İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/447 K.2023/243

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/447 Esas

BİRLEŞEN DAVA

2021/50 Esas

KARAR NO:2023/243

DAVA

Patent (Maddi Tazminat İstemli), Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan),

DAVA TARİHİ: 08/11/2018

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN--- SAYILI DAVASI

DAVA

Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan),

DAVA TARİHİ: 31/03/2021

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,

Davacının kuruluşundan bu yana------- alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, Ticari faaliyeti esnasında geliştirdiği --------- tarihinde patent başvurusunda bulunduğunu, söz konusu buluşun --- numarası ile tescillendiğini, ----- yılından bu yana davacının patent belgesine konu ürününün piyasada rağbet gördüğünü ve piyasada davacıdan izin almadan benzer motorlu veya -------- sistemlerinin üretilip satışa sunulduğunun tespit edildiğini, Davalı ile davacının ticari ilişkisinin -------- dayandığını, davalı ile geçen yıl görüşüldüğünü,

------- isimli pencere sistemini çok beğendiğini ve başka firmalara satmak amacıyla fatura karşılığı davacıdan patent belgesine konu -------satın aldığını, Davacı ile ticari iş birliği yapmak isteyen davalının uzun süre sessiz kaldığını sonrasında davacıdan elde ettiği bilgileri de kullanarak davacının patentine konu ürünü ile ayırt edilemeyecek derecede benzerinin tanıtımını ve satışını yapmaya başladığını, bunun üzerine iki şirket arasında ticari iş birliğinin zedelendiğini, Davalıya ------- tarihinde ihtarname gönderildiğini, davalı şirketin ise cevabında davacının patent belgesinin yeni olmadığını iddia ettiğini,

Davalı tarafın davacının patentine konu buluşun benzerini üretip satmasının hem kötü niyet hem de haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı tarafın -------incelendiğinde tecavüz teşkil eden eylemlerinin daha net görüleceğini, Davalının, patent belgesine konu üründen haberdar iken ticari iş birliği içinde olunan dönemde davacının patent belgesine konu benzer ürünü üretip satmasının açıkça haksız rekabet teşkil ettiğini, Aynı şekilde davalının--------------sitesinde ve pek çok diğer sitede ve fuarlarda davacının tescilli patent belgesine konu ürünü taklit ederek satışa sunduğunu, bunun haksız rekabetin bir diğer hali olduğunu,

Davacının emek ve para harcayarak özgün şekilde geliştirip buluşa konu ettiği patentin aynı istemlerini kullanarak davalı tarafından imal edilip piyasaya sunulmuş olmasının, ürünün taklit edilmesinin davacıya büyük zarar verdiğini ve davacının itibarını zedelediğini, Davalının aynı zamanda davacının patent hukukundan kaynaklı haklarını ihlal ettiğini, davalı tarafa gönderilen ihtarnamede bahsedilmiş olduğu üzere davacının------ numaralı patent belgesinin kapsamında korunan ürünün aynısının davalı tarafından üretilip satışa sunulduğunu,

Davalı tarafa ait --------ürünün davacının ------ numaralı patent belgesi kapsamında korunan ürünü ile ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğunu, aynı şekilde davalı tarafından -------- isimli ürünün satışının yapıldığı yerlerde tespit edildiğini, mahkemeye sunulacağını, Davacı adına tescilli buluşun kafe, restoran gibi ticari mekan ve konutlarda kullanılan tamamen açık durumda iken korkuluk görevi gören, mekanın istenilen ölçüde havalanmasını sağlayan açıklık seviyesi ayarlanabilir yatay pencere sistemi ile ilgili olduğunu, bu yeniliğin buluş konusu ürünün piyasadaki rekabet gücünü arttırdığını beyan ederek.

Davalının, tescilli ------ hakkına tecavüzün tespiti ile durdurulmasına, hakkın tecavüzünün önlenmesine ve bu suretle tecavüzün giderilmesine, patent belgesine konu ürünlerin taklidi olan ürünleri ve bu ürünleri üretmeye yarayan kalıplara, tanıtım evraklarına, broşürlere el konulmasına, davalının tecavüz eylemleri sonucu oluşan davacının maddi ve manevi zararının karşılanmasına, taleplerin kabulü halinde ilgili kişi ve kuruluşlara tebliği ile kamuya yayın yolu ile ilan edilmesine,

davalı şirketin eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ve sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına,-------sitesine erişimin engellenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,

