Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/977 K.2021/353

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkilinin 30/09/2018 tarihinde kapattığı şahıs işletmesinin defterlerinin muhafaza altında olduğu yerde oluşan su baskınında defterlerin zayi olduğunu, 2017 işletme defteri 2018 yevmiye kebir envanter defterleri 16/03/2017 ile 30/09/2018 tarihleri arasında keşide edilen alış satış faturalarının zayi olduğunu, zayi olan satış faturalarının seri numaralarının .... ile 23500 ve .... ile 5500 alarak tespit edildiğini, irsaliyeli faturaların seri numaralarının ...... ile ....... olduğu ve sevk irsaliyelerinin seri numaralarının ...... olduğunu belirterek zayi olan belgeler için tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca bir kısım ticari defter ve belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi talepli çekişmesiz yargı işidir.

TTK'nun 82/7.maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklindedir.

Talep eden tarafından dava dilekçesinde; davacının kapatmış olduğu ticari işletmesine ilişkin defterleri muhafaza ettiği yerde 28/11/2008 tarihinde aşırı yağış nedeniyle meydana gelen su baskını nedeni ile işyerlerinin zarar gördüğünü, davacının su baskını sebebiyle uğradığı zarar ve hasarın tamiri ve giderilmesi, işlerinin yeniden dekorasyonu ve ıslahı akabinde yeniden envanter düzenlemesi yapmaya başladığı 13/12/2019 tarihinde talep ettiği defter ve belgelerin suya maruz kalma sebebiyle zıyaa uğradığını tespit ettiğinden bahisle talep ettiği ticari defter ve belgeler konusunda zayi belgesi verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mezkur 82/7.maddede zayi belgesi talep edilebilmesi, tacirin tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerinin "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle" kaybolması durumlarına hasredilmiş olup talep eden tarafça da bu sebeplerden "su baskını"na" dayanılmış ise de; mahkememizce 3 nolu celsede talep eden vekiline su baskını ile ilgili delillerin bildirilmesi hususunda kesin süre verildiği halde iddia edilen su baskınını ispatlar nitelikte herhangi bir delil (kolluk tutanağı, sigorta ekspertiz raporu vs) sunulmadığı,

tanık deliline dayanılmış ve bildirilen tanıktan vazgeçilerek başka tanık dinlenilmesi talebinde bulunulmuş ise de HMK'nun 240/1.maddesi uyarınca ikinci tanık listesi verme yasağı uyarınca bu taleplerinin reddinin gerektiği, gelen vergi dairesi kayıtlarında da talep edenin 2017 yılı ticari defterlerini incelemeye sunmamış olması nedeni ile 31/07/2019 tarihli karar ile özel usulsüzlük cezası aldığı, davanın da bu vergi cezasından sonra açıldığı, dolayısıyla dava konusu talep edilen ticari defter ve belgelerin belirtilen tarihte su baskını sonucunda zayi olduğu hususu ispatlanamadığı,

kaldı ki iddia edilen bu baskını ile dava tarihi arasında 1 yıldan uzun bir zaman bulunduğu, davacının basiretli tacir olma yükümlülüğüne aykırı davranarak 1 yıl boyunca ticari defter belgelerin zayi olduğunu fark edememiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dolayısıyla davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde de açılmamış olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır