Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/455 K.2024/627

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 12.09.2014 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uçak kiralama işi ile iştigal ettiğini, uçakların ilgili şirketlerine depolarda yakıt bulunmak sureti ile kiralandığını, buna rağmen davalıların kendi aralarında iş birliği yaparak müvekkili şirket adına gerçeği yansıtmayan uçak yakıt alımına ilişkin faturalar düzenlediklerini, bu hususun müvekkili şirket tarafından bilahare defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonucunda belirlendiğini, davalıların gerçeği yansıtmayan faturalar karşılığında müvekkili şirket tarafından kendilerine ödenen bedelin şimdilik 300.000 USD olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı tarafından davalılar dışında kendi çalışanları olan ..... aleyhine de aynı dava dilekçesi ile dava açılmış, mahkememizce söz konusu davalıların davacı şirketin çalışanları olduğu ve aralarında iş akdi bulunduğundan bahisle tefrik kararı vererek bu davalılar yönünden dosyayı Bakırköy Nöbetçi İş Mahkemesi'ne göndermiştir.

Davalılardan ...... Ltd.Şti 'ye duruşma gün ve saatini bildirir davetiye yurt dışı adresine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde duruşmaya katılmamış böylece yokluğunda karar verilmiştir.

Davalı ...... vekili yargılama aşamasındaki beyanlarında; müvekkilinin diğer davalı şirket yöneticisi olduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın şirketler arasında meydana geldiğini, davacı tarafın alacağı mevcut ise iş bu alacağının ancak davalı şirketten isteyebileceğini, bu bağlamda müvekkili aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeni ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlar ile birlikte dosya bilirkişi heyeti ...... e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş olduğu en son 03.02.2017 tarihli ek raporlarında davacı tarafın alacağına dayanak etmiş olduğu faturaların sahte olmadığı ancak içeriği itibarı ile yanıltıcı mahiyette olduğu ve davacı şirket adına gerçek alımları yansıtmayan yakıt bedeli olarak davacı taraftan toplam 1.098.192 USD alacağı bulunduğunu teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce de düzenlenen bilirkişi raporu yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.

Yapılan yargılama sonunda; davacı şirketin kiralamış olduğu uçakların deposunda yakıt bulunur şekilde kiralandığı, davalı şirket tarafından davacı şirket adına yakıt bedeli olarak faturalar düzenlendiği, söz konusu faturalar sahte olmamak ile birlikte muhteviyatı ile birlikte gerçeği yansıtmayan nitelikte oldukları,

bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporlarda ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirlendiği üzere davalı şirket tarafından davacı şirkete gerçekte yakıt satılmadığı halde satılmış gibi fatura düzenlendiği ve söz konusu faturalar karşılığında talep ile bağlı kalınarak davacı tarafın 300.000 USD alacağının bulunduğu iş bu alacağın gerçeği yansıtmayan faturaları düzenleyen davalı şirketten tahsil edilmesi gerektiği ;

davalı ......'ın davalı şirket yöneticisi olarak söz konusu faturaların sahte olmadığı ( olayda haksız fiil niteliğinde bir durumun söz konusu olmaması) , yalnızca içeriği itibarı ile yanıltıcı olduğu dikkate alınarak belirlenen alacağın davalı olan ..... 'dan istenemeyeceği bu bağlamda davalı ..... yönünden açılan davanın pasif husumet nedeni ile reddine, aynı alacak ile ilgili Bakırköy ...... İş Mahkemesi' nin .....

Esas sayılı dosyasında davacı şirket çalışanları aleyhine yargılama devam ettiğinden bu dava yönünden tahsilde tekerrür olmamak koşulu ile davalı şirket yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, iş bu kararın istinaf edilmesi üzerine İBAM ..... HD ..... esas ..... karar sayılı ilamıyla;

"Davalı şirket kayıtları ise incelenmemiştir.