Söz konusu adres değişikliğinin ----- de bildirildiğini, bu bağlamda her ne kadar davalı şirkete tebligat yapılamadığı belirtilmiş ise de davalı şirketin yeni adresinin ----- bildirilmesi sebebiyle cevap süremiz öğrenme tarihi ile başlamış olduğunu, Davacı tarafın, davaya konu----- tescil numaralı incelemesiz patent belgesinin yeni ve buluş basamağına haiz olmadığını, davacı aleyhine hükümsüzlük davası açılacağını, Davacı tarafça her ne kadar --------- tescil numaralı patent belgesi alınmış ise de söz konusu ürün uzun yıllardır piyasada olduğunu, davacı tarafın patenti yeni ve buluş basamağını haiz olmadığını,

Taraflarınca açılan hükümsüzlük davasının sonucunun işbu davayı etkilemesi sebebiyle bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, Davacı tarafın patentinin özeti; ----------- şeklinde özetlendiğini, Davacı tarafın özetinde açıkladığı üzere patentin ve istemlerin tamamının sunulan gerek patent dokümanlarında gerekse de--------arama motorunda çok sayıda video olarak bulunmakta olduğunu, davacının ürününün yeni ve buluş basamağını haiz olmadığını, Davacı tarafın ürününün ve istemlerinin yenilik unsuru bulunmamakta olduğunu,

davacı tarafın patent belgesine dikkat edilecek olursa yıllardır piyasada olan --------- bir yenilik de getirmiş olmadığını, Davacının patenti ile davalının ürünü arasında farklılık bulunduğunu, davalının davacının patentini üretmediğini, Davalının iç yaprak kasasının tek parça olduğunu, oysaki davacının iç yaprak kasasının 3-4 tanesinin birleştirilmesinden oluşturulduğunu, Yine zincirin bulunduğu çarkın genişliğinin davalının ürünü ile davacı ürününde farklı olduğunu, davalının ürününde zincirin hareketini sağlayan çarkın dar olduğunda daha fazla arıza verdiğini, Davalıya --------- davacının üst profil panellerinin vidalı olduğunu,

Davalıya ait ürünün üst kapağında ve alt kapağında yer alan odacığın davacı ürününde bulunmadığını, söz konusu odacığın rüzgara karşı direnç sağlamakta olduğunu, bu direncin de ürünün 6 metreye kadar güvenle yapılmasını sağladığını, fakat davacı ürününde odacık bulunmadığını ve bu nedenle ürünü en fazla 4 metre yapabildiğini, Davacının ürününün piyasada herkes tarafından bilinen------ cam olarak geçmekte olduğunu, nitekim arama motoruna giyotin cam yazıldığında binlerce sonuç çıktığını, davacının piyasada bulunan giyotin cam ürünü nedeniyle bir yenilik de yapmış olmadığını beyan ederek;

haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen mahkememiz --- esas sayılı dosyasına;

Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; Davalı adına tescil edilen -------- tescil numaralı patentin SMK’nun 82. maddesi uyarınca yenilik özelliğinin bulunmadığını, davalının buluşunun ------- şeklinde özetlendiğini, bu özette ve patentin istemlerinde yer alan unsurların uzun süredir kullanıldığını, ----- arama motorunda bu konuda çok sayıda video bulunduğu,-------videolar ile bu durumun sabit olduğunu, yenilik özelliğinin kamu düzeni nedeniyle resen de araştırılması gerektiğini, ------ numaralı patenin de örnek patentler olduğunu belirterek, davalı adına tescilli ---tescil numaralı patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Dava dilekçesi ve duruşma günleri davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap dilekçesini sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Esas davada; Davalının -------- adı ile satışa sunduğu ürünlerin davacı adına tescilli ------ numaralı ---------başlıklı patentin koruma kapsamında kalıp kalmadığı; bu şekilde davacının patentden doğan haklarına tecavüz edilip edilmediği; haksız rekabette bulunup bulunulmadığı; maddi ve manevi tazminat talep edilip edilemeyeceği; tazminat miktarının ne kadar olacağı konularında Birleşen dava dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli -------- tescil numaralı patentin yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. -----numarasıyla adına kayıtlı görüldüğü, ---sermayeye sahip olduğu, ---- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır.

Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --- tescil numaralı markasının --- adına tescili, ---- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.Bilirkişi heyeti heyetinin ------ rapor içeriğine göre; ---- tarihinde ----- üzerinden yapılan incelemede; ---------sitesinin ana sayfasında -------- ibaresinin yer aldığı, ---- sayfasında ise davaya konu tasarımlara ait fotoğrafların yer aldığı, ------ kullanılarak yapılan incelemede; ------ bilgisi olarak --- olduğu, alan adı yönetici bilgisi olarak ---- gözüktüğü, adres bilgisinin -----olduğu,

alan adının ---tarihinde kayıt ettirildiği ve ----tarihine kadar kayıtlı olduğu, Davalının---------- buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamı ile karşılaştırma yapılacak teknik verilerin bulunmadığı ve ------ belgesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturan bir ürünün tespit edilmediği sonuç ve kanaatine vardığı görülmüştür.Bilirkişi ------ tarihli heyet rapor içeriğine göre;Davalı tarafa ait ---- İncelenmesinde; ana sayfanın en üst kısmında ---- yanında çantaya -------- bulunduğu, aşağı kısımda ------ başlıklı linke tıklandığında; bu link altında ------ paylaşıldığı,

bu fotoğrafların daha önce yapılmış veya yapılmakta olunan çalışmalara ilişkin olduğu, ------ teknik özelliklerinin gösterilmediği (bu nedenle davacının tescilli patenti ile karşılaştırma imkanı bulunmadığı, Sayfanın en alt kısmındaki iletişim bölümünde iş yeri adresinin ---- gösterildiği ---- İncelemesinde:Söz konusu sitenin alan adının ---- tarihinde tescil edildiği, tescil süresinin ---- tarihinde dolacağı, ---adı için yer ve erişim sağlayanın ----- olduğu, tescil şirketinin---- olduğu, Sair bilgilerin ve alan adı sahibinin -----İncelenmesinde; ana sayfada-------markasının yanında ---- şekilli bir ------- bulunduğu,

sayfanın üst kısmında ---------- başlığına tıklandığında, bu başlığın altında ----------adında bir link bulunduğu, bunun da altında ---- çeşidine ait linkler bulunduğu bunların içinden ---- linkine tıklandığında ---- belge görüldüğü,---- profillerinin teknik özellikleri, ağırlık ve uzunluklarının gösterildiği, ---- İncelemesinde: Söz konusu sitenin alan adının --- tarihinde tescil edildiği, tescil süresinin --- tarihinde dolacağı, alan adının tescil ettirenin ----- olduğu Davacı adına başvurusu yapılan ---- tescil numaralı incelemesiz patentin Başvuru Tarihinin ----, tescil tarihinin ----olduğu,

buluşun ----- istemden oluştuğu, dava konusu patent bakımından inceleme tercih edilmediği, Araştırma Raporunun---- tarihinde tamamlandığı Mahalde ve dosya üzerinde yapılan incelemelerin neticesinde istemler ve davalı tarafça uygulanmış bulunan ürün ------- arasında karşılaştırma yapıldığı, dava konusu patentin hükümsüzlüğü için herhangi bir dava açılmamış olduğu, Patent istemlerinde yer alan ve teknik işleve ilişkin unsurların çok büyük kısmının birebir tatbik edildiği, İstemler ve tespit yapılan sistem arasındaki farkların tasarım ve boyut farkı olduğu ve esasa ve işleve etkili olmadığı,

Dava konusu patent ile davalı tarafça uygulanan ürün arasındaki farkların büyük kısmının parçaların boyutu, şekli ve tasarımı ile ilgili olduğu patentin esas olarak işlevi koruması dikkate alındığında tasarımsal farklılıkların teknik işleyişe etki etmediği, buluşun ana istemi olmayan motor ve kumanda gibi unsurlardaki farklıkların ise patentin bütünü ve istemlerde talep edilen koruma unsuru bakımından patent istemleri ile örtüşme vakıasını ortadan kaldırmadığı, Dava konusu patentin davalı tarafça ihlal edilmiş sayılabileceği" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

Asıl dava bakımından;

Patent ve faydalı model hakkına tecavüz sayılan haller 6769 S. SMK'nın 141. Maddesinde düzenlenmiş, yine aynı kanunun 149. Maddesinde hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar tazminat ve tazminatın belirlenmesine ilişkin SMK'nın 150 ve 151. Maddeleri düzenlenmiştir.Birleşene dava yönünden talep dikkate alındığında, patentin hükümsüzlük halleri SMK'nın 138.

Maddesinde düzenlenmiş, Kurumun nihai kararından sonra; a) Patent konusu, 82 nci ve 83 üncü maddelere göre patent verilebilirlik şartlarını taşımıyorsa, b) Buluş, 92 nci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca yeteri kadar açıklanmamışsa patentin hükümsüzlüğüne karar verileceği, 82. Maddede buluşun patentin konusunu oluşturması için, Teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla patent verilir, şeklinde belirtilmiştir.

GEREKÇE

:Dava; patent hakkına tecavüzden kaynaklı tespit, men, maddi ve manevi tazminat davası, birleşen Mahkememizin -------Sayılı davası da yenilik unsuru taşımaması iddiasından kaynaklı hükümsüzlük davasıdır.

Davacı tarafça asıl davada dava konusu davacı adına tescilli ---- tescil numaralı---------başlıklı patent hakkına davalı tarafın tecavüzü dolayısıyla tazminat talep edildiği, birleşen davada ise asıl dava davacısı adına tescilli bulunan davacı adına tescili ------- tarihinde sicile tescil edildiği ---- tescil numaralı ---------başlıklı patent başlıklı patentin yenilik unsuru bulunmaması dolaysıyla hükümsüzlüğü talep ve dava edilmiştir.Bu talepler dikkate alındığında asıl davada davalı tarafın davacı tarafın patent hakkını ihlal ettiğinden bahsetmek için asıl dava davacının korunabilir bir geçerli patentinin olması gerektiği,

patentin hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği halde hükümsüzlüğün SMK'nın 139.

Maddesine göre Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı değerlendirilerek öncelikle hükümsüzlük talebi yönünden değerlendirme yapılmış ve birleşen davadaki talepler değerlendirilmiştir.--- kayıtlarına göre davacı adına tescili ----- tescil numaralı ----- başlıklı patentin ------ tarihinde sicile tescil edildiği, tescil başvuru tarihinin -------tarihi olduğu,

bu tarih itibariyle yenilik unsuru bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesinin gerektiği, alınan bilirkişi raporunda dava konusu patentin karşılaştırıldığı -------- tarihinde tescil edildiği, tescil süresinin ---tarihinde dolacağı,----- tarihinde tescil edildiği, tescil süresinin ---- tarihinde dolacağı, dava dışı tarafa ait ----tescil numaralı faydalı model belgesi ile karşılaştırıldığında ----- numaralı patent belgesinin ana isteminde yer alan;-------- birinin üzerinde konumlandırılan ---- mevcut olmadığı,----numaralı patent belgesinin----- numaralı isteminde yer alan Unsurlarının birebir mevcut olduğu,

----- numaralı isteminde yer alan Unsurlarının birebir mevcut olduğu, ---- tescil numaralı patent belgesinin - numaralı isteminde yer alan Unsurlarının eşdeğerlerinin mevcut olduğu yönündeki tespitler, ------patentli ürün arasındaki özellikler bakımından mekanlarda kapatma amaçlı kullanılan-------- içerdiği, her iki ürün ------hareketli ------ tertibatı ------ bulunduğu, her iki patentte de amaç yatay sistemin açılır kapanır hareket etmesini sağlayan mekanizmalar bütününü oluşturduğu, açıklık seviyesi ayarlanabilen ------ pencere sisteminin yeni olmadığı,

tekniğin bilinen hali olduğu yönündeki tespitler dikkate alındığında dava konusu patentin başvuru tarihinden önce tescil edilen --- tescil numaralı faydalı model belgesi, ---- yabancı patentli ürünler dikkate alındığında birleşen dava davalısına ait ---- tescil numaralı patentin yenilik unsuru bulunmadığından hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.

Az yukarıda ifade edildiği üzere asıl davanın asıl dava davacısı adına tescilli bulunan------ başlıklı patentin koruma kapsamında olması halinde tecavüzün oluşacağı, SMK'nın 139.

Maddesine göre Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı değerlendirilerek az yukarıda ifade edildiği üzere birleşen davanın kabulü ile davacının patent hakkı üzerindeki korumanın tescil edildiği tarihten itibaren ortadan kalkacağı kabul edilerek davalının kullanımlarının davacının korunan bir hakkı kalmadığından tecavüzün olmayacağı kanaati ile asıl davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

A- Asıl davanın REDDİNE,

1- Asıl davada alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile 71,70 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

2-Aslı davada patent hakkına tecavüz talepleri yönünden davalı-------- yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya------ verilmesine,

3-Aslı davada maddi tazminat talepleri yönünden davalı---- yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.000,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya----- verilmesine,

4-Aslı davada manevi tazminat talepleri yönünden davalı---- yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.000,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya---- verilmesine,

5-Asıl davada davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

6-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıran tarafa red ve iadesine,

B- Birleşen Mahkememizin ----- davasının KABULÜ İLE,

1-Davalı adına tescilli bulunan----- numaralı patentin yenilik unsuru bulunmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE,

2-Birleşen davada alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile 210,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Birleşen davada davacı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya----- verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 59,30 peşin harç, 59,30 başvuru harcı, 3.900,00 TL bilirkişi gideri, 462,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.480,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya---- ödenmesine,

5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıran tarafa red ve iadesine,

Dair, davalı birleşen davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı birleşen davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık, istinaf başvuru merci mahkememiz olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23/11/2023