Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/748 K.2021/44

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından sigortalı dava dışı ........ San ve Tic. A.Ş. tarafınan satın alınan emtiaların nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, satın alınan 7 rolu oto boya koruma filmi emtiasının Japonya'dan Türkiye'ye taşınmak üzere sağlam şekilde davalı ......... 'nce teslim edildiğini, diğer davalıların ise fiili ve aktif taşıyıcı olduğunu eşyanın ........ Havalimanın'a vardığında hasar belirlendiğini, hasar bedelinin ödendiğini, alacağın tahsili amacıyla Bakırköy .......... İcra Müdürlüğü'nün .......... esas sayılı takip dosyasında başlatılan takibe davalıların itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile %20'i oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı........... Vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşıma ilişkisine 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını süresi içerisinde ihbar yükümlülüğünü yerine getirilmediğini, müvekkilinin hasardan sorumluluğu bulunmadığı gibi sorumlu tutulsa dahi sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, faiz ve icra inkar tazminat taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sadece acentalık görevini yaptıklarını fiili taşımanın ........... tarafından yapılması nedeniyle müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini süresinde ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce hasarın belirlenmesi amacıyla bilirkişi raporları alınmıştır.

05.06.2018 tarihli oturumda; davacı vekilinin davayı takip etmemesi nedeniyle dosya ilk kez işlemden kaldırılmıştır. Dava, 15.03.2018 tarihli 7101 Sayılı Kanun 61. Maddesi ile TTK.'nın 4. Maddesi'nin 2. Fıkrasında yapılan değişiklik kapsamında basit yargılama usulüne tabi olduğundan bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ancak bu hüküm davanın basit yargılama usulüne tabi olduğuna dair ihtarat yapılmaksızın verildiğinden usul hükümlerine ve sürpriz karar verme yasağına aykırılık nedeniyle kaldırılarak mahkememizin işbu esas sırasına kaydedilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasında; davalıların taşıyıcı sıfatının bulunup bulunmadığı varsa meydana gelen zararın, ihbar süreleri de dikkate alınarak sorumluluklarının bulunup bulunmadığı; bulunuyorsa uygulanacak uluslararası sözleşme hükümleri dikkate alınarak davacı alacağının miktarına ilişkin uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Bakırköy ......... İcra Müdürlüğünün .......... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, Davacı tarafından davalı aleyhine 41.759,78 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılamada taşıma uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

Davacının, geçerli ve somut olayda bahsi geçen taşıma sözleşmesi süreci için tanımlı yüke ilişkin olarak emtia nakliyat sigortası teminatı sağladığı, taşıma süreci sonunda tespit edilen zararı tazmin için 08.02.2016 tarihinde 45.935,76 TL sigorta tazminatı ödediği dosyada delillerden anlaşılmaktadır.

Davacı ödemesi, bilgi ve görgüye dayalı yerinde inceleme ile oluşmuş ve fotoğraflar ile teyit edilmiş Sigortacılık Kanunu hükümlerine uygun bir ekspertiz raporu esas alınacak yapılmış bir ödemedir.Bu durumda, davacının TTK m.1472 gereği ödeme miktarı ile sınırlı olmak üzere sigortalısı.......... firmasına yasal halefiyete hak kazandığı ve işbu dava konusu icra dosyasında rücuen tazmin talebinde bulunmasının haklı olduğu, aktif husumetin yasal şartlarının gerçekleştiği değerlendirilmektedir.

Ayrıca davacının TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre akdi temlik ve halefiyete hak kazandığı da sabit olup; taraflar arasında davacının halefiyeti ve rücu hakkı ihtilafsızdır.

Dosyada mevcut, master-ana taşıma senedi ve house-ara taşıma senedi birlikte incelendiğinde; yükün sigortalı tarafından Japonya'da araç teslimi .......... teslim şekliyle satın alındığı ve davacının sigortalısının taşımayı organize etmesi gerektiği açıktır........... satın alan alıcı, taşıyıcıyı bulmak ve taşıma sürecinde gönderen konumunda olmak durumundadır.

Somut olayda, alıcı ve taşıma süreci bakımından gönderen sigortalı ......... firmasıdır.Bunun üzerine, önce 2.davalı ......... ile taşıma sözleşmesi yapmış. 2.davalı taşıma faturası düzenlemiş ve tüm taşımayı TTK m.921 hükmü gereği taşıyıcı sorumluluğu ile yürütmüştür. Bu yönüyle 2.davalı akdi taşıyıcıdır.2. davalı taşıma işi için Japonya'da yerleşik 1.davalı ile anlaşmıştır. 1.davalı .......... hükümlerine göre taşıyıcıdır.

Artık taşımayı doğrudan dava dışı sigortalıya karşı akdi olarak üstlenmiştir. 1.davalı da akdi taşıyıcıdır. Onun, ......... 'de senet düzenleyici acente olmas ........ üyesi acente vasfından dolayıdır. 3.davalı ........ ise fiili taşıyıcı-hava yolu nakliye firmasıdır. Taşımasının sonunda tutulan hasar tespit tutanağına göre taşıma sürecinde hasar meydana gelmiştir.

Bu çerçevede her 3 davalı da taşıma sürecinde taşıyıcı olup; nihai sorumluluk 3.davalı havayolu nakliyecisinde ise de; her 3 taşıyıcı birden dış ilişkide davacının sigortalısına ve dolayısı ile davacıya karşı tazminat sorumlusudur.

Somut olaya uygulanacak 1999-Montreal Konvansiyonu m. m.31« ...( 2 ) - Hasar durumunda, teslim almaya yetkili şahıs hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç, .... ve kargo halinde de alınılan tarihten itibaren on dört (14) gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunmalıdır. ...( 3 ) - Her şikayet, yazılı olmalı ve sözü edilen süreler içerisinde verilmeli ya da gönderilmelidir ...(4) Eğer bu sürelerde bildirim yapılmazsa dava veya sair yolla talepte bulunulamaz» düzenlemeleri dikkate alındığında, 14 gün içinde taşıyıcıya hasar ve kısmi zayi durumunda bildirim şarttır.Ancak yükün geçici depolama alanına tahliye edilmesi sırasında,

bizzat Davalı ........ çalışanları tarafından, tutulan hasar tespit tutanağı somut olayda bir palette meydana gelen hasarı teyit etmektedir. Ancak, bu tutanağa karşın süresi içinde 14 günde bildirim yapılmazsa bu tutanağı bildirim yerine geçmeyeceği de özellikle yazılmıştır. Bu durumda hak düşürücü sürenin geçmediği değerlendirilmiştir.

•S Montreal Konvansiyonu - Kargonun Hasara Uğraması: m.l8.1«7a£/y)C/, kargonun tahrip olması ya da kaybolması ya da kargoya hasar sonucu zarar meydana gelmesi durumunda uğranmış hasara karşı sadece, hasara bu şekilde uğranmasına neden olan olayın hava yoluyla taşıma esnasında meydana gelmiş olması durumunda sorumludur »rr\.18.2«Fakat, eğer kargonun tahrip olmasının, kaybolmasının ya da kargoya zarar gelmesinin aşağıda verilen olaylardan birinin ya da daha fazlasının bir sonucu olarak meydana geldiğini ispatlarsa, taşıyıcı bu kapsama kadar sorumlu değildir: (a) kargonun kendi içinde bulunan kusurlardan, kargonun kalite ve kötülüğünden;

(b) kargonun paketlenmesinin taşıyıcı, bir çalışanı ya da acentesi dışında birisi tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasından; (c) savaş ya da silahlı çatışma; (d) kargonun girişi, çıkışı ya da geçişi ile bağlantılı olarak gerçekleştirilen bir kamu otoritesi faaliyeti » ve m.l8.2«Bu maddenin birinci paragrafının anlamı dahilinde hava yolu ile taşıma, kargonun taşıyıcının sorumluluğu altında bulunduğu dönemi kapsamaktadır.» düzenlemeleri dikkate alındığında, dava konusu hasarın; kargo, davalı - ......... sorumluluğunda bulunduğu sırada meydana geldiği değerlendirilmiştir.

S Montreal Konvansiyonu -Gecikme, Bagaj ve Kargoyla Bağlantılı Olarak Sorumluluk Sınırları : m.22«...( 3 ) - Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 19 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır. ...» düzenlemesi dikkate alındığında, AWB-hava yük senedinde ; malın değerine yönelik herhangi bir bilginin yer almaması,

ayrıca taşımacının sınırlı sorumluluğunu yükseltecek bir özel fayda beyanında da bulunulmadığı ve ilave bir ödeme de yapılmadığı, dolayısıyla Montreal Konvansiyonu hükümleri gereği, taşıyıcının sorumluluğunun; hasar gören kargonun, beher kg için 19 SDR ile sınırlı olması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Alınan bilirkişi raporuna göre;

1- Somut olayda, davacının sigortalısı ile 2.davalı ve onun aracılığı ile 1.davalı ve 3.davalı arasında Montreal Konvansiyonu hükümlerine tabi bir taşıma sözleşmesi akdedildiği, bu konvansiyona

göre fiili taşıyıcı ve akdi taşıyıcıların gönderen ve haleflerine karşı müteselsilen sorumlu olacakları,

2- Taşıma süreci sonunda taşınan emtianın 1 rulo-top kısmında tamamını kullanılmaz hale bırakacak şekilde hasar oluştuğu,

3- Somut olayda, Montreal Konvansiyonu m.31 şartlarını taşıyan bir hasar bildirimin 14 günlük süre içinde yapılmamasına karşın, davacının davalıdan tazmin talep edebileceğinin değerlendirildiği,

4- Dosya kapsamı ekspertiz raporu ve sair delilerden anlaşıldığı üzere taşınan emtiada zarar meydana geldiği,

5- Meydana gelen zarardan zayi bürüt birim kg başına 19 SDR sınırlı sorumluluk esasına göre davalının sorumlu olduğu, ancak hesaplanan tazminatın bu sınırın altında kaldığı gözetilerek, hesaplanan tazminatın tamamının ödemesi gerektiği,

6- Davacının %10 bedel farkı nedeniyle yaptığı ödemelerin rücu edilebilir doğrudan zarar olmadığı, yine ödeme dekontundan daha yüksek talep ettiği takip asıl alacağında aradaki farkın tam olarak ortaya konulmadığı,

7- Davacının itiraza konu takip tarihi itibarı ile 41.759,78 TL asıl alacak ve 855,22 TL talep edebileceğinin değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporuna itiraz üzerine alınan ek raporda da kök rapordaki hususların geçerli olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi kök ve ek raporunda belirtilen hususların hükme ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmekle hükme esas alınmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; asıl alacağın 41.759,78 TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.