Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/90 K.2021/39

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyasında vaki itirazın iptali ile davacı lehine %20’den az olmayacak inkar tazminatı talep ve dava etmiş, özetle.

Davanın TTK m.1472 hükmüne dayanan halefiyete bağlı rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, yetki ve görev bakımından davanın ticari dava olarak sayın mahkemede görülmesi gerektiği, davacının sigortalısı ...... firmasına ait Türkiye’den İtalya’ya ihraç edilen 14 kg Brand model monitörün taşımasının davalı tarafından yürütüldüğü, davalının beyan ve kabulünde olduğu üzere söz konusu emtianın kayıp-zayi olduğu, TTK ve Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre davalının meydana gelen tam zayi zararı karşılığı tazminattan sorumlu olduğu,

davacının sigortalısına sigorta poliçesi kapsamından 375,70 Euro tazminatı ödediği ve rücuen tazmin talebi bakımından halefiyete hak kazandığı, hususları ileri sürülerek davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı alacağının likit ve muaccel olmadığı, davalının akdi ilişki gereği 100 USD karşılığı 462,25 TL tazminattan sorumlu olduğu, bu kabul edilmezse konvansiyon gereği hesaplanan 266 SDR miktarını aşan miktar bakımından davanın reddi, inkar tazminatı talebinin reddini talep etmiş, özetle; davalı ile yük ilgilisi arasında sözleşme gereği kıymeti 100 USD’yi geçen yüklerin bildirimi yapılarak sigortalı taşımasının kararlaştırıldığı, bu miktarın altında ise sigorta zaten otomatik olarak yapıldığı,

davalı tarafından taşımaya alınan İtalya taşımasından zayi olan yükün ....... numaralı taşıma senedi ile taşınmakta olduğu, bu taşımanın uluslar arası havayolu ile kargo taşıması olduğu, sigortalının 100 USD’yi geçen emtia için 10 USD ekstra ödemeyi yapmadığı, bildirimi gereği gibi yapmadığı, davalının ancak 100 USD karşılığı 462,25 TL tazminattan sorumlu tutulabileceği, Montreal Konvansiyonu m.18 hükmü gibi m.22 hükmü de gözetilerek tazminat hesaplanabileceği, bu durumda 14 kg x 19 SDR hesabı ile 266 SDR sınırlı sorumluluk limiti bulunduğu, dava konusu alacağın likit ve muaccel olmadığı,

talebin yargılamayı gerektirdiği hususları ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rücuan tazminat istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı şirketin sigortalısı olan ....... A.Ş'ne taşıma sırasında zayi olan emtia bedelinin ödenmesi üzerine bu bedelin rücuen taşıma sözleşmesi tarafı olan davalı şirketten istenip istenemeyeceği ve zararın miktarına ilişkin uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Davacının emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile ...... banka aracılığı ile 375,70 EURO sigorta tazminatı ödemesi 22.01.2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu ödeme ile davacı sigortalısına, ödeme miktarı ile sınırlı olarak TTK m.1472 gereği halef olmuştur.

...... Sigorta ve ....... A.Ş. acentesi tarafından hazırlanan nakliyat emtia abonman sigorta sözleşmesi dava konusu taşınan emtianın da nakliyat emtia sigortası kapsamında taşındığını teyit etmektedir.

Dosyada ...... gümrük dolaşım belgesi, hava yük senedi niteliğinde UPS taşıma senedi, 341,55 EURO kıymetinde malın ihraç faturası dosyaya sunulmuştur.

Dosyada davalıya bildirilen emtia bilgi formunda da malın kıymeti 341,55 EURO olarak bildirilmiştir. Bu bildirim “kıymet beyanı” mahiyetinde olup; hesaplanacak sınırlı sorumlu tazminat bu miktarın altında kalacak bile olsa bildirilen bu kıymet gözetilerek; davalının bu miktardan sorumlu olması gerekmektedir.

Davalı tarafından sunulan “taraflar arasında çerçeve taşıma sözleşmesi” mahiyetinde sözleşme incelendiğinde, tarafların hak ve yükümlülükleri bakımından detaylar içeren m.15 hükmü. Montreal Konvansiyonu m.22 ile düzenlenen sınırlı sorumluluk limitlerini daha aza indirecek mahiyette olamaz. Sözleşme geçerlidir ancak sorumluluk limitini daha aza indiren hükümleri geçerli kabul edilmeyecektir.

Bu durumda birim zayi kg başına 19 SDR sınırlı sorumluluk limiti uygulanmaya devam edecektir.Montreal Konvansiyonu m.18 ile sayılı dört kurtulma sebebi dışında sorumluluktan kurtulma öngörmemektedir. Taşıyıcı davalı meydana gelen zayi zararından sorumludur. Bu sorumluluk “özel fayda” beyan edilmediği ve gerekiyorsa bu özel fayda için ek ödeme yapılmadığı takdirde zayi birim kg başına 19 SDR ile sınırlıdır.

Sigortalı özel faydayı bildirmiş ve malın 341,55 EURO kıymetinde olduğunu bildirmiştir. Taraflar arası sözleşme gözetildiğinde taşımaya verilen emtia için 100 USD’yi aşan kıymet için sigortalı ek bir ödeme yapması gerekirken yapmamıştır. Bu durumda davalı yan Konvansiyon m.22 gereği sınırlı sorumlu olacaktır.Taşınan emtia 14 kg olup, 19 SDR birim kg başına tazminat hesabı ile hesaplanan sınırlı sorumluluk limiti 266 SDR olmaktadır.

Davacı sigortacı, sigortalısına 22.01.2019 tarihinde 375,70 EURO tazminat ödemiştir. Oysa emtia zararı 341,55 EURO olup bunu aşan miktarı rücu edemeyeceği gibi; bilirkişi incelemesi sonucu 22.01.2019 tarihi kurlarında. 325,69 EURO hesaplanan sınırlı sorumluluk tavanını aşan tazminatı da rücu konusu edemeyecektir. Bu bilgilere göre taşımacılık zararı 341,55 EURO, davacı ödemesi 375,70 EURO.

Montreal Konvansiyonu m.18 ve m.22 hükümlerine göre davalının ödemesi gereken tazminat 325,69 EURO hesaplanmıştır.

Sonuç itibariyle davacının ödemesi ile sınırlı olarak sigortalısına halefiyete dayanan rücuen tazminat talebinin somut olaya uygun olduğu, davacının sıfatının teyit edildiği tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda belirtilen hususlar, rapor içeriği ve dosya kapsamına göre rapora ilişkin itirazların reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.