Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/305 K.2023/854

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Davalı şirketin gerçekleştirdiği ihracat işlemlerine konu bir kısım malların havayoluyla taşınmasından kaynaklanan müvekkili şirketin bir adet faturaya konu 2.205,00 USD tutarındaki alacağının tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyası kapsamında icra takibi başlattıklarını, ancak davalı/borçlu şirketin haksız ve mesnetsiz itirazı nedeniyle takibin durduğunu; davanın kabulü ile davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, kötü niyetli itirazı nedeniyle davalı şirket aleyhinde %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile Davacı şirketin, müvekkili şirkete ait bal emtiasını alıcısına teslim etmediği gibi, müvekkili şirkete de iade etmediğini; emtianın teslim yerinin İskoçya/.... Havaalanı olduğunu, ancak davacının emtiayı önce İngiltere’nin ... havaalanına götürerek hatalı ve kusurlu şekilde ve müvekkili şirketten habersiz olarak karayoluyla taşıyarak ...

Havaalanına taşıdığını emtiayı müşterisine teslim etmediğini; davacının kusurlu şekilde taşımayı tamamlamadığını; müvekkili şirketin emtianın bütün gümrük işlemlerini eksiksiz olarak tamamlayarak davacı şirkete taşıması için teslim ettiğini; müvekkili şirketin davacı şirketten talep hakları saklı kalmak üzere davanın reddine, haksız ve kötü niyetli takipten dolayı müvekkili şirket lehine davacı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyada mevcut 01/09/2023 Tarihli Bilirkişiler ... ve ... tarafından dosyaya sunulan raporda Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin, ... Nolu Konişmento (hava yük senedi) tahtında yapılan taşımadan dolayı davalı şirketten talep edebileceği Navlun Bedeli alacağının oluşup oluşmadığı ve 28.12.2021 tarihli e-fatura kapsamında talep ettiği navlun ücretini talep etmesinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğunun değerlendirildiği.

Davacı DHL şirketinin 28.12.2021 tarihli e-fatura ile navlun ücreti ve konişmento düzenleme ücreti olarak işbu davaya konu meblağı talep ettiği, navlun ücretini taşıyıcının talep edebileceği, acentenin gönderenden bir ücret talebinin olamayacağı ancak müvekkilinden ücret talep edebileceği, nitekim bu halleri düzenleyen TTK m.921 hükmünde “Ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusu, taşımaya ilişkin olarak, taşıyıcının veya taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur” denildiği,

bu nedenle davacı ... şirketinin somut olaya konu taşımada taşıyıcının haklarına sahip olarak taşıma ücretini (navlun) talep edebileceği gibi söz konusu taşımadan doğan sorumlulukları da üstlenmek durumunda olduğunun değerlendirildiği. Davacı ....’nin eşyayı ... Havalimanı- ... Havalimanı – varış havalimanı olarak ....

Havalimanına taşımayı ve burada alıcısına teslimi üstlenmesi, bu taşıma planının konişmentoda yer alması ve taşımanın tamamında fiili taşıyıcı olarak TK kısaltması ile ....nun görünmesinden dolayı alıcının eşyanın havayoluyla .... Havalimanına geleceğine inanmakta ve buna göre hazırlıklarını yapmakta haklı olması, transit bekleme ve aktarma hava limanının gerektirdiği işlemlerinin taşıyıcı üzerinde olması; taşıyıcının konişmentonun aksine Heathrow Havalimanından ...

Havalimanına gümrük işlemleri yapılmadan (Birleşik Krallık sınırları içinde) ve konişmento hükümlerine aykırı olarak karayoluyla taşımayı tercih etmesi, böylece eşyanın ....

Havalimanından çıkar çıkmaz kaçak eşya statüsüne düşmesi ve varma yeri olan ... havalimanında bu husustan dolayı olsa gerek eşyanın mahrecine iadesine karar verilememesi ve imhasına karar verilmesi karşısında, davacı taşıyıcının kendi risk alanında ortaya çıkan bir nedenle taşımayı tamamlayamadığından (kendi risk alanından doğan taşıma engeli ve gönderenin taşımadan dolayı herhangi bir menfaat elde edememesi nedeniyle) dolayı ücrete hak kazanamayacağının (TTK m.870/2.

