Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/283 K.2024/393

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının, Mahkemenize Sunduğu 22.03.2022 Tevzi Tarihli Dava Dilekçesinde. Davacının, davalı ..... Yapı Hiz. Ltd. Şti. ile aralarında ticari ilişki sebebiyle dava konusu olan çek ile Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ..... Soruşturma numaralı dosyada ve İstanbul ...... ATM ..... E. sayılı çek iptal dosyasında görülen çekleri verdiğini, bu çeklerden bir tanesinin de dava konusu olan ..... Bankası A.Ş. ...... şubesine ait, keşidecisi ....... Tekstil Gıda İnş. İth.

İhr. olan 30.01.2022 tarihli ...... seri numaralı 147.600,00-TL tutarlı çek olduğunu. İşbu çekler davalı ..... yapının elindeyken davacının çekleri peyder pey ödemeye başladığını, aralarındaki cari hesap üzerinden ödediğini ve ödemiş olduğu çekleri ....... Yapıdan istediğini. Ancak ....... Yapı yetkilisinin işbu çekleri çaldırdığını ve bu nedenle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ......

Soruşturma numaralı dosyanın açıldığını, ayrıca çekler ile ilgili olarak savcılık kanalı ödeme yasağı aldırdığını ve kendisine yönelik herhangi bir işlem yapılmayacağını söylediğini, bunun üzerine beklemeye geçen davacının işyerine alacaklı vekili tarafından çalınan veya kaybolan çeklerden 157.750,00-TL'lik çek için Bursa İcra Dairesi ...... E. sayılı dosyaya istinaden yazılan Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... T.

İle borçlu şirkete ait olmayan işyerine ihtiyati haciz ile gelindiğini ve hukuksuz olarak istihkaklı haciz işlemi yapıldığını ve davacının ihtiyati hacizden haberdar olduğunu. Davalı ....... Yapı Hizmetleri'nin İstanbul ...... ATM ...... E. sayılı dosyasında açtığı çek iptali davasına konu olan çeklerden bazılarının ..... İplik Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti.'nin elinde iken davacı aleyhine icra takibine geçi ikçekmece CBS ...... soruşturma dosyası ile Başsavcılık tarafından Bursa ...... İcra Müdürlüğü ...... dosyasına takiben durdurulması müzekkeresi gönderildiğini, işbu yazıya istinaden takibin durdurulduğunu, ayrıca savcılık tarafından çeklere el koyma kararının alındığını ve bazı çeklere el konulduğunu.

Davacının ödeme yaptığı, aslında borcu olmayan bir çekten dolayı tekrar bir ödeme baskısı altında olması sebebiyle işbu davayı açma zaruretinin doğduğunu, üstelik bu çekin davalılardan ....... Yapının rızası dışında elinden çıkmış çalıntı ve suç unsuru çekler olduğunu beyan etmiştir. Netice ve talep olarak; davacı tarafından ödenmiş olan ..... Bankası A.Ş. ..... şubesine ait keşidecisi ..... Tekstil Gıda İnş. İth.

İhr. olan 30.01.2022 tarihli ...... seri numaralı 147.600,00-TL tutarlı çek hakkında icra takibi yapılmasının ve dava açılmasının veya açılmış ve açılacak icra takipleri ve davaların durdurulmasını, işbu çekin bankaya ibrazı halinde dava konusu çeke banka marifetiyle el konularak mahkeme kasasına alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek çeke el konulmasını, çeklerin iptali ile iptal edilen çeklerin davacıya istirdadını, tedbir kararı verildikten sonra dosyanın Bakırköy ......

ATM ...... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davacının işbu çekten dolayı borcunun olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... İplik..Ltd. Şti.'nin, Mahkemenize Sunduğu 05.04.2022 Tarihli Cevabında. Davalının, haklı alacağından kaynaklanan dava konusu, keşidecisi ..... Paz. Çarşıları Teks. Gıda İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. olan, ..... Bankası A.Ş. ...... şubesine ait keşidecisi ..... Çarşıları Tekstil Gıda İnş. İth. İhr. olan 30.01.2022 tarihli ..... seri numaralı 147.600,00-TL bedelli çekin tahsili amacıyla bankaya ibrazı sırasında ödeme yasağıyla karşılaşılması üzerine Bakırköy ......

ATM ..... D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü ...... E. sayılı dosya ile keşideci, ..... ve cirantalar hakkında dava konusu çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ardından davacı tarafından işbu davanın ikame edildiğini. İşbu davaya konu çekin keşidecisinin davacı, lehtarının ise davalı .......

Yapı firması olduğunu, daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı davalıya geçtiğini ve alacaklı davalının yetkili son hamil olduğunu, davalının dava konusu çeki ......

Tekstil firmasından ticari ilişki nedeniyle faturalara istinaden iktisap ettiğini, bu durumun ticari defterlerde kayıtlı olduğunu, dava konusu icra takibine konu çekte davacının herhangi bir imza inkarı olmadığını, çeki usulüne uygun şekilde keşide edip teslim ettiğini ikrar ettiğini, davalının Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü ......

E. sayılı dosya ile alacaklı olduğunu, davacı söz konusu çekin çalındığını iddia etse de buna ilişkin savcılık şikayetine başvurulduğu beyanında, başka herhangi bir belge veya delil ibraz etmediğini, ilgili çeklerin çalındığına ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunmadığını, kambiyo senetlerinin iletten müreccet olması nedeniyle çekin ciro ile tedavül ettiğini, çeki elinde bulunduran hamilin alacağının bir sebebi olması gerekmediği gibi ispata da ihtiyacı olmadığını, çekin tek başına alacaklı ve hamil olduğunu kanıtladığını, ödeme yasağının, davalının takip hukukundan doğan haklarını kullanmaya engel olmadığını,

ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının yetkili hamil davalıyı bağlayıcı nitelikte olmadığını, dava konusu icra takibine konu çekin usulüne uygun keşide edilip, usule uygun tedavüle sunulduğunu, çalınan çeklerin gerçekten çalıntı olup olmadığının hamil davalı tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını beyan etmiştir.

