Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1015 K.2024/1044

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ile davalı firma arasında akdedilen sözleşme gereği davalıdan beyaz alçıpan alınacak ve müvekkilin adresine teslim edilecek olup müvekkil de 90.000,00-TL ve 40.000,00-TL bedelli çekler ile ödeme yapılması hususunda anlaştıkları ,ekte sunulu 28/07/2023 tarihli tahsilat makbuzundan da (EK-1) görüleceği üzere müvekkil sözleşme gereğince; ... Bankası A.Ş. ...

Şubesinin, .... seri numaralı, 30.10.2023 vade tarihli, 90.000,00-TL bedelli ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin, ... seri numaralı, 15.11.2023 vade tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekleri keşide edip davalıya vererek malzeme bedelini ödediği , Taraflar arasındaki anlaşma gereği davalı şirket tarafından müvekkile teslimatı kararlaştırılan "beyaz alçıpan" malzemelerin müvekkil teslimatı gerçekleştirilmediği,

malzeme bedeli karşılığı olarak davalı şirkete verilen çekler müvekkile geri verilmediği ,bunun üzerine , davalı şirket yetkilileri ile defalarca iletişim kurulup davalı şirkete alçıpan bedeli olarak verilen çeklerin işlem yapılmadan müvekkile iade edilmesi istendiği , ancak bu zamana kadar çekler müvekkile iade edilmediği,ekte sunulu mesaj kayıtlarından da anlaşılacağı üzere davalı firma ile davacı müvekkil arasındaki anlaşmaya konu mal olan alçıpan malzemeyi müvekkile teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediği , davalı şirkete verilen çeklerin Silivri .....

Noterliğinin .... yevmiye numaralı 20/10/2023 tarihli ihtarnamesi ile istendiği , ancak davalı şirket tarafından dava konusu çekler müvekkile geri verilmediği, arabuluculuğa başvurulmuş olup ... numaralı dosyada karşılıklı taraflarca görüşme sonucunda anlaşma sağlanamadığı , müvekkilin takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve çekler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesi için işbu davayı açma zarureti doğduğu hususlarından bahisle; öncelikle, dava konusu çekin ödenmesini ve muhtemel icra takiplerini engeller mahiyette icra takibinin İİİK'nun 72/2 maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına,

çeklerin bedellerinin davalıya ve üçüncü kişilere ödenmemesi için muhatap bankaya ödememe yasağına ilişkin tedbir kararının müzekkere yazılmasına,davanın kabulü ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20sinden aşağı olmayacak şekilde davalının tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi uyarınca menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu çekler nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı, çekler karşılığı teslimi gereken malzemelerin teslim edilip edilmediği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı konusunda anlaşmazlık olduğu anlaşılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.

Menfi tespit davasında borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer.

Dava çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına ilişkin olup tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Davacı yanın defter kayıtlarında, davalı .... Yal.Mim.San.Tic.Ltd.Şti firmasına verilen ... seri numaralı, 30.10.2023 vade tarihli, 90.000,00-TL bedelli ve .... seri numaralı, 15.11.2023 vade tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekler karşılığı ....

Firmasınca 28.07.2023 tarihli 34 seri no.lu tahsilat makbuzu düzenlendiği ve bu çeklerin , 159.01 ... Yal.Mim.San.Tic.Ltd.Şti -Verilen Sipariş Avansları hesabında ,28.07.2023 tarihinde ... yevmiye numarasında kayıtlı olduğu , ... firmasınca , ... adına düzenlenmiş bir fatura kaydı olmadığı ,davalı yanın davacıya iş bu çekler toplamı olan 130.000 TL borçlu olduğu, davalı ... Yal. Mim. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından ticari defterlerin 13.09.2024 inceleme gününde ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebi de olmadığı, davacı yana ait Silivri Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 30.01.2024 tarihli .... sayılı yazısı ekindeki BA-BS formları ile Davalı yana ait Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 25.01.2024 tarihli ... sayılı yazısı ekinde yer alan BA /BS formlarına göre, davalı ... Yal. Mim. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı ... adına 2023 yılı içinde düzenlenmiş herhangi bir satış faturası beyan edilmediği hususları tespit edilmiştir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Mevcut olayımızda davalının kendisine verilen kesin süre içerisinde ticari defterlerini sunmadığı, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, söz konusu çekler nedeniyle tahsilat makbuzunun bulunduğu anlaşılmakla davacı defterleri hükme esas alınmıştır.

HMK’nin ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; davacı söz konusu çekler nedeniyle temel ilişki kapsamında borçlu olmadığını ispatlamıştır. Buna göre davanın kabulüne karar verilmiştir. Başlatılan herhangi bir takibin olmaması ve davalının kötüniyetli olduğunun sabit olmaması nedeniyle kötüniyet tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır