Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/425 K.2022/396

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 03/05/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında mevcut ticari ilişki kapsamında davalı tarafından müvekkili şirkete 25/04/2020 keşide tarihli 120.000-USD bedelli çek verildiğini, çekin bankaya ibraz edileceği gün davalı şirket yetkilisinin müvekkilini arayarak maddi sıkıntı içinde bulunduğunu, çekin bankaya ibraz edilmemesini talep etmesi nedeniyle söz konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini, ancak çek bedelinin ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine icra takibi yaptıklarını, davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle davalının haksız itirazının iptaliyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket tarafından davacıya hizmet almadan önce avans niteliğinde dava konusu çeki verdiğini, çekin karşılığı olarak hizmetin sunulmadığını, bu nedenlerle çekten dolayı davacı tarafa herhangi bir borçları bulunmadığını, bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... takip sayılı dosyasının celp ve tetkikinde davacı tarafından davalı aleyhine 120.000-USD bedelli çeke istinaden 112.170-USD karşılığı 769.741-TL üzerinden ilamsız icra takibi yaptığı, davalı tarafın süresinde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede bilirkişi ...... tarafından düzenlenen 03/02/2022 tarihli raporda özetle; davalının davacıdan alacaklı olduğu aşamada 120.000-USD bedelli çekin verildiğini, davalının ticari defterlerine göre davacıdan 1.259.877,81-TL alacağı bulunduğunu teknik kanaati olarak ifade etmiştir.

Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme kapsamında bilirkişi ...... tarafından düzenlenen 04/02/2022 tarihli raporda taraflar arasında mevcut ticaret kapsamında kur farkı sebebiyle cari hesap kapsamında davacı tarafın davalıdan 31/12/2020 tarihi itibariyle 1.243.066,30-TL alacağı bulunduğunu teknik kanaati olarak belirtmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan ve ....... tarafından düzenlenen 16/03/2022 tarihli uzman görüşünde; tarafların ticari defterlerinde yer alan ve birbiriyle çelişen alacak miktarının davalı tarafından çekin verildiği tarihteki kur baz alınarak borcun kapatıldığı, oysaki TTK 711.maddesine göre çekin verildiği değil, çekin tahsil edildiği tarihteki kur baz alınmak suretiyle ödemenin kabul edilmesi gerektiği, davalı tarafın uygulamasının yanlış olduğunu, dava konusu yapılan 120.000-USD çeke karşılık yalnızca 20.000-USD tutarında ödeme yapıldığını, dolayısıyla 100.000-USD'nin davalıdan henüz tahsil edilmediği ifade edilmiştir.

Her ne kadar davalı taraf aralarındaki ticari ilişki kapsamında döviz bazında düzenlenen çekin verildiği tarihteki kuru baz alarak ödeme de bulunduğunu iddia etmiş ise de; bu husus TTK 711 ve TBK 99.maddesine aykırı olduğu, yabancı para ile yapılan ödemelerde ödeme günündeki kurun esas alınması gerektiği (Yargıtay 17.HD 2018/4078 esas 2020/4457 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere), bu bağlamda bu şekilde yapılan hesaplamaya davalı tarafın davacıdan alacaklı olduğu hususunun kabul edilmesi hukuken mümkün değildir.

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının, icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava olduğu, icra takibine konu alacağın 120.000-USD bedelli çekin bankaya süresinde ibraz edilmemesinden dolayı söz konusu çeke bağlı davacının alacaklı olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu, bu bağlamda davanın konusu ve dayanağının TTK 732.maddesi olduğu, süresinde müracaat hakkını kullanmayan çek hamilinin çeki keşide eden davalıdan alacağının sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında talep edebileceği, TTK 732/4 maddesine göre ispat külfetinin sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden davalı tarafa ait olduğu,

dava konusu çekin yalnızca 20.000-USD'lik kısmının ödendiği, bakiye 100.000-USD'lik kısmının ödenmediği, icra takibinde baz alınan kurun 6,8622-TL olduğu dikkate alındığında, davacı tarafın 100.000-USD'lik çekten dolayı toplam 686.220-TL alacağı bulunduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının konusu ve dayanağının TTK 732.maddesi olduğu, kanuni düzenlemeye göre süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekin bedelinin ödendiği ve sebepsiz zenginleşmediğini ispat etme külfetinin davalı tarafa ait olduğu, davalı tarafın ispat etmiş olduğu ödemenin yalnızca 20.000-USD olduğu, bakiye 100.000-USD'nin ödenmemiş olması nedeniyle icra takip tarihindeki kur baz alınarak itirazın kısmen iptaline, takibin 686.220-TL üzerinden devamına, likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle davacı lehine %20 icra inkar tazminatına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.