Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/158 K.2022/292

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari işlerde kullanılan hattın önceki paketinin yenilenmesi konusundaki iradesinin geçerli olduğunu, bunun taahhütnamenin son sayfasına şerh olarak düşüldüğü, ancak taahhütname konusunda hileye düşürüldüğü, iradenin paket yenilemeye yönelik olması nedeniyle ve şerhe rağmen satış temsilcisinin gerçekte kulaklık satış sözleşmesi imzalattığı, bu sözleşmeye dair kabul beyanının bulunmadığı, genel işlem şartlarına aykırılık olduğu anlaşılmakla 04/09/2020 tarihli taahhütname şeklindeki sözleşmenin iptaline, müvekkilinin borcu olmadığının tespitine ve kazanımların iadesine, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklı borcun bulunmadığının tespiti ve sözleşmenin iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme nedeniyle davacının hile nedeniyle sözleşmeyi kabul edip etmediği, sözleşmenin son sayfasına düşülen şerh dikkate alındığında davacının borçlu olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda ) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Eş söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Ancak bu ilke özel hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmıştır.

Sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında mevcut olan denge sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabilir. İşte bu durumda sözleşmeye bağlılık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmak adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir durum yaratır hale gelir.

Hukukta bu zıtlık (Clausula Rebüs Sic Stantibus -beklenmeyen hal şartı- sözleşmenin değişen şartlara uydurulması) ilkesi ile giderilmeye çalışılmaktadır. İşte bu bağlamda hakim, somut olayın verilerine göre alacaklı yararına borçlunun edimini yükseltmeye veya borçlu yaranına onun tamamen veya kısmen edim yükümlülüğünden kurtulmasına karar verilebilir ve müdahale ederek sözleşmeyi değişen koşullara uyarlar.

Bununla birlikte her talep vukuunda sözleşmeyi değişen hal ve şartlara uydurmak mümkün değildir. Aksi halde özel hukuk sistemimizde geçerli olan "irade özgürlüğü" "sözleşme serbestisi" ve "sözleşmeye bağlılık" ilkelerinden sapma tehlikesi ortaya çıkar. Sözleşmeye müdahale müessesesi istisnai, tali (ikinci derecede) yardımcı nitelikte olup, ancak uyarlama kurumun şartlarının mevcudiyeti halinde anılan kurumun uygulanması gündeme gelebilecektir.

Davaya konu sözleşmenin imzalandığı ve altında belirtilen hatlar yönünden aynı tarifenin yenilenmesi şartlı olarak kabul edilmiştir. Ancak söz konusu borca konu sözleşme, paket yenilenmesine ilişkin değil bireysel aksesuar kampanya taahhütnamesine ilişkindir. Turkcell tarafından müzekkere cevabıyla bu taahhütname örneği gönderilmiştir. Davacı taraf her ne kadar iradesinin paket yenilemeye yönelik olduğunu iddia etse de sözleşme altındaki imza inkar edilmediği gibi hile iddiasını ispatlamaya yönelik bir delil de bulunmamaktadır. Ayrıca basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne göre imzalanan sözleşme içeriğinin kontrol edilmesi gerektiği ve genel işlem şartlarına aykırı bir durumun söz konusu olmadığı değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ........ · ¸e-imzalıdır Hakim ......... · ¸e-imzalıdır