Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/420 K.2023/992

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacılara ait İstanbul ili, ... ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... Binası'nın yapımını davalı ... şirketinin üstelndiği ve mülkiyetinin davalı şahıslara ait İstanbul ili, ... ilçesi, ... köyü, ... mevki, ... pafta ... parsel sayılı komşu taşınmazdaki hafriyat çalışmaları ve inşaat nedeniyle hasara uğradığını, göçük tehlikesi bulunan binanın Ağustos 2016 yılında boşaltıldığını ve belediye tarafından mühürlendiğini, bu nedenle binanın kullanılamadığını ve hasarın artması nedeniyle yeniden inşa gerektiğini, bu nedenle oluşan zararların ve yoksun kalınan karın tespiti ile 10.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şahıslar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, inşaatın kaba kısmının dahi tamamlandığı, ankrajlı fore kazıklardan oluşan iksa sisteminin binadan tamamen desteklenmesi sebebiyle deplasman yapması ve davacının binasına zarar verme ihtimalinin tamamen ortadan kalktığının raporla da sabit olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Esenyurt Tapu Müdürlüğü, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Esenyurt Belediye Başkanlığı yazı cevapları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacılara ait binada meydana gelen hasar nedeni ile davalılardan talep edilen yapım ve yıkım bedeli ile mahrum kalınan kazanç kaybının tazmini talebine ilişkindir.

Somut olayda davacı taraf, kendisine ait ... Mah., ....

Sokak, No:8, K:4 Esenyurt/İstanbul adresinde bulunan ve tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı ve Hizmet Binası (C Blok) olarak kullanılan binanın, davalılar tarafından komşu parsel ... ada, ... parselde yapılan derin kazı işlemi nedeni ile hasarlandığını, Belediyenin 25.07.2016 tarihli yazısı ile binanın kullanılmaması gerektiğinin belirtildiğini, bunun üzerine binanın nüfus ve eşyadan tahliye edildiğini, zararlarının tazminini talep etmiştir.

Davalı taraf ise, yapılan kazı ve hafriyat çalışmasının fen ve sanat kurallarına, ruhsata ve eki projelere, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Hafriyat İşleri Şartnamesine, sair yasal mevzuat hükümlerine uygun olup tüm teknik ve teknolojik gelişmeler nazarında yerine getirildiğini, kazı ve hafriyat çalışmasının yan parseldeki taşınmaza doğrudan zarar verdiği iddiasının asılsız olduğunu ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Bu kapsamda somut olayda davalı ... ve ...'ın ... ilçesi, ... Köyü, .... Mevkii, .. Pafta, ... Parsel sayılı arsanın sahibi olduğu, davalı ...'nin ise bu arsa üzerinde yapılan inşaatın müteahhidi olduğu, davalı şirket tarafından yapılmakta olan inşaat kapsamında iksa (fore kazık, ankraj) ve hafriyat çalışmaları nedeniyle komşu taşınmaz olan davacı ...'a ait "... Ada, ... Pafta, ... Parselde" kayıtlı olan gayrimenkulde hasar oluştuğu ve bu hasar dolayısıyla binanın boşaltıldığı noktasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, söz konusu hasarın meydana gelmesinde davalıların kusur durumu, davacılara ait binanın teknik özelliklerinin hasarın meydana gelmesine etki edip etmediği ve meydana gelen hasar dolayısıyla uğranılan zararın tespiti noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü adına dosyaya sunulan deliller;

... Belediyesi tarafından davacı olan bina malikine yazılan 27.07.2016 tarihli yazıda "binanın tehlike arzetmesi nedeni ile nüfus ve eşyadan tahliyesinin istendiği" anlaşılmıştır.

... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından hazırlanan 19/08/2016 tarihli teknik raporda; Raporun kaleme alındığı tarih itibariyle gelişen kalıcı mesnet hareketleri ve işletme yükleri altında yapısal sistemin önemli derecede kalıcı hasar aldığı, taşıyıcı sistem içinde analitik kesme dayanımını aşan elemanlar olduğu ve yapısal durumun göçme öncesi hasar ulaştığı tespit edilmiştir. Binanın kullanımı can güvenliği açısından sakıncalıdır. Komşu parseldeki derin kazıya bağlı gelişen mesnet hareketlerinin devam ederek artması durumunda yapıda kısmi göçmenin muhtemel olduğu, tedbir alınması gerektiği ve ... C blok binasının ilave mesnet hareketi karşılayacak gücünün kalmadığı görüşlerine varıldığı görülmüştür.

Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosya kapsamanda hazırlanan 08/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Ek binanın hasar öncesi toplam değerinin 2.079 665,51 TL, ek binanın hasar sonrası bedelinin 207.966,55TL, ek binanın yıkılıp yeniden inşası için gereken toplam bedelin 2.518.706,00TL, otopark bedelinin 90.857 76TL olduğu görüş ve kanaatlerine varıldığı görülmüştür.

Büyükçekmece .. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosya kapsamanda hazırlanan 07/10/2018 tarihli bilirkişi raporuna özetle. Tespiti istenen İstanbul ili, ...

İlçesi, ... ada, ... parsel taşınmaz üzerinde yer alan binalarda ortaya çıkan çalışma ve arazideki oturmaların taşınmazın ön tarafında yapılan inşaat nedeniyle yer altı sularının yer değiştirmesiyle zeminde oluşan oturmalardan kaynaklandığı kanaatine varılmış olup, zemindeki çalışmaların devamlı olarak kontrol edilmesi,

temel altında oluşan boşlukların doldurulması ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için tahmini olarak minimum 1.065.000,00 TL. tutarında bir çalışma yapılması ve yapılacak çalışmaların 6 aylık bir sürede tamamlanabileceği, yapılacak proje çalışmalarından sonra güçlendirme ve drenaj bedellerinin de belirlenebileceği, drenaj ve güçlendirme yapılması ile sürenin 12-14 aya kadar uzayacağı görüş ve kanaatlerine varıldığı görülmüştür.

İş bu dosya kapsamında Prof. Dr. .... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 10/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı binasında kapsamlı teknik bir inceleme yapılıp sonuçlandırılmadan tarafların kusur durumu, kusura dayanan veya kusursuz sorumluluk esasları, zararın oluşumu bakımından illiyet bağının kurulup kurulmayacağı veya illiyet bağının kesilip kesilmediği, müterafik kusurun olup olmadığı ve nihayetinde tazmini gereken bir zararını olup olmadığı ile var ise miktar ve paylaşım esaslarının belirlenmesinin mümkün olmadığı, anılan nedenlerle zarar gördüğü iddia edilen binada yapılması, bu kapsamda; zemin ve malzeme (beton, donatı ve duvar) etütle: röleve projesi hazırlanması,

elde edilen bilgiler ve halen yürürlükte olan yönetmeliği esasları kullanılarak performans analizleri yapılıp taşıyıcı sistemi deprem güvenliğinin belirlenmesi için sayın mahkemece yeni bir ara karar ile büro çalışmaları ve deneysel incelemeleri içeren bir görevlendirme yapılması kanaatine varıldığı görülmüştür. Sonradan eklenen Dr. Öğr. Üyesi ...'ın da yer aldığı aynı heyet tarafından hazırlanan 23.09.2020 tarihli ek raporda ise.

Davacılara ait C Blok binasının yan parselde yapılan derin kazı çalışması nedeni ile ciddi hasara uğramış olduğu, ayrıntılı incelemelerden elde edilen bilgiler kullanılarak, mevcut standartlar ve yönetmeliklere göre yapılan hesaplamalar sonucu, mevcut mesnet çökmeleri altında davacıların binasının güvenlik seviyesinin göçme durumunda olduğu, söz konusu binanın mevcut hali ile kullanılmasının can ve mal güvenliği bakımından uygun olmadığı,

kullanılamayacak düzeydeki bu hasara davalılar tarafından yakın parselde yapılan kazı ve inşaat çalışmalarının yol açtığı, binanın yıkılması ve güçlendirmesi seçeneklerinden kurulun yıkıp yeniden yapılması kanaatine vardığı, binanın yeniden yapılması bedelinin 1.782.096,12 TL olarak hesaplandığı ve davalıların TBK 69. Maddesinde düzenlenmen kusursuz sorumluluklarına dayalı olarak hasardan sorumlu oldukları kanaatine varıldığı görülmüştür.

İş bu dosya kapsamında Bilirkişiler İnş. Y. Müh. – Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ..., Jeoloji ve Geoteknik Y.

Müh. ... ve Jeoloji Müh. ... tarafından hazırlanan 12/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalı müteahhit tarafindan ilk iksa projesinde yapılan proje değişiklikleri ile davacıya ait yapının çökmesi önlenmiş olsa da dosya kapsamında binanın göçme durumunda olduğu, bu duruma davalılar tarafından yakın parselde yapılan kazı ve inşaat çalışmalarının neden olduğu, yapının hasar gördüğü 2016 yılı itibari ile mevcut yapının bedeli- 1.106.892,00TL olarak hesaplandığı, yapının yıkım bedeli 2016 yılı itibari ile 330.000,00TL olarak hesaplandığı,

dava konusu taşınmazın tamamının 01/08/2016-20/04/2018 tarihleri arasında toplam kira bedelinin 637.113,00TL olacağı,"kanaatlerine varıldığı görülmüştür.

İş bu dosya kapsamında .... İnşaat Fakültesinde öğretim görevlisi olan Prof. Dr. ...., Prof.

