Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/35 K.2024/877

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı tarafından Büyükçekmece .... İcra dairesinin ....

E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine teminat senedine dayanılarak haksız ve hukuka aykırı icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından .... kiralama şirketinden 2 adet araç kiralandığını, bu kiralama nedeniyle davalı tarafından müvekkile araçta meydana gelecek hasarlar karşılığında müvekkile boş senet imzalatıldığını, müvekkili araçları teslim ettikten sonra senetlerin iadesini talep etmiş ise de kiralama şirketi tarafından araç kontrol edildikten sonra senetlerin teslim edileceği beyan edildiğini,

araçlar müvekkile teslim edilirken derin çizikler ve hasarlar mevcut olup bu hususa ilişkin fotoğraflar mevcut olmasına rağmen kiralama şirketi tarafından haksız bir şekilde bu çiziklerin bedeli müvekkile ödetilmeye çalışılmış, müvekkil de kabul etmeyince kiralama şirketi müvekkile ait boş senedi şirketin muhasebe işlerine bakan ve kiralama konusunda müvekkiller ile muhatap olan davalı adına doldurup bedeli de kendisi belirleyerek haksız ve hukuka aykırı icra takibini başlatıldığını, müvekkili aleyhine başlatılan bu haksız ve hukuka aykırı takip nedeniyle menfi tespit davası açılacağından zorunlu arabulucuğa başvuru yapıldığını,

ancak bu süreçte müvekkili adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallara haciz konulmuş ve aracına yakalama şerhi konularak aracı yediemine çekildiğini, Arabuluculuk görüşmelerinin zaman alması nedeniyle müvekkili aleyhine telafisi imkansız zararlar meydana geleceğinden İİK 72/3 maddesi gereğince alacağın %15 aşağı olmamak üzere belirlenecek teminat karşılığında dosya borcunun icra dosyasına yatırılması halinde alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi amacıyla Bakırköy ..

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile İİK 72/3 maddesine dayanılarak ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş Sayın Mahkeme 22.12.2023 tarihinde alacağın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verdiğini, izah edilen nedenlerle, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı dosyası ile verilen tedbir kararının devamına, müvekkilinin Büyükçekmece ... İcra Müdülüğü'nün ...

E.sayılı dosyasından ve takibe konulan senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dav etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili davacı tarafından ibraz edilen Araç Kiralama Sözleşmesinin Kiraya Veren olarak tarafı olmadığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulduğu, ispat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

İcra takibine konu senetde Araç Kiralamaya yönelik olarak verildiğine dair bir açıklama yoktur Davacı borçlu aksini HUMK. nun 290. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlaması gerektiğini, senet, gayrimenkul satın alma ve kiralama işi yaptığını söyleyen ancak satın alma veya kiralama ile ilişkili olmayan, davacının ricası üzerine kısa vadeli elden verilen borca karşılık düzenlenmiştir Davalı müvekkil nakden düzenlenen senet de temelde yatan asıl borç ilişkisinin varlığını ve mahiyetini ispat zorunda değildir.

Geçerli bir temel münasebetin bulunmadığını ispat yükünü ve bundan doğacak defilerin dermeyanını senedin geçersizliğini ileri sürme yükümü, davacı senet borçlusuna ait olduğunu, dava dilekçesi ve dosya kapsamında sunulan deliller de takibe konu senedin araç kiralama sözleşmesine dayalı olarak verildiğine ilişkin hiçbir delil sunulmadığını, icra takibine konu hakkında senet hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

D.İŞ sayılı dosyasından alınan İhtiyati Haciz kararına davaya konu sebeplerle itiraz edilmiş, duruşmalı olarak yapılan yargılama sonunda davanın ihtiyati haciz talebinin Karşı taraf her ne kadar kira ilişkisine dayanılarak esasa ilişkin itirazda bulunmuş ise de, sunulan kira sözleşmesinin tarafları ile bononun tarafları incelendiğinde keşide eden ile kiraya veren kişilerin farklı kişiler olduğu, kira sözleşmesine konu bono ile ilgili hükümlerin uygulanamayacağı dolayısıyla mahkememizin ihtiyati haciz kararı vermede ayrıca görevli olduğu,

zira karşı tarafça kira ilişkisi neticesinde bononun verildiği ispat edilemediğinden görevli mahkemenin mahkememiz olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Gerekçesi ile ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmediği, İcra takibine konu hakkında senet hakkında davaya konu sebeplerle Büyükçekmece Büyükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesi - ...

Esas sayılı dosyasından açılan davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından açılan davanın öncelikle görev yönünden reddine, mahkeme aksi fikirdeyse esastan reddine kötü niyetle açılan dava nedeniyle davacının %20 tazminata, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, takibe konu senet nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Hukuk Genel Kurulunun 17.12.2003 gün ve E:2003/19-781 - K:2003/768; 12.10.2011 gün ve E:2011/19-473 - K:2011/607; 04.12.2013 gün ve E:2013/19-89 - K:2013/1645; 14.05.2014 gün ve E:2013/19-1155 - K:2014/660; 18.02.2015 gün ve E:2013/19-1362 - K:2005/826 sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır.

Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. Hemen belirtmelidir ki, bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir. Bonoda zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur. Zorunlu şekil şartlarının yanında seçimlik unsurlar da vardır.

Bonoya isteğe bağlı olarak, faiz, bedelin nakden yada malen alındığı veya yetkili mahkeme kayıtları da konabilir. Yerleşik Yargıtay kararlarında ve öğretide de kabul edildiği üzere, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar.

Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez. Zira bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle, bir illete bağlı olması gerekmez.

Bedel kayıtları daha çok keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır. Kişisel def'i nedenlerinin varlığının kanıtlanmasını kolaylaştırır.

Sözü edilen kayıtlar özellikle ispat hukuku açısından ilgilileri bağlayıcı niteliktedir. Bedel kaydı içeren bononun lehdarı, artık senedin “kayıtsız ve koşulsuz bir borç ikrarı olduğu” yolundaki soyutluk kuralına dayanamayacaktır. Bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini içeren davada ispat yükü, kural olarak senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir.

Dosyada mevcut sözleşme ve senet incelendiğinde; sözleşme ekinde senedin bulunduğu, senedin çek kopar şeklinde tırtıklı olduğu ve sözleşmenin teminatı niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Kaldı ki, araç kiralama şirketleri tarafından bu hususun sıkça kullanıldığı ve lehtar kısmının sonradan doldurulduğu ve araç hasarı bulunduğu iddiasıyla senedin takibe konulduğu görülmektedir. Somut olayda lehtar kira sözleşmesinin tarafı olmayıp söz konusu senedin elden verilen borca karşılık düzenlendiğini iddia etmiştir. Bu durumda ispat yükü yer değiştirmiş olup bu hususun davalı tarafça ispatı gerekmektedir. Davalı tarafça buna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı gibi yemin deliline de dayanılmadığından davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır