Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/907 K.2024/557

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili dava dilekçesinde; .... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ..... Cam A.Ş. arasında 29/04/2020 - 29/04/2021 tarihleri arasındaki rizikoları teminat altına almak amacı ile ...... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi düzenlendiği, dava konusu oluşan hasarın poliçe vadesi içerisinde meydana geldiği, sigortalı ...... Grup Cam A.Ş. firmasının İsviçre'de bulunan ...... firmasına .....

A.Ş. tarafından tahsis edilen "......." plakalı araç ile gönderdiği 9 palette yüklü 27 adet cam emtiasının teslimatta yapılan kontrolde nakliye esnasında 2 adetinin kırıldığının tespit edildiği, yapılan ekspertiz incelemesinde "Türkiye'den İsviçre'ye sigortalı tarafından 02/09/2020 tarihinde yüklemesi yapılan 9 kap / 27 adet yalıtım camı emtiasının alıcısına yapılan teslimatında kasalar açılarak kontrol edilmiş ve kırık cam olduğu görülerek CMR üzerine hasar notu yazıldığı ve sigortacıya hasar ihbarında bulunulduğu, İsviçre'deki tahliye öncesinde CMR üzerine kırık cam not edilerek araçtan tahliye yapıldığı,

tahliye sonrasında yapılan kontrollerde 9 kap / 27 parça olarak gönderilen cam emtiasından 2 adet cam emtiasının kırık olduğu" şeklinde tespitte bulunduğu, zararın meydana gelmesinde kusurlu ve sorumlu Davalı yan olması sebebi ile Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü ......

Esas dosyası ile takip başlatıldığı ve Davalı yanca itiraz edildiği, Davalı'nın işbu olayda taşıyıcı olup eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içerisinde eşyanın uğrayacağı zıya, hasar veya teslimdeki gecikmeden sorumlu olacağı, TTK md 879 ve CMR md 3 uyarınca taşıma sürecinde yardımcıların kusurundan taşıyıcının aynen sorumlu olduğunu belirtilerek davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.

Davalı Vekili cevap dilekçesinde. CMR Konvansiyonu'na tabi taşımalarda kısmi ziya, hasar veya teslim etmede gecikme halinde eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren doğacak davalarda zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğu, istemin zamanaşımına uğradığı, mevcut olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, CMR md 10 uyarınca bir taşıma ilişkisinde ambalajlamanın gönderenin borcu olduğu,

dolayısıyla sigortalının ambalaj-paketleme sürecini organize etmesi gerektiği, eşyanın ambalajının ve paketleme borcunu uygun standartta yerine getirip getirilmediğinin ortaya koyulması gerektiği, CMR md 17/4 ve md 17/4-c uyarınca buradan doğacak sorunlar ve zararların taşıyıcıya yansıtılamayacağı, zararın taşıma sürecinin hangi aşamasında meydana geldiğini ortaya koyacak bir bilginin beyanlarda yer almadığı, yüklemenin sigortalı tarafından yapıldığı, taşıyıcının müdahalesi olmadığı, araç içerisine yükleme-sabitleme işlemlerinin gönderici tarafından yapıldığı,

emtianın satıcısının en iyi taşıma ve saklama koşullarını bilebileceği, taşımaya konu eşyanın kolay kırılabilir niteliği göz önüne alındığında taşımaya konu eşyanın taşıma sırasında eşyanın bu niteliğine uygun bir şekilde ambalaja ihtiyaç duyduğu, yolculuğun yapıldığı güzergâh şartları, mevsim koşulları, eşyanın niteliği, malların birlikte taşınması halinde birbiri ile etkileşim sonucu zarara uğrayabileceği, bu doğrultuda CMR md 10 ve TTK md 862 uyarınca paketleme sürecinin açık şekilde gönderenin sorumluluğunda olduğu, taşınan eşyanın cam olması sebebiyle CMR md 17/4-d kapsamındaki eşyalar kapsamına girdiği,

taşıyıcı ve gönderen arasındaki sözleşmede taşıyıcının eşyanın taşınması sırasında bazı önlemler alacağı kararlaştırılmış olsa ve bunlar yerine getirilmemişse bile yine CMR md 17/4-d'deki taşıyıcının özel sorumsuzluk sebebine dayanmasının söz konusu olabileceği, zarar durumunda CMR md 30/1 uyarınca 7 gün içinde bildirimin taşıyıcıya yapılması gerektiği, taşıma sonucunda bu süre içerisinde hasar ihbarı yapılmadığı, sovtaj çalışması yapılmadığı, huzurdaki davada Davacı yanın ekspertiz raporunun bağımsız olduğunun netleştirilmediği, söz konusu raporun kendi menfaatleri doğrultusunda olduğu,

taşıyıcı sorumlu olsa dahi CMR md 23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk üst limitinin uygulama alanı bulacağı savunularak davanın reddini istemiştir.

Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla getirtilmiş, Bakırköy ..... İcra Dairesinin ...... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taşıma işinden dolayı ortaya çıkan hasar nedeniyle sigortalıya ödenen tutarın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davacı tarafın icra inkar tazminatı, davalının kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir.