Davanın ve uyuşmazlığın aydınlatılması için; bağımsız denetim raporunda içeriği sahte olarak bildirilen faturaların listesi bulunmakla; bu faturalara ilişkin uçak kiralama sözleşmesi, uçuş bilgileri, uçağın ne kadar hazır yakıt ile teslim alındığı, uçuş güzergahına göre muhtemel yakıt harcaması, buna göre ekstra yakıta gerek olup olmadığı gibi tamamen uçuş tekniğini ilgilendiren hususların da değerlendirilerek çözüme ulaşılması zorunludur.

Bilirkişi heyetinde bu konuda uzman bilirkişi bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle uçuş mesafesine göre yakıt hesabı konusunda yardım alınabilecek teknik bir bilirkişinin heyete eklenmesi zorunludur. Çapraz olarak davalının da yakıt satışının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı davalının ticari kayıtları ile ; satılan malın mahiyeti gereği bildirimi zorunlu kurum ve kuruluşla nezdinde denetimi yapılmalıdır.

Bu nedenle eldeki rapor hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir mahiyette olmamakla kararın eksik inceleme ile oluşturulduğu" gerekçesiyle yerel mahkeme kararını kaldırmıştır.

İBAM kaldırma kararı kapsamında dosya bilirkişi heyeti Prof. Dr. ..... ve arkadaşlarına tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş olduğu 05/06/2024 havale tarihli raporlarında özetle; bir uçağın kullandığı yakıtın tam olarak hesabının yapılabilmesi için (Her bir uçuş bacağı bağlamında): a)Uçağın o günkü uçuşuna ait konfigürasyonu (yük, yolcu vs.),

b)Uçuş planlama bilgilere (Süre-Meydan imkanları vb.), c) Uçağın aerodinamik özellikleri, d) Uçağın kullandığı motor marka ve modeli (Aynı uçak için farklı motorlar tercih edilebilir)

e) Yardımcı Güç Ünitesi (Auxillary Power Unit) kullanılıp kullanılmadığı,

f) Şirketin yakıt kullanımına ilişkin prosedürleri, el kitapları, yönergeleri,

g) Her bir uçuşa ait meteorolojik koşullar (yakıt kullanımını etkileyebilir),

h) Yedek meydan imkanları,

i) Her biruçuş sonunda yaşanmış olabilecek acil durum vb. gibi durumların olup

olmadığı (örneğin pas geçmesi veya divert etmesi durumlarında yakıt tüketimi

farklılaşacaktır).

Dolayısıyla net bir yakıt hesabının yapılabilmesi için yukarıda ifade edilen bilgilere

ihtiyaç duyulmaktadır.

İncelenen anlaşmalar doğrultusunda (yukarıda ifade edilen okunamayan

veya eksik olan 9 anlaşma hariç olmak üzere 64 anlaşma incelenmiştir) yakıt

tüketiminin kiralama kapsamında olduğu anlaşıldığından yakıt tüketimi

hesabının yapılmasına da ihtiyaç olmadığını teknik kanaatleri olarak belirtmişler, mahkememizce düzenlenen bilirkişi raporu yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor davalı şirkete vekiline tebliğ edilmiş, davalı şirket tarafından rapora yönelik herhangi bir itiraz dilekçesi sunulmamıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen yakıt alımına ilişkin faturaların dayanağının davalı şirket tarafından gösterilmesi ve bu yöndeki iddianın ispat edilmesi gerektiği, gelinen aşama itibariyle davalı şirket tarafından bilirkişi raporunda belirtilen yakıt tüketiminin hesabına ilişkin herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı gibi İBAM kaldırma kararı kapsamında yurt dışında faaliyet gösteren şirketin ticari defter ve kayıtlarını da dosyaya sunmadığı, taraflar arasındaki anlaşmaya göre kiralanan uçakların yakıt depoları ikmal edilmek suretiyle kiralandığı,

dolayısıyla davalı şirket tarafından düzenlenen faturaların içerik itibariyle yanıltıcı nitelikte olduğu ve bu nedenlerle İBAM kaldırma kararından önce verilen hükümde de ifade edildiği üzere davalı ...... aleyhine açılan davanın talep edilen alacaktan kendisinin şirket yöneticisi olması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, ancak içeriği yanıltıcı olan faturalar nedeniyle davacı tarafından ödenen 300.000-USD'nin davalı şirketten tahsiline karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.