Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1078 K.2022/1126

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tatlı imalat ve satışıyla iştigal ettiğini, yapılan iş karşılığında alınan ... San. Tic. Ltd. Şti. isimli müşterisinden alınan ... Bankası ...

Şubesine ait 10/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL tutarlı ve .... seri numaralı çekin firma çalışanı tarafından taşıma sırasında kaybedildiğini, müvekkili lehine keşide edilmiş çekin müvekkili tarafından başkasına ciro edilmeksizin kaybolduğunu, kayıp çekin iptali istemiyle Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığını, ...

Bankası'ndan gelen yazı yanıtına göre kayıp çekin davalı ... tarafından tahsil amacıyla bankaya ibraz edildiğini, bu nedenle mahkemece taraflarına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini beyan ederek davanın kabulüne, davalının elinde bulunan ... Bankası ...

Şubesine ait 10/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL tutarlı ve .... seri numaralı çekin davalıdan istirdatı ile müvekkile iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini mahkememizden talep ve dava etmiştir.

Davalı, dava dilekçesinin yöntemine uygun tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla istenmiş, Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden dava konusu çekin ibrazına ilişkin bilgi ve belgeler, Seyhan 5 Ocak Vergi Dairesi Müdürlüğünden ve Beyoğlu Vergi Dairesi Müdürlüğünden tarafların 2021 yılı BA ve BS formları getirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10/11/2021 düzenleme tarihli, 30.000,00-TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya geri verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı, aralarındaki ticari ilişkiden dolayı dava dışı ... San. Tic Ltd Şti'den aldığı dava konusu çeki, firma çalışanı tarafından taşınırken kaybedildiğini, çekin başkasına ciro edilmeksizin kaybolduğunu, kayıp çekin iptali istemiyle Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasıyla açılan davada ... Bankasından gelen yanıtta çekin ... tarafından tahsil amacıyla bankaya sunulduğunu, davalının çeki haksız yere ele geçirmiş olduğunu ileri sürmüş, davalı yasal sürede davaya cevap vermemiştir.

Dava konusu çekin örneği bankasından istenmiş, ancak çekin özellikle ilk cirantasının okunamadığı bir örneği gönderilmiş, ellerinde başka da bir örneğin olmadığı ve çeki ibraz edenin davalı ... olduğu bildirilmiştir. Bunun üzerine, dava konusu çekin aslını sunmak üzere davalı tarafa ihtaratlı kesin süre verilmiş, fakat davalı tarafından çek aslı sunulmadığı gibi, çekin elinde olmadığı yönünde bir beyanda da bulunmamış ve çekin aslını sunmamasını haklı gösteren kanıtlarıyla birlikte herhangi bir mazeret de ileri sürmemiştir.

Çek hesabının bağlı bulunduğu bankadan dava konusu çekin ibrazına ilişkin gelen yazı yanıtı, verilen kesin süreye rağmen çekin elinde bulunduğunu inkar etmemesi birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekin davalı elinde olduğunu kabul etmek gerekmiştir.

Dosya arasında yer alan dava dışı ....Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından imzalı belge örneğinde, dava konusu çekin dava dışı şirket tarafından aradaki ticari ilişkiye dayalı olarak davacıya verildiği anlaşılmaktadır.

Eldeki çek örneği incelendiğinde, ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesine ait, .... nolu, 10/11/2021 düzenleme tarihli, 30.000,00-TL tutarlı, düzenleyeninin .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarının davacı ... olduğu, çekin arka sayfasında ilk cirantasının okunamadığı, sonrasında dava dışı kişilerin cirosunun bulunduğu, süresinde ibraz edildiği, ancak ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılamadığı anlaşılmaktadır.

TTK'nin 792/1 maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Bu hükümden hareketle TTK'nin 790/1 maddesine bakıldığında ise, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu çeki elinde bulunduran davalı, müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde çekin yetkili hamili sayılacaktır. Çekin aslı veya okunaklı bir örneği dosyada mevcut değildir. Dosya arasında bulunan çek üzerinde yapılan incelemede de, çekin lehtarının davacı ... olduğu, ancak ilk cirantanın okunamadığı anlaşılmaktadır. O halde, çekin ilk cirantasının lehtar olan davacı olduğunu kabul etmek güçtür.

Yine davacı vekili tarafından sunulan vekaletname örneği üzerindeki davacıya atfen atılı imza ile ilk ciranta tarafından atılan imza da birbirlerine benzememektedir. Bu durumda dava konusu çekte ciro silsilesinde kopukluk olduğu ve dolayısıyla davalının düzgün ciro silsilesi olmaksızın çeki elde ettiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu çekin ilk cirantasının lehtar olduğu anlaşılamadığından, ciro silsilesinde kopukluk olduğu kanaatine varıldığından, çekte yetkili hamilin davacı ... olduğu kanaatiyle çekin davalıdan alınarak davacıya geri verilmesi yönünde davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır