Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/40 K.2024/311

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile Müvekkilinin kitap satışı işiyle uğraştığını, davalının talep ettiği satışa konu 37 Adet Koli x 825 Desi kitapların satışı konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin satışa konu fatura kestiğini ve karşı tarafa da e- fatura ile gönderdiğini, anlaşmaya istinaden çıkış şubesi ....... Mah. .......cad. No:18-20 Merkez/Çorum olan kargoyu ..... kargo firmasının, ..... Bilgisayar sistemleri yazılım Yay. San. Tic.

A.Ş vasıtası ile Ek’te teslim alma belgesi sunulan ...... gönderi kodu ve ...... irsaliye numaralı ..... Kargo Taşımacılık A.Ş Varış yeri .... Mah. ..... Cad.

No:71/1 Beylikdüzü/İSTANBUL olan kargoyu ....... şirketine ulaştırılmak amacıyla 37 koli kitabın 02.02.2021 tarihinde kargoya verildiğini, 04.02.2021 tarihinde de davalı şirkete teslim edildiğini, davalının yayın sekreteri ve depo işlerinden sorumlu ......' ında malın alınması ve depolanması ile ilgili durumlara tanık olduğunu, davalının faturaya ilişkin malları almış olmasına rağmen 39.125,20 TL bedelli faturayı ödemekten imtina ettiğini,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Çorum Vergi Dairesi Müdürlüğü, Esenler Vergi Dairesi Müdürlüğü, Çorum Ticaret Sicil Müdürlüğü, Çorum Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyada mevcut 21/08/2023 tarihli Bilirkişi ...... tarafından sunulan raporda Davacı tarafından sunulan flash dikste, herhangi bir ticari defter açılış ve kapanış tasdiki olmadığı, yine Noter tasdikli kağıda basılmış bir ticari defter kaydı olmadığı, sadece world olarak yazdırılan ticari defter kayıtları olduğu, dolayısıyla sunulan kayıtlar resmi ticari defter kayıtları olmadığından, itibar edilemediği, Davacı tarafından davalıya 15.01.2021 tarih ...... nolu fatura ile muhtelif kitaplara ilişkin olarak 39.125,20 TL bedelli İADE faturası düzenlendiği, Davacıya ait 2021 yılı Bs formunda söz konusu faturanın satış olarak beyan edildiği,

dolayısıyla davacının alacağına dayanak faturayı ticari defter kayıtlarına aldığının sabit olduğu, Davalıya ait 2021 yılı Ba formunda davacıdan alım olarak herhangi bir beyan olmadığı, yani davalının 2021 yılında davacıdan iade veya başka bir alım olarak herhangi bir fatura beyan etmediği, Davacının alacağına dayanak İADE faturasının muhteviyatının davalıya teslim edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil vasıtası olmadığı, Davacının alacağına dayanak faturanın e-fatura değil, e-arşiv faturası olduğu,

karşı taraf e-mail olarak faturanın gönderilmesini istemediği sürece faturanın kağıt ortamında teslim edilmesi gerektiği, dosya münderecatında davalının faturanın e-mail ile gönderilmesini kabul ettiği veya faturanın davalıya e-mail ile tebliğ edildiğine ilişkin bir delil vasıtası olmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut 19/02/2024 tarihli ek raporda Davacı tarafından ibraz edilen 2021 yılı ticari defterlerinden sadece Yevmiye defterinin yazdırılmış/tutulmuş olduğu, Kebir ve envanter defterinin yazdırılmamış/tutulmamış olduğu, Davacı tarafından davalıya 15.01.2021 tarih ..... nolu fatura ile muhtelif kitaplara ilişkin olarak 39.125,20 TL bedelli İADE faturası düzenlendiği, Davacı ticari defterlerinde söz konusu faturanın kayıtlı olduğu, ancak faturanın davalı borcuna işlenmediği, fatura bedeli tahsil edilmiş gibi Kasa hesabına işlendiği ve bu nedenle davacı ticari defterlerinde davalıdan alacaklı gözükmediği,

Davalıya ait 2021 yılı Ba formunda davacıdan alım olarak herhangi bir beyan olmadığı, yani davalının 2021 yılında davacıdan iade veya başka bir alım olarak herhangi bir fatura beyan etmediği, bir diğer ifade ile de dava konusu faturanın davalı kayıtlarına alınmadığının gözüktüğü, Davacının alacağına dayanak İADE faturasının muhteviyatının davalıya teslim edildiğine ilişkin Ek rapor kapsamında da herhangi bir delil vasıtası sunulmadığı, Davacının alacağına dayanak faturanın e-fatura değil, e-arşiv faturası olduğu,

karşı taraf e-mail olarak faturanın gönderilmesini istemediği sürece faturanın kağıt ortamında teslim edilmesi gerektiği, dosya münderecatında davalının faturanın e-mail ile gönderilmesini kabul ettiği veya faturanın davalıya e-mail ile tebliğ edildiğine ilişkin bir delil vasıtası olmadığı anlaşılmıştır.

Dava, faturaya dayalı itirazın iptali davasıdır.

Türk Ticaret Kanunu’ndaki faturanın içeriği ve ispat kuvvetiyle ilgili tek düzenleme olan m.21/f.1 uyarınca; fatura düzenlenmesinin hukuken sonuç doğurabilmesi için öncelikle taraflar arasında faturaya esas olacak satım, hizmet, istisna gibi bir akdi ilişki olması gerekmektedir. Zira fatura, sözleşmenin yapılmasından sonra düzenlenen ve sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olan bir belgedir.

Fatura, düzenleyen aleyhine yazılı delildir. Zira, fatura ispat hukuku bakımından senet niteliğindedir ve kati delildir. Fatura ayrıca, bazen kendisinden sadır olmakla birlikte düzenleyen lehine delil olabileceği gibi, kendisinden sadır olmamakla birlikte belirli şartlarda faturanın adına düzenlenen tacirin lehine veya aleyhine yazılı delil olabilir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.

İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendiriliğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının düzenlemiş olduğu fatura nedeni ile alacaklı olup olmadığına ilişkin olup, TMK madde 6 ve HMK m.190 uyarınca davacı davasını ispatla yükümlüdür.

İade faturası, gönderilen bir faturanın karşı tarafça tamamen veya kısmen kabul edilmemesi veya satılan malların herhangi bir sebeple tamamen veya kısmen iade edilmesi halinde, alıcı tarafından hazırlanan ve söz konusu asıl faturanın kısmen veya tamamen kabul edilmediğini veya malın iadesini gösteren belgeye verilen addır. İade faturası, bir malın satımı veya imali veyahut temini karşılığı olarak verilmiş olmadığından faturanın TTK m.21/f.2’deki karineyi doğurmaz.

İade faturası düzenlenip karşı tarafa gönderilmesi durumunda, iade sebebi açısından uyuşmazlık olursa iade faturanın dikkate alınabilmesi için iade sebebinin ispatlanması gerekmektedir. Davaya konu fatura iade faturası olup davalı iade faturasını defterlerine kabul etmemiş, kayıt altına almadığı 21/08/2023 ve 19/02/2024 tarihli raporlar ile tespit edilmiş olup, iade faturasının tebliğine ilişkin de bir delil dosyaya sunuşmamıştır.

Davalının BA kayıtlarının incelenmesinde de davaya konu iade faturasının kaydedilmediği, iade faturasını iade sebebinin de dosya kapsamındaki deliller ile ispatlanmadığı, davacının dava dilekçesinden açıkça yemin deliline dayanmadığı, sair deliller dendiği anlaşılmakla yemin hakkı hatırlatılmaksızın dosya kapsamında ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.