Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/953 K.2024/164

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı dava dilekçesi ile ... Dış Tic. Ltd. Şti isimli şirketine ait ... Mahallesi ... Sk. No:5 Esenyurt / İstanbul adresindeki ... Ticaret Sicil Nolu karar defterlerinin yenisinin çıkarılmasını talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

"...Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı şirket yetkilisi davacı şirketin genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kaybolarak zayi olduğunu ileri sürmüş ise de ,mücbir sebebin varlığı ileri sürülüp ispatlanamamıştır.

Korumada gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Tadilat sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Davacının hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar.

Davacıya 12/10/2023 tarihli muhtıra çıkarılarak "Mahkememizin yukarıda numarası yazılı dosyasında, zayi belgesi talebinde bulunduğunuz defterin ne zaman ve nasıl kaybolduğuna dair beyanda bulunmak, iddianıza dayanak bütün vakıaların sıra numarası altında açık özeti ile iddia edilen vakıanın hangi deliller ile ispat edileceğinin HMK Madde 119/II uyarınca 1 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süreye uyulmadığı takdirde HMK madde 119/2 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtar edildiği, muhtıranın 15/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; zayi belgesi verilmesi talebinde davacı zayiinin oluş şeklini ve basiretli tacir gibi hareket ettiğini ispatla yükümlü olup dava dilekçesinde defterlerin nasıl ve ne zaman kaybolduğu açıklanmamış, mahkememizce hem hak düşürücü süre yönünden denetim yapılamamış hem de ispata ilişkin inceleme yapılamamıştır. Bu nedenle davacıya tensiben ihtaratlı süre verilmiş ise de verilen sürede gereği yerine getirilmediğinden HMK madde 119 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA

1-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 269,85-TL den mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 3-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 4-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/02/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."