Dr. .... ve Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ... tarafından hazırlanan 31.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacılara ait binanın göçme riski altında olduğu ve kullanılmasının can ve mal güvenliği açısından sakıncalı olduğu, böyle bir binaya girerek inceleme yapılmasının can güvenliği açısından mümkün olmadığı, laboratuvar ekibini de binaya sokarak darbeli ve titreşimli araçlar ile inceleme yapması sorumluluğunu da alamadıklarını;

davaya konu binanın 1996 yılında inşa edildiğini, 2007 yılında güçlendirme yapıldığını, bina için 2012 yılında tadilat projesi hazırlandığını, üzerine iki kat ilave edildiğini ve 2013 yılında da iskan (yapı kullanma izni) alındığını, davaya konu bina 1996 dan 2016 yılına kadar 20 yıl süre ile görevini sürdürdüğünü, bu arada 1999 Marmara Depremini de atlattığını, bu süre içinde binada hasar oluştuğu hususunda dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığını, davalıların bitişik parselde kazı işlemine başlamasından bir süre sonra binada, davalıların kazı yaptığı cepheye doğru hareketlenme olduğunu,

mesnet çökmeleri ve taşıyıcı sistemde hasar tespit edildiğini, inclonometre raporlarında 2016 yılbaşından itibaren davacının binasının olduğu cephede deplasmanlar kritik seviye civarında olup Haziran – Temmuz aylarında kritik seviyeye ulaşıldığını, bu yüzden davalı tarafından iksa projesinde revizyona gidildiğini, dolayısıyla davacı binasındaki tespit edilen hasarın davalıların parselinde yapılan derin kazıdan kaynaklandığı; davaya konu, .... Mah., ....

Sokak, No:8, K:4 Esenyurt/İstanbul adresinde bulunan ve tapunun ... ada, ... parselinde kayıtlı ve Hizmet Binası (C Blok) olarak kullanılan binanın dava tarihi olan 20.04.2018 tarihindeki yeniden yapım ve yıkım maliyetinin 2.295.327,65 TL, karara muhtemel en yakın tarih olarak Temmuz 2023 tarihi itibarı ile de 13.583.778,63 TL olarak hesap, tahmin ve takdir edildiği, Davaya konu yapının tahliye edildiği 01.08.2016 tarihi ile 20.04.2018 dava tarihi arasında getirebileceği kira miktarının da 659.862,00 TL olarak hesaplandığı," kanaatlerine varıldığı görülmüştür.

İş bu rapor dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.

İş bu deliller ışığında; haksız eylem nedeniyle oluşan zararın tazminine karar verebilmek için, hukuka aykırı kusurlu eylem sonucu oluşan zarar ve hukuka aykırı kusurlu eylem ile zarar arasında illiyet bağının olması gerekir. Oluşan zararın kapsamı belirlenirken ise, tarafların zararın oluşumuna hangi oranda etki ettikleri yani müterafik (bölüşük) kusurlarının olup olmadığı belirlenerek bölüşük kusurun varlığı halinde kusur durumuna uygun indirim yapılmalıdır.

Dosya kapsamı, dosyaya sunulan deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca; davalılar ... ve ...'a ait .... ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... Pafta, ... Parsel sayılı arsa üzerinde davalı ... tarafından yapılan inşaat kapsamında iksa (fore kazık, ankraj) ve hafriyat çalışmaları nedeniyle komşu taşınmaz olan davacı ...'a ait ... Ada, ... Pafta, ...

Parselde kayıtlı olan ve Hizmet Binası (C Blok) olarak kullanılan binada hasar meydana geldiği, hasar dolayısıyla binanın kullanılamaz duruma geldiği, binanın yıkılıp yeniden yapımının gerektiği, binada meydana gelen hasarın ve gerçekleşen zararın oluşumuna davacı tarafın bir etkisinin bulunmadığı, tüm kusurun davalı müteahhit şirkette olduğu kabul edilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 69. maddesine göre.

Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bu hüküm uyarınca davalı bina malikleri meydana gelen hasardan davalı müteahhit ile birlikte kusursuz olarak sorumlu kabul edilmişlerdir.

Sorumlu olunacak zarar tutarının belirlenmesi bağlamında dava tarihi esas alınmış ve hükme esas alınan 31.03.2023 tarihli bilirkişi raporu uyarınca dava konusu binanın 2.045.957,00 TL yapım bedeli ve 250.000,00 TL yıkım bedeli olmak üzere toplam 2.295.327,65 tazminatın haksız fiil tarihi olan 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davaya konu bina tahliye edildiği 01.08.2016 tarihi ile 20.04.2018 dava tarihi arasında kullanılamadığından, davacı tarafın talep artırım dilekçesi doğrultusunda talep ettiği kazanç kaybı talebi de yerinde görülerek, 659.862,00 TL kazanç kaybı tazminatının haksız fiil tarihi olan 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davalı tarafın zamanaşımı def'ine ilişkin yapılan incelemede. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 72. maddesine göre. Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.

Bu hüküm uyarınca davacı tarafın zarar ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıllık zamanaşımının işlemeye başlayacağı, somut olayda belediyenin 27.07.2016 tarihli yazısı uyarınca binanın göçme tehlikesi nedeniyle tahliyesinin istendiği, dava tarihi ve hatta yargılama süresince binadaki göçme tehlikesinin ve dolayısıyla hasar eyleminin devam ettiği, dolayısıyla 2 yıllık zamanaşımı süresinin başlamayacağı, somut olayda 10 yıllık zamanaşamı süresinin uygulanacağı ve dava tarihi itibariyle de bu sürenin dolmamış olması nedeniyle davalı tarafın bu yöndeki itirazının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır