Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/583 K.2023/841

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İstemde bulunan şirket adına sunulan dilekçede özetle; adres değişikliği kararı dışında herhangi bir hukuki tasarrufta bulunacak bir karar alınmadığından şirketin karar defterine ihtiyaç duyulmadığı, ancak şirket ortağının hissesini devretmesi nedeniyle hisse devri nedeniyle devir pay defterine işlenip alınacak kararın tescili için ihtiyaç duyulan karar defterine ulaşılamadığı, pay defteri dahil olmak üzere bütün ticri defterlerin muhasebeci tarafından muhafaza edilmekte olduğu,

şirket ortaklarının şirket faaliyet konusu olan uluslararası nakliyat faaliyetinden dolayı sürekli olarak yurtdışı şoför olarak tırla yurtdışına gittiklerinden işyerinin naklinin elemanlar vasıtasıyla yapıldığı, adres değişikliği sırasında muhasebeciye iade edilmeyen karar defterinin zayi olduğunu beyan ederek, şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen zayi olan şirket karar defterinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

İstemde bulunan şirketin adres değişikliğine ilişkin 10/06/2020 tarihli ... sayılı ... sayfası dosya arasına alınmış, kaybolduğu iddia olunan Karar Defteri'nin İstanbul .... Noterliğinin 19/08/2015 tarihli ... yevmiye sayısı ile onayının yapıldığına ilişkin kayıt getirtilmiştir.

İstemde bulunan şirkete ait kayıtların ... portal sayfasından çıkarılarak dosya arasına alındığı, İstanbul ... Noterliğine yazı yazılmış, yazıya gelen yanıtlar dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; istem, TTK'nin 82/7 maddesi gereğince Şirket Karar Defteri'nin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nin 82. vd. maddelerinde tacirlere ticari defter ve kayıtları saklama ve istenildiğinde sunma hususunda düzenleme yapılmış, 82/7 maddesi hükmünde de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İstemde bulunanın söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için, bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş olması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen nedenin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Zayi belgesi isteyen ilgili, Şirkete ait isteme konu Karar Defteri'nin kaybedildiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesini istemiştir.

İstemde bulunan tarafından verilen sürede zıyaını istediği Karar Defter'inin noter onay tarihi ile yevmiye numarası bildirildiği anlaşıldı.

İstemde bulunan Şirket Yetkilisi 19/10/2023 tarihli oturumda "Şirkette sermaye arttırımı yapacağız, karar defterimizi bulamıyoruz, defterimiz işyeri nakli esnasında kayboldu, taşınırken ne şekilde kaybettiğimizi hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tacirin yukarıda bahsedilen yasa hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve özeni göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde saklaması ve korunması için gereken önlemleri alması gerekmekte ise de, istemde bulunan şirketin ticari defterinin iş yeri nakli esnasında zıyaı istenen deftere ulaşılamadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, zayi belgesi istemi için gereken koşullardan defterlerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özenin gösterilmediği, dosya kapsamına göre zıyaa uğramanın da irade dışında elde olmayan bir neden ile meydana geldiği belirlenememektedir. İstemde bulunanın iradesi dışında defterin kaybı yahut yok olması gerekmekte olup, şirket merkezinde saklanması ve bulunması gereken defterin işyeri nakli esnasında kaybolması, basiretli tacir yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gibi, yasada öngörülen zayi nedenlerine de girmemektedir.

İstemde bulunan yasada yazılı durumların varlığı nedeniyle isteme konu defterin zayi olduğunu ileri sürüp, kanıtlayamamıştır.

Diğer yandan şirket ortaklarının hisse devrini yaptıkları tarihin 05/05/2023 tarihi olduğu gözetildiğinde de, bu tarihten 30 günlük süre geçtikten sonra istemde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar hep birlikte değerlendirildiğinde, istemde bulunanın Karar Defteri'nin saklanması ve korunması için gereken önlemleri almadığı, kaybın yasada belirtildiği gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yaşanmadığı, gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği kanaatine varıldığından istemin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.