Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/194 K.2024/975

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar teminatsız ya da Mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu; ..... bank ..... Şubesi ..... Seri Numaralı Keşidecisi ..... Marka ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. olan ve ..... Mobilya Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine düzenlenip müvekkil lehine ciro edilen 30/12/2022 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli, ...... bank ...... Şubesi, ..... Seri Numaralı Keşidecisi .....

Mobilya Dek. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve Müvekkil Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/12/2022 Vade Tarihli 80.000,00-TL Bedelli, ...... Şube ...... Seri Numaralı Keşidecisi ...... Mobilya San. Ve Tic. Ltd.

Şti Olan Ve Müvekkil Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/12/2022 Vadeli 175.000,00-TL bedelli, çeklerin keşideci ve tüm cirantalar yönünden geçerli olacak şekilde icra takibine konulmaması veya dava konusu çeklerden dolayı henüz varlığından haberimiz olmamakla beraber icra takibi açılmış bulunması halinde HMK 379.hükmü göz önüne alınarak paranın kim tarafından yatırıldığı fark etmeksizin icra veznesine girecek paranın hem müvekkil şirket hem de öncesinde cirosu bulunan tüm cirantalar hakkında uygulanmak üzere tedbiren alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve davaya konu çeklerin davalılardan istirdadı ile

iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle;dava konusu çeklerin, davacı şirketin çalışanı olan ...... isimli şahıs tarafından dava dışı ..... şirketine gönderilmek üzere kargoya verildiği; ancak kargonun alıcısına ulaşmadığı iddia edilmişse de; davacının Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na hitaben verdiği şikayet dilekçesinde ve eklerinde;

kargonun 20/10/2022 tarihinde saat 13:49'da alıcısı olan dava dışı ...... şirketine ulaştığı, kargo poşetinin alıcısına ulaştığı belirtilmesine rağmen içinde çekin bulunamadığı yönündeki iddia, inandırıcılıktan oldukça uzak olup hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacı şirket çalışanı ..... isimli şahıs bu çeki hiç kargoya vermemiş olabileceğini, dava konusu çekleri, kargo poşetinin içinde çek olup olmadığı dahi belli olmadığını, davacının, çek iptal davası açması ve şikayette bulunması çekin, davacının rızası dışında elinden çıktığının kabulü için yeterli bir sebep olmadığını, davacı,

çekin rızası dışında elinden çıktığını gösterir hiçbir somut delil ibraz etmediğinden öncelikle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çeklerin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Dava konusu çeklerin...... bank ..... Şubesi ..... seri numaralı keşidecisi ..... Marka ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. olan ve ..... Mobilya Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine düzenlenip davacı lehine ciro edilen 30/12/2022 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli, ..... bank ..... Şubesi, ..... seri numaralı keşidecisi .... Mobilya Dek. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ve davacı lehine düzenlenen İstanbul keşide yerli 31/12/2022 vade tarihli 80.000,00-TL bedelli, ..... Şube ...... seri numaralı keşidecisi ..... Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ve davacı lehine düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/12/2022 vadeli 175.000,00-TL bedelli çekler olduğu, cirantaların aynı olduğu görüldü.

Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Davalılar hakkında çalınan çeklerle ilgili İstanbul CBS ..... nolu soruşturmanın bulunduğu ve derdest olduğu tespit edilmiştir.

Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; davalı şirket aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile birçok dava açıldığı, alınan bilirkişi raporunda da davacının ......... Kimya Otom. Tic. Ltd. Şti. ve .... Plastik Kimya ve Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti. İle ticari ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Kargodan çalınan çeklerin son hamil olarak .....'e intikal etmesi ve onun tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Soruşturma sonucunda; takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilse bile mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının çeklerden sorumlu olmadığının sabit olması nedeniyle soruşturma dosyaları bekletici mesele yapılmamıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... HD. ..... Esas ve ...... Karar sayılı ilamına göre;

"Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp,

bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..."

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ...... 'in hamili olduğu dava konusu çeklerin kargoda çalınması olayı sonucunda dava konusu çeklerdeki cirantaların aynı olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalıya intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirketler aleyhine birçok dava açılması dikkate alındığında davalı ...... 'in dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çeklerin istirdadı talebinin bu davalı yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar ........ Kimya Otom. Tic. Ltd. Şti., ..... Plastik Kimya ve Temizlik Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve ..... aleyhine açılan davanın ise istirdat davası yönünden husumetin hamile ait olması nedeniyle reddine karar verilmiştir ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır