Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/110 K.2024/348

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'nun üç hissedarı bulunan davalı şirkette %36 pay sahibi olduğunu, şirketin diğer iki hissedarı yönetim kurulu başkanı ... ve ... olduğunu, davacının yurt dışında olduğunu, şifahi ve yazılı girişimlerine rağmen şirketle ilgili hiçbir bilgi alamadığını, davacıya herhangi bir kar payı ödenmediğini, Davalı şirketten, Konya ....

Noterliğince düzenlenen 15/09/2023 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarname ile bilgi istenildiğini, ancak ihtarnameye cevap verilmediğini, 29/01/2024 tarihinde şirket merkezinde hazır bulunmalarına rağmen genel kurul toplantısına alınmadıklarını, davalı şirket yöneticilerinin iş yerinde gerekli önlemleri almaması, iş güvenliği konusunda çalışanlarına gerekli eğitimi vermemesi nedeniyle iş kazalarının meydana geldiği, bu nedenle müvekkilimin hissedarı olduğu şirketin fahiş tazminatlara mahkum edildiği,

vergisel iş ve işlemleri düzenli ve gereği gibi yerine getirememesi ve çalışanlarına ait SGK primlerini zamanında ödememesi nedeniyle yapılandırması yoluna gittiğini öğrendiklerini, ... yönetim kurulu başkanı ve ... ise yönetim kurulu başkan vekili olduğunu, dolayısıyla şirketin tüm bilgi, belge ve kayıtlarına hakim olduklarını, şirketin iş ve işlemleri ile ilgili bilgi sahibi olmayan tek ortağın davacı olduğunu beyan ederek davalı şirketin 2021, 2022 ve 2023 takvim yıllarına ait tüm ticari defterleri olan (yevmiye defteri, büyük defter, envanter defteri, yönetim kurulu müzakere ve karar defteri,

genel kurul toplantısı müzakere ve karar defteri, pay defteri) ticari yazışmalarının, solo mali tabloları ve şirket mizanı da dâhil olmak üzere tüm bilgi ve belgeleri ile son genel kurul toplantısı ve öncesine ait finansal tabloları, konsolide finansal tabloları, gelir tabloları, solo mali tabloları, ilgili dönem bilançoları, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporları, denetleme raporları ve varsa yönetim kurulunun kâr dağıtım önerileri varsa bilgisayar ortamında tutulan yasal defterler ile diğer bilgi, belge ve kayıtlar üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkı verilmesine yönelik karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirketten talep edip de alamadığı bir bilgi bulunmadığını, davacının ve ayrılan ortakların yönetim kurulunda temsil edildikleri dönemlerde şirkete ait vergi ve SGK borçları yapılandırıldığını, yüklü miktarda ödeme yapıldığını, davacı tarafın vekili aracılığı ile 15.09.2023 tarihinde Konya ....

Noterliğinden keşide ettiği ihtarnamenin davalı şirketin UETS adresine gönderildiğini, şirketin yetkililerinin iş bu adresten haberinin olmadığını, şirketin KEP adresinin olduğunu ve tüm tebligatların kep adresine geldiğini, ihtarnamenin dava açıldıktan sonra görüldüğünü, kâr payı dağıtım kararının genel kurulda alınabilmesi için nitelikli bir nisap kanunda öngörülmediğini, esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe sermayeyi temsil eden payların veya temsilcilerinin en az dörtte birinin varlığı ile toplanacak genel kurulda kar payı dağıtım kararı toplantıda bulunanların çoğunluğu ile alınabileceğini,

anonim şirketlerin varlık amacı düşünüldüğünde kural olarak kar payı dağıtımı zorunlu olmakla birlikte genel kurul şirketin varlığı ve işleyişi için haklı sebeplerin bulunması durumunda kâr payı dağıtmama kararı verebileceğini, ayrılan ortaklara ödenen hisse satın alma bedelleri ile vergi ve SGK yapılandırma ödemeleri ile önceden alınan banka kredi ödemeleri nedeniyle şirkete kar payı dağıtılmasının mümkün olmadığını, davacının kar payı dağıtılmasına yönelik taleplerinin yersiz olduğunu beyan ederek yönetim kurulu üyesi olmayan ve sadece şirkette ortak olan davacının ,

şirketin tüm sırlarının ifşa edilecek şekilde geniş anlamda tüm belgeleri, defter ve kayıtları, bilgisayarları üzerinde talep ettiği bilgi alma ve inceleme talebinin reddine, masraf ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıların TTK madde 437/4 ve 437/5 maddeleri uyarınca davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilgi edinme ve inceleme hakkı taleplerine ilişkindir.

