Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/463 K.2024/165

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Anonim Şirketi Vekili Tarafından Sunulu 25.08.2017 Havale Tarihli Dava Dilekçesi Özetle. Müvekkil şirketin sigortalısı olan ve ayakkabı boyası ve türevleri üretimi işi ile iştigal eden ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Tekirdağ Ergene’deki fabrikasında davalı tarafından kurulumu gerçekleştirilen yangın sprinklerinin patladığını ve işyerinde su hasarı meydana geldiğini. Dahili su hasarı neticesinde sigortalının işyerinde büyük çapta hasar oluştuğunu.

Rizikonun gerçekleştiği işyerinde yapılan incelemeler neticesinde, sprinklerin hava sıcaklığındaki aşırı düşmesi nedeniyle patlaması sonucu hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini. Ekspertiz çalışmaları sonrasında tespit edilen sigortalının 164.356,00TL’lik zararının 15.03.2016 tarihinde müvekkil şirketçe tazmin edildiğini.

Davalıya müvekkili tarafından 01.04.2016 tarihli yazı ile sigortalıya ödenen tazminat talep edilmesine rağmen davalı tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, tazmin edilen 164.356,00TL’nin tazmin tarihi olan 15.03.2016 gününden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin de davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... San. Ve. Tic. A.Ş. Vekili Tarafından Sunulu 25.11.2017 Havale Tarihli Cevap Dilekçesi Özetle. Davaya ürün üreticisi .... Türkiyenin ve projelendirme ve kurulumu gerçekleştiren .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ’nin dahil edilmesinin gerektiğini.

Müvekkil şirket ile davacı sigortalısı arasında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından hasar oluşturan ürünlerin satışı davacının sigortalısına yapılmadığını, yine davacı vekilin dilekçesinde belirttiği şekilde hasarın gerçekleştiği işyerinde yangın söndürme ile ilgili her hangi bir kurulum gerçekleştirmediğini, müvekkil şirketin ayıplı olduğu iddia edilen ürünleri ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ’ye sattığını, ürünlerin bu şirkete teslimi ile birlikte sözleşmesi ve bir yükümlülüğünün de kalmadığını, vaki olaydaki hasarın birçok sebepten gerçekleşebileceği için kesin sebep tespit edilemediğini.

Açıklamak gerekirse, patlama kuru borunun içine su kaçması veya birikmesi sonucu olabileceğini, yine komperesörün ne sıklıkla devreye girdiğinin belirlenmesinin gerektiğini, sık sık devreye girme söz konusu ise, sistemde hava kaçağı olacak ve bununda iyi sıkılmamış tesisat malzemesi veya springlerin olduğunun belirtisi olduğunu.

Bunun tespit edilmesi içinde kazan dairesinde sürekli bir personelin olmasının gerektiğini, düzenli bakımların da yapılmasının gerektiğini, ancak sigortalının bunlara ilişkin her hangi bir belge ve bilgi dosyaya ibraz etmediğini belirterek öncelikle davaya üretici .... nin projelendirme ve kurulumunu gerçekleştiren firma olan .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ’nin dahil edilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile müvekkil şirketin sigortalısı olan ... San. Ve Tic. A.Ş'nin Tekirdağ Ergene'deki fabrikasında davalı tarafından kurulumu gerçekleştirilen yangın sprinkleri patladığını ve işyerinde dahili su hasarı meydana geldiğini, sigortalının tespit edilen 164.356,00TL 'lik zararın, 15.03.2016 tarihinde müvekkil şirketçe tazmin edildiğini, davalının işbu zararı tazmin etmekle sorumlu olduğunu beyanla dosyanın tensiple Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve tazmin edilen 164.356,00 TL'nin 15.03.2016 ödeme gününden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini talep etmiştir.

Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili Tarafından Sunulu 09.03.2018 Tarihli Cevap Dilekçesi Özetle; “...davalılardan ... Endüstriyel mamüller San. ve Tic.

A.Ş. tarafından kendilerinin her hangi bir kusurunun olmadığı kendilerinin bahse konu yangın söndürme malzemelerinin .... adlı firmadan satın alınarak müvekkilinin şirketine satıldığını iddia ettiğini, davanın müvekkili şirkete ve ....’ya da ihbar edilmesini talep ettiğini, davalının işbu talebi neticesinde mahkemece müvekkil şirket ve diğer davalı .... aleyhine 2 ayrı dava daha ikame edilmiş olduğunu, müvekkil şirket tarafında... San. ve Tic.

AŞ. tarafından belirlenen parçalar üzerinden yalnızca yangın söndürme sisteminin projesi ve kurulumunun gerçekleştirilmiş olduğunu, yaşanan işbu olayda da yapılan projenin uygulanmasından kaynaklanan bir nedenle yangın söndürme sisteminin aktif hale gelmesi gibi bir durum yaşanmadığını, havanın aşırı soğuması nedeniyle sistemdeki bulpların patlaması sonucu da yangın söndürme sisteminin aktif hale geldiğinin iddia edildiğini belirterek davacı yanın haksız hukuka aykırı davasının reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .... ESAS SAYILI DOSYASI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketçe tazmin edilen ceman 164.356,00 TL’nin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) tazmin tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ve diğer ferileri ile birlikte davalıdan tahsilini ve dosyanın tensiple Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Davalı .... Merkezi Lüksemburg İstanbul Merkez Şubesi Vekili Tarafından Dosya Kapsamına Sunulu 12.02.2018 Tarihli Cevap Dilekçesi Özetle.

Usule ilişkin itirazlarında, davacı tarafın rücu edesilecek tarafları doğru belirlemediğini, husumeti doğru tanımlamadığının anlaşıldığını, müvekkil şirketin davaya konu ürünün satışını gerçekleştirmediğini gibi, satış sonrası bakım hizmetlerini yerine getirmeyide üstlenmediğini, müvekkili şirket ile damanın sigortalısı arasında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacının sigortalısına veya diğer davalı ....

A.S. ’ne davaya konu her hangi hİL ürünün satışını yapmadığını ve dava dilekçesinde atfedilen ‘‘kurulum ve ‘‘satış sonrası bakım hizmetlerini vermediğini, müvekkil ticari defterlerinin incelendiğini; .... sattığım bildirdiği üninün kodunun stoklarında bulunmadığım. Montajının ayıplı edilen ürünlerin ... A.Ş. tarafından .... San. Ve Tic.

Ltd.Şti. ’ye satılmış olduğunu, sistem seçimi ve kurulumunu yapan şirketin dava konusu yere uygun sistem ve kullanılacak ekipman önerisini yaptıktan sonra, muhtemel riskleri ve tedbirleri aldırması veya en azından bu konularda yazılı uyarıları yaptığını kanıtlaması gerektiğini, müvekkil şirkitin ticari ikametgahı itibarı ile yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemeleri olup, yetki itrazının kabulü ile dava dilekçesinin reddine, huzurdaki davanın husumet yönünden reddine, müvekkili aleyhindeki davanın esastan reddine,

davacının iddialarını dayandırdığı deliller sunulmamış olmakla savunma hakkının kullanılmasını engellediğinden, tüm delillerin taraflarına tebliğine kadar cevap haklarının saklı tutulmasına, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin ... Esas, ...Karar sayılı dosyasında yargılama yapılmış mahkememizin;" Dava sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatın sorumlulara rücuuna yönelik tazminat davasıdır.

Yangının çıkış sebebi, tarafların yangın çıkışı nedeniyle oluşan zararda sorumluluklarının tespiti yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmiştir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya bilirkişi heyeti ..., ...ve ....'a tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş oldukları 28/09/2018 tarihli raporlarında "davalıların hasarın oluşmasında kusurlu davranışlarının bulunmadığı, olayın oluşmasında tamamen dava dışı sigortalı şirketin sevkiyat deposunun kapılarının sürekli açık tutulmasından kaynaklı çevre ve hava şartlarına bağlı olarak cereyan ettiğini" teknik kanaatleri olarak belirtmişlerdir.

Dava ve birleşen dava dosyaları kül halinde incelendiğinde,

Springlerin kurulum, montaj ve işçiliğinde davalı Birlik Yangın Söndürme sistemleri...LTD ŞTİ nin kusurlu olmadığı ,... ...A.Ş 'nin olay yerinde kullanılacak ürün nitelikleri ve adedini davalı Birlik Yangın Söndürme Sis...LTD ŞTİ ile tespit edip ürün satışının yapıldığı,springler sisteminin patlayarak devreye girmesindeki önemli husus olay yerinin konumu ,kapalı alana montajı yapılan springler sisteminin olayın olduğu 4 ocak 2016 tarihinde depo kapılarının açık olması nedeniyle içeri giren fırtına ile birlikte kar zerreciklerinin toz halinde dahile girmesi ve spring başlıklarının içinde birikmesi,

bilahare hava şartlarına bağlı olarak biriken karların donmaya dönüşmesi nedeniyle civalı ampülün çervesindeki prinç döküm spring başlığına basınç uygulaması nedeniyle başlıkları bıçak kesiği gibi koparması , aynı zamanda civalı ampülün de kırılmasıyla birlikte devreye giren motopompun ortalama 9 bar şiddetinde köpüklü su basmasıyla birlikde depoda bulunan kimyasal ürünlere sirayet ederek maddi hasara sebebiyet verdiği ,bunun ne ürün hatası ne montaj hatasına bağlı olarak oluştuğu yönünde delil bulunmadığı anlaşıldığından bu yöndeki bilirkişi heyeti mütalaasına katılmak suretiyle,

Davalıların kusurlu olmadıkları , bu nedenle de haksız fiil sorumluluğu bulunmadığı görüldüğünden açılan her üç dava nedeniyle de davaların reddine karar verilmiş," şeklindeki gerekçesine göre karar verilmiş, iş bu karar istinaf edilmekle. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin .... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla "Dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporu ile ekspertiz raporu arasında olayın meydana geliş şeklinin tespiti açısından farklılık bulunmaktadır.

Ekspertiz raporunda "...bubu sistemlerin aşırı sıcak/soğuk atmosfer koşullarında belli bir dayanım proof savunma sisteminin olması gerektiği, (sensörleme ile takviyeli, donatılmış)..." belirtilmiş olmasına rağmen, bilirkişi raporunda bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır.

Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı süresi içerisinde istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle itiraz edilerek ek rapor yada yeni bir heyetten rapor alınması talep edilmiş ancak mahkemece bu talebin reddine karar verilmiştir. Ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu karşılaştırıldığında; her iki rapor arasında çelişki bulunduğu sabittir. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... E. ... K., ... E. ...

K. sayılı ilamlarında da ekspertiz raporu ile bilirkişi raporu arasında çelişki oluştuğu takdirde bu çelişkinin giderilerek hüküm tesis edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu durumda rapora yönelik haklı itirazlar değerlendirilmeden ve çelişki giderilmeden hüküm kurulması isabetli değildir.

Sigorta poliçesi ve ödeme belgesi gerek dosya kapsamında fiziki olarak gerekse UYAP sisteminde bulunmadığından, sigortacı bilirkişinin raporda "geçerli bir sigorta poliçesi bulunduğu, rizikonun teminat kapsamında olduğu, poliçe süresi içerisinde rizikonun gerçekleştiği, sigortacının rücu hakkını kazanması için sigortalısına ödeme yapması gerektiği ve ödeme belgesinin fotokopisinin dosya kapsamında olduğu" şeklindeki tespitlere nasıl ulaştığı da anlaşılamamış olup bu belgeler temin edilmeksizin ve incelenmeksizin karar verilmesi de hatalıdır.

Ayrıca ekspertiz raporunda ... şirketinin hazırladığı ifade edilen teknik raporun Türkçe tercümesi de dosya kapsamında bulunmamaktadır" gerekçesiyle mahkememiz kararını kaldırmıştır.

Mahkememiz dosyası, İstinaf ilamı doğrultusunda dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti ..., ..., ...ve ... tarafından düzenlenen 18/01/2023 tarihli raporda özetle. "Olayın meydana gelmesinde dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. unvanlı firmanın %100 oranında tam kusurlu olduğu, Davalılar .... San. ve Tic. Ltd. Şti., ... End. Mann. San. ve Tic. A.Ş. ve ....

Merkezi Lüksemburg İstanbul Merkez Şubesi'nin kusurlarının bulunmadığı, Davaya konu 04.01.2016 tarihinde meydana gelen Dahili Su Hasarı davacı sigorta şirketince tanzim edilen .... nolu İş Yeri Paket Sigortası Poliçesi vadesinde ve Dahili Su Hasarı teminatı kapsamında meydana geldiği, Hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu Davacı sigorta şirketi tarafından 15.03.2016 tarihinde sigortalısına 164.356,00 TL hasar tazminatı ödendiği,

Sayın Mahkeme tarafından hasarın meydana gelmesinde davalı veya davalıların kusurlu olmadıklarına hükmedilmesi durumunda Davacı sigorta şirketi yönünden TTK 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluşmayacağı, ödediği tazminatı davalılardan rücuen talep edemeyeceğini" teknik kanaatleri olarak belirtmişlerdir.

Yapılan itirazlar ve beyanlar doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti 24/04/2023 tarihli ek raporunda özetle. "Olayın meydana gelmesinde dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. unvanlı firmanın %100 oranında tam kusurlu olduğu, davalılar ... San, ve Tic. Ltd. Şti., ... End. Mann. San. ve Tic. A.Ş. ve ....

Merkezi Lüksemburg İstanbul Merkez Şubesi'nin kusurlarının bulunmadığı, davaya konu 04.01.2016 tarihinde meydana gelen Dahili Su Hasarı davacı sigorta şirketince tanzim edilen ... nolu İş Yeri Paket Sigortası Poliçesi vadesinde ve dahili Su Hasarı teminatı kapsamında meydana geldiği, Hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu Davacı sigorta şirketi tarafından 15.03.2016 tarihinde sigortalısına 164.356,00 TL hasar tazminatı ödendiği,

sayın Mahkeme tarafından hasarın meydana gelmesinde davalı veya davalıların kusurlu olmadıklarına hükmedilmesi durumunda Davacı sigorta şirketi yönünden TTK 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluşmayacağı, ödediği tazminatı davalılardan rücuen talep edemeyeceğini" teknik kanaatleri olarak belirtmişlerdir.

TTK 1472. Maddesinde; sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçtiği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava açma hakkının olması durumunda bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, sigortacının sigortalısına karşı yaptığı ödemeyi ispat ederek halefiyet kuralı gereği dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği belirtilmiştir. Bu hükme göre sigortacı halefiyet ilkeleri çerçevesinde, sigortalısına ödediği sigorta tazminatını teminat kapsamındaki rizikonun meydana gelmesine haksız fiilleri ve sair nedenlerle sebep olan ve bu zararlardan sorumlu bulunanlardan kusur oranında ve ödediği tarihten itibaren yasal faizi ile geri alma hakkına sahip olduğu anlaşılmaktadır.

TBK'nın 49'uncu maddesine göre haksız fiil sorumluluğu için davalının kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması gerekir. Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; a-fiil, b-hukuka aykırılık, c-illiyet bağı ve d-zarar unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yani davacının tazminata hak kazanabilmesi için bu dört unsurun birlikte gerçekleştiğini ispatlaması şarttır.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, zarar ile zararlı sonucu doğuran olayın gösterdiği özellikler tazminat hukuku kurallarına uygun biçimde değerlendirilmeli, davaların varsa kusuru tazminat hukuku ilkelerine göre zarar belirlenmelidir.

Mevcut olayımızda ise davalıların tazminatla sorumlu tutulabilmesi için meydana gelen haksız eylemde kusurlu olması gerektiğinin açık olduğu, detaylı bir tespit sonucu bilirkişi heyetince tanzim edilen raporun yeterli ve isabetli olduğu kanaatine varıldığı, davalıların davaya konu olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, davacı sigortalısının %100 kusurlu olduğu belirlendiğinden, kusurunun olmaması sebebiyle davacı tarafın halefiyet kuralı çerçevesinde tazminat talep edemeyeceği anlaşıldığından asıl ve birleşen dosyalar yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.