MÖHUK m.29/2) değerlendirildiği. Davacı ... vekili icra takibinde takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar USD mevduata ödenen en yüksek faiz oranı üzerinden faiz talebinde bulunmasına rağmen takibin USD üzerinden yapılmasına göre faiz oranının 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre belirlenmesi gerektiğinin değerlendirildiği anlaşılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.

TTK

m.921 hükmü; “Ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusu, taşımaya ilişkin olarak, taşıyıcının veya taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur” şeklindedir.

TTKm.870 Taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi başlıklı hükmü. (1) Taşıma ücreti, eşyanın tesliminde ödenir. Taşıyıcı, taşıma ücretinden başka, eşya için yapılan, duruma ve şartlara göre gerekli olan giderleri de isteyebilir.(2) Bir taşıma veya teslim engelinden dolayı, taşıma, süresinden önce sona erdirilirse, taşıyıcı, taşımanın tamamlanan kısmıyla orantılı olarak taşıma ücretine hak kazanır.

Engel, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanmışsa, taşıyıcı, ancak gönderenin menfaatine olduğu ölçüde taşımanın tamamlanmış bulunan kısmı hakkında istemde bulunabilir.(3) Taşımanın başlamasından sonra fakat teslim yerine ulaşılmasından önce bir gecikme olursa ve bu gecikme gönderenin riziko alanına giren bir nedenden kaynaklanmışsa, taşıyıcı, taşıma ücretinin yanında uygun bir bedel de isteyebilir.(4) Taşıma ücreti eşyanın sayısı, ağırlığı veya başka ölçüyle gösterilen miktarına göre kararlaştırılmışsa, taşıma ücretinin hesaplanmasında, bu konuda taşıma veya yük senedindeki kayıtların doğru olduğu varsayılır.

Bu varsayım, kayıtların doğruluğunu denetleme konusunda uygun araçların hazır bulunmadığına ilişkin çekince konulmuş olması hâlinde de geçerlidir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı şirketin, ... Nolu Konişmento (hava yük senedi) tahtında yapılan taşımadan dolayı davalı şirketten talep edebileceği Navlun Bedeli alacağının oluşup oluşmadığı ve 28.12.2021 tarihli e-fatura kapsamında talep ettiği

navlun ücretini talep etmesinin yerinde olup olmadığına ilişkin olup bu kapsamda alanında uzman bilirkişi marifeti ile inceleme yaptırıldığında düzenlenen raporda, davacı ...’nin eşyayı ... Havalimanı-... Havalimanı – varış havalimanı olarak ... Havalimanına taşımayı ve burada alıcısına teslimi üstlenmesi, bu taşıma planının konişmentoda yer alması ve taşımanın tamamında fiili taşıyıcı olarak ... kısaltması ile ... nun görünmesinden dolayı alıcının eşyanın havayoluyla ....

Havalimanına geleceğine inanmakta ve buna göre hazırlıklarını yapmakta haklı olması, transit bekleme ve aktarma hava limanının gerektirdiği işlemlerinin taşıyıcı üzerinde olması; taşıyıcının konişmentonun aksine ... Havalimanından ... Havalimanına gümrük işlemleri yapılmadan (Birleşik Krallık sınırları içinde) ve konişmento hükümlerine aykırı olarak karayoluyla taşımayı tercih etmesi, böylece eşyanın ...

Havalimanından çıkar çıkmaz kaçak eşya statüsüne düşmesi ve varma yeri olan ... havalimanında bu husustan dolayı olsa gerek eşyanın mahrecine iadesine karar verilememesi ve imhasına karar verilmesi karşısında, davacı taşıyıcının kendi risk alanında ortaya çıkan bir nedenle taşımayı tamamlayamadığından (kendi risk alanından doğan taşıma engeli ve gönderenin taşımadan dolayı herhangi bir menfaat elde edememesi nedeniyle) dolayı ücrete hak kazanamayacağının (TTK m.870/2.

MÖHUK m.29/2) tespit etmiştir.

Taşımaya konu ürün bal olup davacı şirketin 08.04.2022 tarihli ve 26.04.2022 tarihli mail yazışmaları gerekse de davacının TTK madde 869 uyarınca gönderenin lehine tedbirler alınmaması, taşıma engeli nedeni ile taşımanın tamamlanamamış olması nedeni ile navlun talebinde bulunulamayacağı, davacının kendi risk alanında çıkan neden ile taşımanın tamamlanamamış olması da dikkate alınarak davacının alacaklı olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.