Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/547 K.2018/247

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Dava dilekçesinde özetle; Müvekkile ait işyerinde meydana gelen hırsızlık sonucunda 17 adet çekin çalındığını, söz konusu çeklerle ilgili çek iptali davası açıldığını, çeklerin cirosuz elinden çıktığı, çalıntı çeklerdeki cirolardaki kaşe ve imzanın taklit edilerek işleme konulduğu, çek arkasındaki cironun müvekkile ait olmadığı, sahte cirolarla davalıların icra takibinde bulunduğunu, bu sebeple davaya konu 100.000 TL bedelli çekin istirdatı ve müvekkilin hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Çekteki ciro silsilesinde bir eksiklik bulunmadığını, borç karşılığı ...tan müvekkiline ait borçlara karşılık alındığını, müvekkilin kötü niyetli olmadığını,

Davalı ... ise cevap dilekçesinde; Çek üzerinde bulunan kaşe ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkil şirketten sonraki cirosu bulunan şirketle aralarında ticari ilişki bulunmadığını, davanın reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; İşbu davanın şartlarına bakıldığında müvekkilimiz çekin hamili değildir. Ayrıca düzgün ciro zinciri olan çekin kullanımını tamamen iyi niyetli olarak ticari ilişkilerinde kullanmıştır. Dolayısıyla kötü niyeti ya da ağır kuru bulunmamaktadır. Sonuç olarak müvekkilimiz açısından davanın reddine karar verilmesi gerekir. Davacı yanın iddia ettiği gibi mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin tarafımızca ödeneceği iddiası kabul edilemez; hukuka aykırı olduğu, davanın reddini talep ettimiştir.

DELİLLER VE YARGILAMANIN ÖZETİ

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. (6762 sayılı TTK'nın 704.) maddesi uyarınca rıza hilafına elden çıkan çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Dosyaya delil olarak Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ...E.Sayılı dosyası Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş.Sayılı Dosyası, 08.06.2015 tarihli Protokol, Ticari Defter Kayıtları Çek Aslı , Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E.Sayılı dosyası , Bakırköy ASCM nin ... E. Sayılı dosyasının celbi için müzekkere yazılmasına, Bakırköy .... ATM nin ...E. Sayılı dosyasının celbi için müzekkere yazılmasına, Bakırköy CBS nin...Soruşturma sayılı dosyası, davacı şirket yetkilisine ait imza sirküleri ve asılları, Şirketleri İTSM sicil kayıtları dosyaya celp ve ibraz edilmiştir.

Mahkememizce davacı şirket yetkilisne ait Grafoloji konusunda uzman bilirkişiye HMK 211 kapsamında imza incelemesi yapılmış buna göre ; inceleme konusu ..bank ... şubesine ait davacı emrine yazılı miktarı 100.000,00 TL olan keşide tarihi 22/08/2015 tarihli ... A.ş. Firmasına ait ve çekte biricin ciranta olan imza ile şirket yetkilisi ...' a ait imzaları üzerinde grafolojik yöntemle yapılan fiziksel incelemeye göre imzadaki hatların yapılış şekli hız konum ritm, karakteristik özellikler karışlaştırılarak davaya konu çeklerin birinci ciranta kaşe üzerinde bulunan imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı yönünde rapor düzenlemiştir

Dava konusu çekin dosyaya mübrez görüntüsünden, dava konusu çekin keşidecisinin dava dışı ... A.ş. Olduğu çekin davacı şirket adına yazıldığı davacının lehtar ciranta olduğu davacı cirosundan sonra çekin ciro yolu ile sırasıyla ...., ..., ... , ... ve son olarak ...Ltd. Şti' ne ciro edildiği son hamil ... Tarafından ihtiyati hacze konu olduğu daha sonrasında söz konusu çekin keşideci tarafından davalı .... ' e ödendiği anlaşılmıştır.

İş bu çekin istirdadına ilişkin olup menfi tespit talebi olmadığı dikkate alındığında Davaya konu somut olayda, davaya konu çeklerin ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur. Kural olarak Davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. Davalı hamilin çekleri iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanmalıdır.

Konuyu düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Somut olayda dava konusu çekin davacıya ait iş yerinden çalındığı bu suretle davacının elinden rızası hilafına çıktığı hususunda ihtilaf bulunmamakta olup söz konusu sahte ciro yoluyla ciro edilen çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı uyuşmazlık, çekin yeni hamili olan davalının çekin iktisabı sırasında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkememizde yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;

Bakırköy CBS' nin ... soruşturma evrakı incelendiğinde, müştekisinin ..., sanığın, ... olan ...'ın iş yerindeki hırsızlık nedeniyle çalınan çekler ve eşyalar nedeniyle sanığın parmak izinin uyuştuğu, bu nedenle TCK 142,116,151 MD. Göre cezalandırılmasın için kamu davası açıldğıı, Bakırköy .... Asliye CM'nin, ... E. Dosyasında, yargılamanın sürdüğü görülmüş, sanık ..hakkında hüküm verilmiş ancak ile davalı ... arasında herhangi bir irtibat olmadığı da dikkate alındığında toplanan delillere göre davacı diğer davalılarla birlikte son hamil davalı ...' in kötü niyetli hareket ettiğini ispat edemediğinden sübuta ermeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır