Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/856 K.2023/1127

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ile davacı müvekkili kooperatif arasında "İstanbul ili, ... İlçesi, .... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel'de kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmazın satın alınabilmesi ve tapu alınması konusunda" danışmanlık sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşme üzerine davacı müvekkil bu hizmet için davalı tarafa 06.03.2020 günü ...

Bankası İBAN:TR... numaralı hesabına 725.000,00 TL ödeme yaptığını, Fakat davalı taraf, davacının müvekkiline hiç bir şekilde danışmanlık hizmeti vermediğini, sözleşmenin kurulmasından itibaren makul süre beklendiğini ancak buna rağmen yerine getirilmediğinden Bakırköy ....

Noterliği'nin 06.06.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini ve ödenen bedelin iadesinin istendiğini, İşbu ihtarname 09.06.2023 günü bizzat tebliğ edilmesine rağmen bugüne kadar ödenmediği gibi kooperatif yetkilileri ile de iletişime geçilmediğini, bu nedenlerle şimdilik 100.000,00 TL sının ödeme gününden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dav etmiştir.

CEVAP

Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Huzurda görülen dava alacak davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

HMK'nın 2. maddesine göre; "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından taraflar arasında yapılan danışmanlık sözleşmesi kapsamında davalıya ödenen bedelin iadesi istemli olarak huzurda görülen dava açılmıştır. Huzurda görülen davanın mutlak ticari davalardan olmaması nedeni ile davalının tacir olup olmadığı mahkememizce araştırılmıştır. İlgili vergi dairesi müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda davalının şirket temsilcisi olduğunun bildirildiği.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından verilen cevabi yazıda da davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce davalı gerçek kişinin ticari işletme kaydının olup olmadığının tespiti için İstanbul Ticaret Sicil Gazetesi'nin internet sitesi üzerinden sorgulama yapılmış olup yapılan sorgulamada davalının Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunduğu; dava tarihi itibariyle söz konusu kaydın terkin edildiği anlaşılmış olup ticaret sicil gazete sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Yine UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalının vergi mükellefiyetinin 31/12/2014 tarihinde terkin edildiği tespit edilmiştir. Gelen müzekkere cevapları ve mahkememizce yapılan araştırmalar sonucunda davalının dava tarihi itibariyle tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bir davanın nispi ticari olarak kabulü için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması ve her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle huzurda görülen davanın nispi ticari dava olarak da kabulü mümkün olmadığından uyuşmazlığın çözümünde ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı.

HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı