Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1305 K.2021/439

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Zayi sebebiyle iptali istenen ......Şubesinin ...... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ....... Teks. ve İnş. AŞ olan keşide tarihi 10.10.2018, keşide yeri İstanbul olan ...... çek nolu 43.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğu ve davalı tarafından ibraz edildiği anlaşılmakla çekin istirdadını talep ve dava etmiştir. Davalı taraf herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacının meşru hamili olduğu ileri sürülen çekin, rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Dava konusu çekin ...... Şubesinin ...... İBAN nolu hesabına ait keşidecisi ....... Teks. ve İnş. AŞ olan keşide tarihi 10.10.2018, keşide yeri İstanbul olan ...... çek nolu 43.000,00 TL bedelli çek olduğu, çekin ....... emrine düzenlendiği, bu kişinin cirosuyla ...'a, onun da cirosuyla davalıya teslim edildiği, ciro silsilesi ile en son cirantanın davalı olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı anlaşılmıştır.

Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma sayılı dosyasının incelemesinde; davalı ... hakkında takipsizlik kararı verildiği görüldü.

Mahkememizce tanık olarak ... dinlenmiş olup ifadesinde; "Çekteki ciro benimdir, son olarak ben çeki cirolayıp davacıya verdim, davacı benim kardeşimdir, çeki tekstil boya işi yaptığımız dava dışı bir şirkete olan ödememizi yapmak üzere cirolayarak kardeşime verdim ancak çek kardeşimdeyken kaybolmuş veya çalınmış, benim ... ile hiçbir ticari ilişkim bulunmamaktadır, benim şirketim bulunduğu gibi şahsi ticaretimde vardır, bu çeki şahsi ticaretim kapsamında mal aldığım kişiye vermiştir, buna ilişkin defterlerimde herhangi bir kayıt bulunmamaktadır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Somut olayda; davalının çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ve ondan önceki ciranta olduğu iddia edilen kardeşi ...'ın ticari defterleri olmadığı için çekin ticari defterlerde ne şekilde işlem gördüğünün tespit edilemediği, çekin incelenmesinde davacının çekte cirosunun bulunmadığı, şeklen çek incelendiğinde davacının cirosunun bulunmadığı, cirolamadan çekin çalındığı iddiası olduğu, soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiği, davalının kötüniyet ve ağır kusurunun ispatı gerektiği, ancak çek incelendiğinde ciro silsilesindeki kopukluğun görülmediği,

keşideci defterlerinin incelenmesinin davalının kötüniyet ve ağır kusurunu ispatlayamayacağı, Büyükçekmece C. Başsavcılığının .... soruşturma nolu dosyasında davalı hakkında takipsizlik kararı verildiği, istirdat davası yönünden imzaların istiklali ilkesi gereği TTK'nun 677. ve 790. maddesi gereğince davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.