Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/545 K.2022/623

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin oto kiralama işi yaptığını, davalı şirketten ......... plakalı aracı sıfır olarak satın aldığını, söz konusu aracın 22/10/2016 tarihinde kiralandığı ve kiralayan tarafından 25/10/2016 tarihinde aracın yolda kaldığından bahisle müvekkili şirkete getirdiğini, aracın kaza sonucu olmadığı ve devir daim pompasının arızlanması nedeniyle motorun hararet yaptığının sigorta şirketinden öğrenildiğini, bunun üzerine Bursa ......

Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... D.iş sayılı dosyası marifetiyle tespit talebinde bulunulduğu ve bilirkişi raporuna göre vaki arızanın fabrikasyon hatası olduğunun tespit edildiğini belirterek, bahse konu aracın davalı tarafça teslim alınmasına, araç bedeli olan 32.000,00TL'nin ödeme tarihi olan 27/08/2015 tarihidnen itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan araç sözleşmesine istinaden dava konusu aracın davacı tarafa ayıpsız bir şekilde teslim edildiğini, dava tarihgine kadar davacının iştigal konusu olan araç kiralama işinde kullanılan dava konusu araçta kullanım sonucu yıpranma olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İhbar olunan ......... oto vekili beyanında: ilgili aracın 24.6.2016 tarihinde kaza geçirdiğini aynı tarihte aracın su soğutma sisteminin değiştiğini aynı aracın 25.6.2016 tarihinde yolda kaldığını ,yetkisiz servisde su soğutma sisteminin değiştirilmesi nedeniyle itiraz ettiklerini söyleyerek husumet itirazında bulunmuşlar, ......... oto davada taraf sıfatı bulunmadığından bu yöndeki itirazı tartışılmamıştır.

Dosyada delil olarak sunulan Bursa ...... ATM ....... De.iş sayılı dosyadaki bilirkişi raporunda ......... marka 2015 model aracın arızasının kullanıcı hatası olmayıp kalitesizi parça kullanımı sonucu fabrikasyon hatasından kaynaklandığı arızalan parçalar ve işçiliklerden bedeli toplamı 14.670 Tl olduğu saptandığı görülmüştür.

Mahkememizin ...... esas, ........ karar sayılı dosyasında bilirkişi incelesi sonucunda; Dava konusu ....... plakalı aracın arızanın devri daim su pompası mili üzerindeki üretime bağlı çatlak ve zaman içerisinde çatlağın ilerleyip büyümesinden kaynaklandığıarızanın kullanım hatası niteliğinde olmadığı ,arızanın onarımın mümkün bulunduğu kanaatinde bulunmuş,davacı taraf ise onarım yerine aracın iadesi ile araç bedelinin talebinde bulunmuştur.

Mahkememizin " Bilirkişi raporu dosyadaki tüm deliller ışığından dosya değerlendirildiğinde davalı taraf her ne kadar bir gün önceki kaza nedeniyle, kazada değişen parçalar dikkat edildğinde kazada önden darbe alınmış olduğu, oysaki aracın devri daim pompasına ve kasnağına müdahale gerektiğine edair dosyada bilginin bulunmadağı aracın aldığı darbenin belirtilen hasarı yaratmış olsa da aracın şasi kollarını deforme edecek ve motora kadar uzanarak motorunu da,

devri daim kasnağının da darbe almasına yol açacak nitelikte olmadığı yönündeki kanaat gereğince ,netice olarak söz konusu çatlağın üretim sırasında devri daim su pampası mili üzerinde bulunduğu ve zaman içerisinde çatlağın ilerleyip büyüdüğü yönünde mahkemede oluşan kanaat uyarınca davacının davasının kısmen kabulu cihetine gidilmiş,davacı taraf ödediğinin iadesini talep ettiğinden, ayıplı ürün olan aracın davalıya iadesi karşılığında 32.000 Tl araç bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

Yapılan hesaplama uzun kiralamalarda günlük kiralama bedelinin 70,00TL olması sebebiyle 75 gün hesabı ile 5.250,00TL kazanç kaybından 250,00TL bakım masrafı ve 54,00TL amortisman tutarı mahsubundan sonra toplam 4.946,00TL kazanç kaybının da dava tarihinden itibarin işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi" şeklindeki gerekçesine göre karar verilmiş, iş bu karar davalı tarafından istinaf edilmekle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesi ........ Esas, .......

Karar sayılı ilamıyla "TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir. TBK 228.maddesinde.

"Alıcıya ayıplı olarak devredilmiş olan satılanın ayıptan, beklenmedik hâlden veya mücbir sebepten dolayı yok olması veya ağır biçimde zarara uğraması, alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanmasını engellemez.

Bu durumda alıcı, satılandan elinde ne kalmışsa onu geri vermekle yükümlüdür. satılan alıcıya yüklenebilen bir sebep yüzünden yok olmuşsa veya alıcı onu başkasına devretmişse ya da biçimini değiştirmişse alıcı, ancak değerindeki eksiklik karşılığının satış bedelinden indirilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir. dosya istinaf incelemesinde bulunduğu sırada ; davacı vekili verdiği dilekçe ile aracı sattıklarını, bu sebeble davalıya iadesinin mümkün olmadığını bildirerek noter satış sözleşmesinin bir suretini ibraz ederek davalarını ıslah etmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HMK 357.maddesi uyarınca istinaf aşamasında davanın ıslahı mümkün bulunmamaktadır. Araç davacı tarafından satıldığından TBK 228/2 gereği artık davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanması mümkün olmadığından davalı vekilinin kararın esasına yönelik istinaf nedenleri incelenmeksizin, davacı vekilinin davasını ıslah etmek üzere kararın kaldırılmasına" karar verilerek yerel mahkeme kararını kaldırmıştır.

Davacı vekili davayı tamamen ıslah etmiş olup, ıslah dilekçesi ile; değer eksikliğinin dava tarihinden (ilk dava tarihi olan 10.01.2017) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, aracın 75 günlük kira bedeli olan (amortisman ve sair masrafların mahsubundan sonra) kira gelir kaybının dava tarihinden (ilk dava tarihi olan 10.01.2017) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; - Nihai karar Yüce Mahkemenizin takdirinde olmak üzere;

......... (......... ) plakalı ......... Marka ....... tip 2015 model otomobilin

motoruna hararet oluşumu sonrası revizyon işlemi yapıldığı,

söz konusu aracın emsallerine göre satış bedelinden piyasada değerinin 3.000,00 TL düşülmesi

gerektiği, Aracın motorundaki revizyon süresince oluşan iş kaybının 5.460,00 TL Olduğu belirtilmiştir.

6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 227. Maddesine göre;

“Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.”

Alıcı seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir. Mevcut olayımızda davacı taraf dosya İstinaf aşamasındayken davacı vekili aracı sattıklarını beyan ederek davasını ıslah etmiştir. Davacı tarafın TBK 228/2 maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullanamayacağı diğer seçimlik haklarından birini kullanabileceği, davacı tarafın araçta oluşan değer eksikliğini ve kazanç kaybını talep ettiği, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilen değerler üzerinden davanın kabulü ile; 3.000,00TL değer eksikliği, 4.946,00TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 7.946,00TL'nin dava tarihi olan 10/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.