Sonuç olarak, ihtiyati tedbir talebinin reddine ve davalının usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi arz ve talep edilmiştir.

Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişisinden rapor aldırılmış, bilirkişi ...... tarafından sunulan 03/03/2023 tarihli raporda özetle. "147.600,00.TL tutarlı çek, ticari ilişkiye istinaden, diğer davalı ...... “den iktisap edilmiş ve yasal defterlere kaydedilmiştir. Davalı ...... İplik yasal defterlerinde, davacı ..... şirketi, davalı ..... şirketi ve diğer davalı ....... Yapı ile herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmamıştır. Hesap ve kayıt yönünden incelenen davalı .......

Yapı yasal defterlerine göre; davaya konu ...... bank/ ...... Şubesi, 30.01.2022 tarih, ..... seri no.lu, 147.600,00.TL tutarlı çek, ticari ilişkiye istinaden, davacı ..... “den iktisap edilmiş ve yasal defterlere kaydedilmiştir. Davalı ....... Yapı yasal defterlerinde, davalı ..... İplik şirketi, davalı ..... şirketi ve diğer davalı ...... ile herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmamıştır. davaya konu çek bedelinin ödendiğine ilişkin, davacı tarafından, davalı .......

Yapıya yapılmış herhangi bir ödeme belgesi veya davalı ....... Yapı yasal defterlerinde herhangi bir ödeme kaydı bulunmamaktadır. Öte yandan, söz konusu çek. 15.11.2021 tarih (.....) yevmiye maddesinde, (320.01.81-..... PLASTİK HIRDAVAT SAN.VE TİC) hesabına borç kaydedilerek çıkışı yapılmıştır. Fakat çalındığı iddia edilen çekin bu şekilde çıkış kaydının yapılması, şüpheli ve izaha muhtaç olduğu" tespit edildiği belirtilmiştir.

Dava İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi uyarınca menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu 30/01/2022 tarihli, ..... seri nolu, 147.600TL bedelli, keşidecisinin davacı olduğu çekin davalcı tarafından davalılardan ....... Yapı.. Şirketine gönderilip davalının çeki hırsızlık sebebiyle elinden rızası dışında çıkarması sonucu davacının davalılara borcu olup olmadığı, davacının çek bedelini davalı ......... Şirketine ödeyip ödemediği konularında olduğu anlaşılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.

Menfi tespit davasında borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer.

TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ...... karar sayılı ilamında; "Davacı, davaya konu çek de keşidecisi olup, keşideci imzasına itiraz etmemekte, çekdeki lehdar imzasının sahte olduğunu iddia etmektedir. Kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi gereğince ciranta imzalarından birinin sahte olması halinde keşideci imzasının geçerliliği etkilenmeyecektir. Keşideci iyi niyetli senet hamiline karşı sorumlu olmaya devam eder. Keşidecinin lehdar/ciranta imzasının sahteliğini ileri sürmesine olanak bulunmamaktadır. Davaya konu çekte davalı hamil ile davalı lehdar arasında başka cirolar bulunmaktadır. Keşideci ancak hamilin kötü niyetli olduğunu iddia ve ispat ederek senetten doğan sorumluluktan kurtulabilir." denmektedir.

Yine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ..... esas, ...... karar sayılı ilamında; "Davacı keşidecinin kendi imzasına herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Davacı keşideci şirket, diğer davacının imza inkarına dayalı olarak menfi tespit talep etmektedir.oysa ki kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı kuralı mevcut olup, herkes kendi imzasındn sorumludur. Yani lehdar imzasının sahteliği , keşideci açısından bir menfi tespit gerekçesi değildir.Keşideci imzası ikrar edilmiş olmakla, hamile ödeme yapmakla borçtan kurtulabilir. " denmektedir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre davaya konu senette ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davacı keşidecinin kendi imzasına herhangi bir itirazının bulunmadığı, davacı keşidecinin, davaya konu çekin lehdarın elindeyken çalınmasına dayalı olarak menfi tespit talep ettiği, kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı kuralının mevcut olduğu, kambiyo senetlerinin temelindeki borç ilişkisinden bağımsız olarak mücerret borç ikrarını içerdiği, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı tarafın ticari defterlerini sunmadığı, davalılardan çekin lehdarı olan .....

Şirketinin çekin çalındı ihbarını yaptıktan sonra kendi ticari defterlerinde çek çıkış kaydı yaptığının tespit edildiği, davalı vekilince bu kaydın sehven yapıldığının belirtildiği, sonuç olarak çekin çalınmış olduğu hususunun da ispat edilemediği, yine davacı tarafından çek bedelinin davalı lehdara ödendiğine dair de kaydın tespit edilememesi sebebiyle davalıların davaya konu çeki kötü niyetli iktisap ettiği yada iktisabında ağır kusurunun olduğu ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizin 23/03/2022 tarihli tensip tutanağının 24 nolu ara kararı ile mahkememizce İİK 72/2 maddesi uyarınca kabulü ile % 15 oranında teminat yatırıldığında dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir konulmasına karar verildiği anlaşıldığından ve Yargıtay ...... Hukuk Dairesinin ...... esas, ..... karar sayılı ilamın göre davacı taraf aleyhine İİK 72/4 maddesi uyarınca tazminata hükmedilmiştir.