Bilgi alma ve inceleme hakkı TTK 437. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1.,2.,3. fıkralarında bilgi alma hakkının kapsam ve şekli, 4. fıkrasında inceme hakkının kapsam ve şekli, 6.fıkrası ise bilgi alma ve inceleme istekleri karşılanmayan pay sahiplerinin bu haklarını mahkeme aracılığı ile kullanmalarının ve mahkemenin yapacağı yargılamanın şekil ve mahiyetini düzenlemiştir.

TTK 437/5. maddesi bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına rağmen istekleri cevaplandırılmayan her bir pay sahibinin, bu hakkının tanınması için yetkili ticaret mahkemesine dava açabileceğini öngörmektedir.

İş bu davaların şirketin merkez adresindeki ticaret mahkemesinde açılması gerekir. Bu yetki kuralı kesin yetki kuralı niteliğinde olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Somut dava davalı şirketin merkez adresine göre yetkili olan mahkememizde açılmıştır.

TTK 437. maddesi hükmü gözetildiğinde bilgi alma ve inceleme hakkının söz konusu olabilmesi için bu hakkı kullanan pay sahibinin pay sahibi olması yanında istenen bilginin, pay sahibinin genel kurulda kullanacağı oya etkisinin bulunması, ayrıca şirketin iş ve işlemleri ile ilgili bulunması da gerekir. TTK 437/2. maddesinde pay sahibinin yönetim kurulundan hangi konularda bilgi alabileceğini düzenlemiştir.

Diğer yandan paydaşın bu davayı belirli bir süre içinde açması gerektiği de öngörülmüştür. Bu süre bilgi alma ve inceleme talebinin açıkça ret edilmesi halinde, ret tarihinden itibaren 10 gün ve diğer hallerde ise makul süre içinde açılması gerekir. Bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir.

Somut olayda. Davacının davalı ... Anonim Şirketinde 1/3 paya sahip olduğu, davalı şirkete gönderilen Konya ..... Noterliği 15.09.2023 tarih ve ....

Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bilgi edinme hakkı kapsamında inceleme talep ettiği 29.01.2024 tarihli genel kurula davacı vekilinin vekaletnamesinin usulüne uygun düzenlenmediği belirtilerek genel kurula alınmadığı her ne kadar vekaletnamenin Anonim Şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esasları ile bu toplantıda bulunacak bakanlık temsilcileri hakkında yönetmelik uyarınca usulüne uygun değil ise de genel kurul öncesinde de şirketin pay sahibinin sorularının ilgilendiren kısımların incelenmesi için hazır edildiğinde beyan ve dosyaya sunulan belgeler ile anlaşılmadığından süresinde olan bu dava ile davacı talebinin TTK 437.Madde

kapsamında değerlendirilmesi ile davacının davalı şirketin 2021, 2022 ve 2023 takvim yıllarına ait tüm ticari defterleri olan (yevmiye defteri, büyük defter, envanter defteri, yönetim kurulu müzakere ve karar defteri, genel kurul toplantısı müzakere ve karar defteri, pay defteri) ticari yazışmalarının, solo mali tabloları ve şirket mizanı da dâhil olmak üzere tüm bilgi ve belgeleri ile son genel kurul toplantısı ve öncesine ait finansal tabloları, konsolide finansal tabloları, gelir tabloları, solo mali tabloları, ilgili dönem bilançoları, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporları,

denetleme raporları ve varsa yönetim kurulunun kâr dağıtım önerileri varsa bilgisayar ortamında tutulan yasal defterler ile diğer bilgi, belge ve kayıtlar üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde şirket merkezinde hazır edilmek üzere davacı tarafından hazır edilecek bir mali müşavir eşliğinde inceleme yapmasına izin verilmesine, karar vermek gerekmiş davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · E-İmza · Üye ... · E-İmza · Üye .... · E-İmza · Katip ... · E-İmza