Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1082 K.2023/993

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu, dava dilekçesinde ayrıntısı belirtilen çekin müvekkili uhdesindeyken iradesi dışında zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nun 757. maddesine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır. Örneğin çekin önü ve arkasının yer aldığı bir fotokopisi önemli bir ispat aracıdır.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Çekin hamili olduğuna dair belge sunmak üzere davacı tarafa süre verilmiş olup belge olarak Bakırköy CBS'na yapılan şikayet dilekçesi sunulmuştur. Şikayet dilekçesi içeriğinde; "Müvekkil ..... TEKSTİL KUYUMCULUK İNŞAAT VE SANAYİ TİCARET LIMİTED ŞİRKETİ adına ..... bank A.Ş. .... Şubesi tarafından 14 Ağustos 2023 tarihinde bastırılan çek yaprakları çalınmıştır. Çekin üzerinin şüphelilerce doldurularak piyasaya sürülmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu durumda telafisi mümkün olmayan zararlar doğacaktır.

- ..... bank ..... Şubesi .... Seri Nolu Çek

- .... bank ..... Şubesi ..... Seri Nolu Çek

- ...... bank .... Şubesi ..... Seri Nolu Çek

Müvekkilden hırsızlık fiili neticesinde çalınan çek yaprakları şüpheliler tarafından kendi lehlerine düzenlenerek tahsil amaçlı kullanılabilir. Çekler üzerindeki imzalar müvekkil şirket tarafından atılmamıştır. Ancak kötü niyetli kişilerce boş kısımlar doldurularak piyasa sürülme ihtimali vardır. TTK gereğince çek sahibinin çek iptal davası açması mümkün olmaması ve çekin vadesinin çok yakın bir zamana yazılmış olma ihtimali nedeniyle işbu çekler hakkına ÖDEME YASAĞI kararı verilmesini ilgili ..... bank .... Şubesine (Şube Kodu .... ) müzekkere yazılmasını ve şüphelilerin yargılanarak cezalandırılmasını talep ederiz." şeklinde beyanda bulunulmuştur.

Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin hamili olduğuna dair belge sunmak için süre verilmişse de sunulan belgenin çekin hamili olduğunu ispatlamadığı, davacının keşideci şirketin yetkilisi konumunda olduğu, anılan çekin ön yüzünün fotokopisi dosyada mevcut olsa da çekin arka yüzünün dava dilekçesi ve beyan dilekçesi ekinde mahkemeye sunulmadığı, buna göre davacının yetkili hamil olduğu tüm dosya kapsamına göre ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.