Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/927 K.2025/38

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; .... bank .... Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Hasabına ait hamiline cirolu olarak almış bulunduğu, 30/12/2024 Ödeme tarihli 39.652,00 TL'lik çekin bilinmeyen bir şekilde 08/11/2024 tarihinde kaybolduğunu, çekin üçüncü kişiler tarafından tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu belirterek çek hakkında iptal kararı verilmesi ve ödeme yasağı koyulması kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya üzerinden yapılan incelemede; 25/11/2024 tarihli tensip tutanağı ile ilan yapılması için Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı, ödeme yasağının konulduğu, tensip tutanağının 28/11/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafça 02/12/2024 tarihinde teminatın yatırıldığı ancak bankaya ödeme yasağına ilişkin müzekkerenin sehven kalem personeli tarafından hazırlanmadığı, öte yandan bankaya mahkememizce çekin ibraz edilip edilmediğine ilişkin 30/12/2024 tarihli müzekkereye henüz cevap verilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır.

TTK'nun 818/1-c madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çek'in kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline aittir.

Davacı taraf dava dilekçesinde davaya konu çekin bilinmeyen bir sebeple kaybolduğunu belirtmiştir. Mahkememizin 10/01/2025 tarihli duruşmasında davacı taraf beyanında; çekin keşidecisi ..... Traktör Şirketi... tarafından kendisine gönderilen davaya konu çekin, gönderilme aşamasında daha eline ulaşmadan kargoda kaybolduğunu, bu sebeple çekin iptalini istediğini, keşideci tarafından kendisine verilen bilgiye göre çek bedelinin ödendiğini öğrendiğini, artık ödeme yasağının bir anlamanın olmadığını düşündüğü için teminatın iadesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Görüldüğü gibi davaya konu çek davacının eline daha ulaşmadan kargoda kaybolmuştur. Ayrıca davacı çekin lehdarı olup çeki keşidecinin kendisine çeki gönderiği sırada çekin kaybolduğunu beyan etmesine rağmen dava dilekçesinin ekinde sunulan ciro silsilesinde keşideci ... Traktör Şirketi'nin cirosunun olmadığı durumları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının çek daha eline ulaşmadan kaybolduğundan bahisle çek iptalini talep ettiğinden davacının yetkili hamil olmadığından zayi nedeni ile çekin iptalini isteme hakkı bulunmamaktadır. Keşide edilen çek nedeni ile menfi tespit ve istirdat isteminde bulunulabilir. Belirtilen gerekçe ile davacının yetkili hamil olmaması nedeni ile aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40-TL ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Dosyaya yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iade edilmesine,

Dair, davacının yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2025

Katip ... · e imzalıdır Hakim ... · e imzalıdır