Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1126 K.2024/1194

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 07.09.2020 tarihinde müvekkil ...'in faaliyet gösterdiği .... San. Tic. J Blok No: 12-13 Başakşehir/İstanbul adresinde henüz kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından hırsızlık hadisesi meydana geldiği bu hırsızlık olayıyla hamili/lehdarı müvekkil şirket olan çekler çalındığı, çeklerin sürekli ..., ..., ... ve ...

Tekstil şirketlerinde çıkması üzerine işbu şirketler ve vekilleri yönünden de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, lehtar müvekkil şirketin de içinde bulunduğu keşideci ... ve diğer cirantalar hakkında ...

Tekstil isimli ciranta tarafından Bakırköy ... icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı 10 örnek takibi başlatıldığı ancak davadışı banka tarafından bilgilerin yanlış verilmesi nedeniyle davalı yönünden huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet verildiği husularından bahsile ,öncelikle ..... bank'ın verdiği hatalı ve eksik bilgiler neticesinde huzurdaki davaya sebebiyet verdiği göz önüne alınarak ...

Tekstil'in davalı olarak eklenmesi, çek bedelinin %15'inin yatırılması şartıyla verilecek ihtiyati tedbirin ... Tekstil'i de kapsar şekilde genişletilmesi, teminatın yatırılması akabinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulması , Davaya konu çekten dolayı müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespiti ile TTK m.792 gereğince müvekkil ...

Teknik'in yetkili hamili olduğu çekin müvekkil şirkete iadesi, Müvekkil şirket hakkında kötüniyetle başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin iptali, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla ... Tekstil aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, icra takibine konu kambiyo senedi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

TTK'nin 792/1 maddesi hükmüne göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Söz konusu düzenleme uyarınca rıza dışı elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdadına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdadına karar verilmesini isteyen davacı üzerinde olup, aksinin kabulü kıymetli evrakın soyutluk ilkesini ortadan kaldıracaktır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... - ... E - K sayılı kararına bakıldığında;

"Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’da yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp,

bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..."

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... - ... E - K sayılı kararına bakıldığında;

"Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’da yapılan tespitler neticesinde davalı ....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı ..Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya ...

İcra Dairesinde ... ve ... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ..Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir.

Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir.

İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir."

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... - ... E - K sayılı kararı, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... - ... E - K sayılı kararı ile temyiz incelemesinden geçerek aynı gerekçelerle onanmıştır.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;''Davacı ... Sanayi Tic.A.Ş ‘nin.

VUK.m.182 ve 6102 sayılı yeni TTK m.64’ e göre tutulması gereken 2020-2021- yılı ticari defterlerinin Elektronik Defter şeklinde tutulduğu, kanuna uygun olarak ve süresinde AÇILIŞ-KAPANIŞ Tasdiklerinin yani E-defter beratlarının alındığı, hesaplarının kanuna ve usule uygun olarak tutulduğu, davacı yanın 2020-2021 yılları defter kayıtlarında , davalı firmalar ve çekin diğer cirantaları da olan .... San.Tic.Ltd.Şti , ... San.Tic.Ltd.Şti, .... San.Tic.Ltd.Şti , .... Ltd.Şti , ...

San.Tic.A.Ş ve .... San. Tic.Ltd.Şti arasında herhangi bir ticari ilişki saptanmadığı, Çekin emrine yazılı olduğu ... San.Tic.Ltd.Şti’nin, davacı firmanın mal/hizmet satışı yaptığı müşterisi olduğu ve 120.0732 hesapta kayıtlı olduğu , davacı firma ile ....

Ltd.Şti arasında 2020 yılında 207.357,63 TL, 2021 yılında 41.016,77 TL olmak üzere, ticari ilişki olduğu, dava konusu 31.03.2021 vadeli .... seri no.lu 5.000 TL tutarlı çekin, bu ticari ilişki kapsamında, 28.08.2020 tarihinde alındığı ve 28.08.2020 tarihli ... no.lu yevmiye fişi ile ticari defterlerde kayıtlı olduğu..'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

Dava konusu çek üzerinde davacının cirosu bulunmaktadır.

Bilirkişi raporuyla davacının kendisinden sonra gelen ciranta ve diğer cirantalarla ticari ilişkisi bulunmadığı belirlenmekle ve bilirkişi tarafından yapılan diğer değerlendirmelere göre davacının kendisinden sonra gelen ciranta ile ticari bir ilişkisi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

UYAP üzerinden yapılan sorgulamada davalı hakkında çalıntı olduğu iddiasına konu çekler nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemli olarak birçok davanın açıldığı görülmüştür. Yine UYAP üzerinden yapılan sorgulamada davalı tarafından benzer veya farklı cirantalardan ciro yoluyla devralınan çalıntı olduğu iddiasına konu çeklerin son hamil olarak davacıya veya farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildikleri anlaşılmaktadır.

UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalı aleyhine çok sayıda resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarından dolayı soruşturma yürütüldüğü görülmektedir.

Bu kapsamda her ne kadar davalı tarafından dava konusu çekin meşru hamili olduğu iddia edilmiş ise de İstanbul BAM .... Hukuk Dairesinin ve Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin yukarıda değinilen kararlarında da belirtildiği üzere davalının, farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer veya farklı cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil sıfatıyla farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu etmiş olması nedeniyle bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, düzenleyenleri ve lehtar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisap etmesinde ağır kusurlu olduğu kanaatine varılarak, davalının dava konusu çekin meşru hamili olduğuna ilişkin savunmasına itibar edilememiştir.

Dava konusu çekin hırsızlık sonucu davacının rızası dışında elinden çıktığı kabul edilerek dava konusu çekin yetkili hamilinin davacı olduğu kanaatiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve dava konusu çek nedeniyle davalıya ödenen tutarın davalıdan geri alınarak davacıya verilmesine şeklinde davanın kabulüne karar verilmiş, davalı firmanın çeki kazanımında kötü niyetli olduğuna ilişkin bilirkişi raporuyla yapılan değerlendirme dışında dosyaya yansıyan başkaca kanıt bulunmadığından davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.