek hakkında 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup bu kapsamda dava konusu çeki .... San.

Anonim Şirketi'nin elinde bulundurduğu anlaşılmış, davacıya muhtıra çıkartılarak hamil aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konudaki derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği taktirde davanın reddine karar verileceği ihtar edildiği, davacı vekilinin istirdat davası açtığına dair dilekçe ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, yukarıda bahsi geçen Yargıtay .....

Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeni ile kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.