Tarafların anlaşamadıkları konular; Davalı'ya hasar bildiriminin yapılıp yapılmadığı, hasar durumu ve gerçekleşen hasarda tarafların kusur durumu, sorumluluk tutarları, hasar tutarı, hasarın gerçekleşmesinde ambalaj yetersizliği ve yükleme hatasının olup olmadığı, rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, bu bağlamda Davacı'nın icra takibindeki tutar kadar Davalı'dan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bakırköy ...... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı icra takip dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız Davacısı, borçlusunun dosyamız Davalısı oldukları, icra takibinin 3.215,30-Avro alacağa ilişkin olduğu, icra takibinin sigortalıya ödenen hasar bedelinin halefiyet gereği rücuen giderilmesi istemine dayandığı, Davalı borçlunun icra takibine 19/10/2021 tarihinde itiraz ettiği, Davacı alacaklının icra takibine yapılan itirazın iptali için süresinde dava açtığı anlaşılmıştır.

Davacı'nın sigortalısı ile Davalı arasında Türkiye - İsviçre ülkeleri arasında taşıma işi yapılması konusunda anlaşıldığı, Davalı'nın bu taşıma işini yükümlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın kaynağı uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan, eldeki uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Dosya kapsamından Davacı sigortalısının gönderen olduğu taşıma işinde Davalı'nın akdi taşıyıcı, dava dışı ..... isimli firmanın ise alt ve fiili taşıyıcı olduğu anlaşılmaktadır.

CMR senedi üzerine hasar durumu sürücü imzası ile birlikte kaydedildiğinden ve dolayısıyla hasardan bilgi sahibi olunduğundan Davalı'nın süresinde bildirim yapılmadığı itirazı yerinde bulunmamıştır.

CMR'nin 8. maddesi uyarınca, yükü teslim aldığı sırada taşımacı şunları kontrol edecektir:

a) Parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından sevk mektubundaki beyanların doğruluğu,

b) Yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu, taşımacı bu maddenin 1 inci paragrafında belirtilen beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise, sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacaktır, aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecektir, çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul etmiş olmadıkça göndericiyi bağlayıcı olmayacaktır.

CMR'nin 9 maddesi uyarınca,

sevk mektubu, taşıma mukavelesinin akdine, mukavelenin koşullarına ve yüklerin taşımacı tarafından kabulüne, karine teşkil eder, sevk mektubunda, taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır.

CMR'nin 17/1 maddesi uyarınca, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

CMR'nin 17/4-b maddesi hükmü uyarınca, madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.

...

b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması.

CMR'nin 32/1 maddesi uyarınca, bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir, ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:

a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,

b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,

c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda, limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.

Uyuşmazlığa ilişkin alınan bilirkişi raporunda, hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu, belirlenen 3.215,30-Avro hasar tutarının Davacı tarafından sigortalısına ödendiği, hasarın temel kaynağı ambalajlama yetersizliği / eksikliği olarak değerlendirilmiş, CMR'nin 17/1 ve 17/4-b maddeleri uyarınca kural olarak taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceği, ancak CMR'nin 8. ve 9. maddeleri uyarınca, sorumluluğun ilgili süreçte işi gereği taşıyıcının yükün teslimi anında genel görünümü itibariyle yükü gözlemlemesi ve varsa bir eksiklik, hatalı uygulama ve yükleme,

ambalaj yetersizliği gibi durumlarda bunu yük sahibine bildirmesi ve taşıma senedinde kayıt altına aldırması gerektiği değerlendirilerek ve taşıyan tarafından CMR senedine böyle bir kayıt düşülmediğinden yükün sağlam teslim alındığı belirlenmiş, ancak gözetim yükümlülüğü yerine getirilmediğinden taşıyanın da gerçekleşen hasarda tali kusurlu olduğu, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğu ve sorumluluk üst sınırının 5.066,39 ÖÇH olduğu ve Davacı'nın rücu isteminin sorumluluk üst sınırının altında kaldığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu bu yönüyle tarafların edimleri de gözetilerek dosya kapsamıyla uyumlu bulunmakla yerinde bulunmuştur.

Bilirkişi raporuyla davaya konu hasarın kısmi hasar olduğu, CMR'nin 32/1-a maddesi hükmü uyarınca zamanaşımı süresinin teslim tarihinden itibaren başlayacağı, CMR senedinde teslim tarihine ilişkin bir kayıt bulunmadığı, teslim anında zararın saptandığı, eksper raporunda hasar tespitinin 16/09/2020 tarihli olduğunun belirtildiği, bu doğrultuda zamanaşımı süresi için son tarihin 16/09/2021 tarihi olduğu, zamanaşımının söz konusu olduğu değerlendirilmiştir.

Bilirkişinin bu değerlendirmesi, hasarın ortaya çıkmasında taşıyanın bilerek kötü hareketinin bulunduğuna yönelik dosyaya yansıyan herhangi bir kanıt bulunmaması, hasarın gerçekleşme şekli ile tarafların kusur durumları birlikte gözetildiğinde, her ne kadar CMR senedinde teslim tarihi belirtilmemişse de, dosya arasında yer alan eksper raporunda hasar tespit tarihinin 16/09/2020 tarihi olarak belirtildiği, icra takip tarihinin 22/09/2021 olduğu, buna göre CMR'nin 32/1-a maddesi uyarınca 1 yıl içinde alacak için istemde bulunulmadığından, CMR Konvansiyonu'nda öngörülen zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından,

yerinde bulunmuş, istem zamanaşımına uğradığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ...... e-imzalıdır Hakim ..... e-imzalıdır