Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/305 K.2024/499

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkil şirketin dava dışı .... ile arasında akdedilmiş olan sözleşme ve alınan ihale kapsamında yürüttüğü temizlik işi için birçok işçi çalıştırdığını, ihale konusu işte çalıştırılan dava dışı .....'ın işçilik alacaklarının tahsili istemiyle Bakırköy .... İş Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasıyla dava açtığı davanın müvekkil şirket, .... ve diğer davalı ..... Şirketine karşı yöneltildiğini, Bakırköy .... İş Mahkemesinin .....

Esas sayılı dosyasının bilirkişi raporunda dava dışı işçinin çalışma süresinin 26/12/2003 - 13/08/2015 tarihleri arasında olmak üzere toplam 11 yıl 7 ay 19 gün olduğu belirtildiğini, dava dışı işçinin lehine hükmolunan alacakları için Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibi başlattığını, icra tehdidi ile müvekkil şirket tarafından 25/01/2019 tarihinde 74.692,00 TL ve 17/03/2021 tarihinde 4.670,00 TL olmak üzere toplam 79.362,00 TL borç ödemesi yapılara dosyanın kapatıldığını, söz konusu tutarın davalılardan sorumlulukları nispetinde tahsilini talep etmiştir.

CEVAP;Davalılar vekili cevap dilekçesinde; İhbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğunu, kıdem tazminatından sorumluluk kendi dönemi ve son ücreti üzerinden sorumlu olduğunu, sorumluluğun .... ile yarı yarıya oranında olduğunu, hasız davanın reddedilmesi gerektiğini” belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava üst işveren davacının alt işveren (taşeron) davalılara karşı açtığı rücuen alacak davasıdır.

Davacı taraf ,yüklenici sıfatı ile dava dışı .... ile aralarında akdedilen temizlik işi yüklenici sözleşmesi kapsamında bir çok alt yüklenici çalıştırdığını ,davalıların taşeron olarak çalıştırdığı dava dışı işçi ....'ın işçilik alacaklarından kaynaklı açtığı dava uyarınca Bakırköy .... İş Mahkemesi .... E. ... K. Sayılı ilamın kesinleştiği ve de Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği anlaşılmıştır.

İcra dosyasına davacı taraf ödemede bulunmuş, alt yüklenici davalıların sorumluluk miktarının tespiti ile rücu talebine yönelik iş bu davayı açmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da, davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren-taşeron ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rucüen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.(T.C.YARGITAY13. Hukuk Dairesi E.: 2016/17309 K: 2018/10319 )

Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilirken alt işverenin, asıl işverenden rücu imkanı yoktur. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır.

Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir.

(Y.13. HD. 24/05/2018 T, 2015/38873 E.-2018/6205 K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/2779 E.- 2018/6452 K. ve 11/05/2017 tarih, 2016/7790 E. 2017/5936 K. sayılı ilamları)

Dava dışı işçinin davalı şirket bünyesinde çalıştığı dönemlere yönelik davalı tarafın ödemesi gereken tazminat kalemleri ve de yukarıda içtihatta anlatıldığı üzere yargılama giderleri ,07/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda;;Davacının dava dışı işçiden dolayı ödemek zorunda kaldığı tutardan dava dışı işçinin hizmetinin geçtiği davalı alt işverenler nezdindeki sürelere tekabül eden kısmın davalılardan tahsili talebine ilişkin olarak;Dava dışı işçinin davacı nezdinde çalıştığı süreye tekabül eden kısmın 16.686,35 TL olduğu, diğer kısımdan davalılar sorumluluğu;- ....

İnş. Tur. Gıda oto. İş Mak. Pet. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. 52.516,77-TL- .... Tur. Tem. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti 10.158,88-TLTOPLAM: 62.675,65-TL bilirkişi tarafından hesaplanmakla ;davanın kabulüne ,davalı .... İnşaat Turizm Gıda Oto. İş Makinaları Pet. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davanın kabulü ile 52.516,77-TL'nin 25/01/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,Davalı ....

Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açılan davanın kabulü ile 10.158,88-TL'nin 25/01/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Davalı ... İnşaat Turizm Gıda Oto. İş Makinaları Pet. Ür. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davanın kabulü ile 52.516,77-TL'nin 25/01/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Davalı .... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açılan davanın kabulü ile 10.158,88-TL'nin 25/01/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.281,37-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 563,56-TL peşin harç, 506,79-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.070,35-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 3.211,02-TL karar harcının 522,13-TL'sinin davalı ... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 2.688,89-TL'nin ise davalı ... İnşaat Turizm Gıda Otomotiv İş Makinaları Petrol Ürünleri Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınması ile hazineye gelir kaydına,

5-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine ( davalı ... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 10.158,88-TL ile sınırlı olmak üzere)

7-Davacı tarafından Mahkememiz dosyasına yatırılan 563,56-TL peşin harç, 506,79-TL tamamlama harcı ve 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.250,25-TL harcın 202,67-TL'sinin davalı .... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 1.047,58-TL'nin ise davalı .... İnşaat Turizm Gıda Otomotiv İş Makinaları Petrol Ürünleri Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınması ile davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 3.908,00-TL yargılama giderinin(bilirkii,tebligat) 633,49-TL'sinin davalı .... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 3.274,51-TL'nin ise davalı .... İnşaat Turizm Gıda Otomotiv İş Makinaları Petrol Ürünleri Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınması ile davacıya verilmesine,

9-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 3.200,00-TL' nin 518,72-TL'sinin davalı .... Turizm Temizlik İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 2.681,28-TL'nin ise davalı .... İnşaat Turizm Gıda Otomotiv İş Makinaları Petrol Ürünleri Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınması ile hazineye gelir kaydına,

10-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2024

Katip .... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır