Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/944 K.2023/583

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, uluslararası karayolu taşımacılığı sırasında meydana gelen hasarın tazminine ilişkin rücu davasıdır. Davacı, dava dilekçesi ile özetle; sigortalısı dava dışı ... Şirketinin cam emtiasının Türkiye-İngiltere sevkiyatının hasarlı teslim edildiğini, hasar ihbarı nedeniyle tazminat ödediklerini, hasardan davalıların taşıma hukuku kapsamında sorumlu olduğunu, söz konusu tazminatın rücuen tahsiline ilişkin yapılan icra takibinin itiraza uğradığını, işbu davalarının alacak davası olduğunu, 63.947,44-TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 27.01.2020’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Nakliyat Şirketi cevap dilekçesi ile özetle; icra dairesinin yetkisiz olduğunu, arabuluculuk sürecinin icra takibine ilişkin yapıldığını bu halde usulüne uygun yapılmış bir arabuluculuk sürecinin bulunmadığını, zamanaşımı defilerinin bulunduğunu, davacının korunmaya değer hukuki bir menfaatinin bulunmadığını zira taşımanın ... teslim şekline göre gerçekleştiğini, taşıma aracının üzerinde boşaltılmaya hazır şekilde alıcıya teslim edildiğini, dava dışı emtia sahibinin emtiaya ilişkin hukuki menfaati kalmamasına rağmen davacıdan hasar bedelinin tazminini talep ettiğini, bu ödemenin lütuf ödemesi olduğunu,

davacı ile dava dışı gönderici arasında abonman sigorta sözleşmesinin bulunduğunu, bu kapsamda teminatın geçerli olabilmesi için sözleşmenin somutlaştırılması gerektiğini, davacı ve dava dışı gönderici arasında mevcut bir sigorta sözleşmesinin bulunmadığını, zararın teslimden önce meydana geldiğinin ispat edilmesi gerektiğini, yükleme işinin gönderici sigortalı tarafından yapıldığını, CMR senetlerinde yüklemede hatanın bulunduğuna ilişkin şerhin düşüldüğünü, emtianın gönderici tarafından düzgün paketlenmediğini, emtianın cam olması nedeniyle hassas özelliği gereği taşıma sırasında meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını,

ambalajlama ve yüklemenin nasıl yapılması gerektiğinin emtia sahibince bilinmesi gerektiğini, hatalı ambalajlama ve istifleme yapan göndericinin hasarlardan tek başına sorumlu olduğunu, eksper raporunun tek taraflı düzenlendiğini, katılımlarının bulunmadığını, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, sorumluluklarının CMR.23.madde kapsamında sınırlı sorumluluk olduğunu, emtianın imhasından önce sovtaj çalışmasının yapılmadığını, faizin CMR konvansiyonu hükümlerine uygun şekilde en fazla yıllık %5 olarak belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... A.Ş. cevap dilekçesi ile özetle; zamanaşımı defilerinin bulunduğunu, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, emtianın uygun şekilde paketlenmediğini, sorumluluğun davacının sigortalısı göndericiye ait olduğunu, hasarın taşıma sırasında gerçekleştiğinin ispat edilmesi gerektiğini, malın niteliğinden kaynaklı zararın söz konusu olması nedeniyle CMR 17. Maddesi kapsamında sorumlu tutulamayacaklarını, süresinde hasar bildiriminin yapılmadığını, sovtaj çalışması yapılmadığının dikkate alınması gerektiğini, ekspertiz raporunun tek taraflı düzenlendiğini, raporun içeriğini kabul etmediklerini, hasar kapsamında sorumluluklarının CMR. 23. Madde kapsamında belirtilen şekilde hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi cevap dilekçesi ile özetle; davacını yaptığı ödemenin lütuf ödemesi olduğunu zira davacıya süresinde ihbar yapıldığının ve zararın gerçekleştiğinin ispat edilemediğini, emtianın diğer davalı ... şirketi sorumluluğunda iken hasar gördüğünü, kendilerine süresinde ihbar yapılmadığını, ödemekle yükümlü oldukları bedelin ancak özel çekme hakkını karşılayan tutar ile CMR.23 kapsamında hesaplanması gerektiğini, emtianın muhafazası veya depo edilecek yerdeki olumsuz koşullar nedeniyle hasara uğramasından sorumlu tutulamayacaklarını, hasarın taşıma nedeniyle oluşmadığını, hasarın diğer davalılarca yapılan taşıma sırasında gerçekleştiğini, temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davanın alacak davası niteliğinde olması kapsamında icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı iddiasına ilişkin değerlendirme yapılmasına yer olmadığı değerlendirilmiştir.

Davalı arabuluculuk sürecinin itirazın iptali talebine ilişkin olduğunu iddia ederek, usulüne uygun bir arabuluculuk başvurusunun bulunmadığını iddia etmişse de, itirazın iptaline konu icra takibinin işbu dava konusu alacağa ilişkin olduğu dikkate alınarak bu itirazın yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı sigortalısının emtiasının, nakliye sırasında hangi sebeple zarar gördüğü, zararın nakliye işinin hangi kısmında meydana geldiği, zararın doğmasında kimlerin kusurlu olduğu ile kusur oranlarının ne olduğu, davacı ödemesinin lütuf ödemesi olup olmadığı, davalıların bu hasardan sorumlu tutulup tutulamayacağı, taşınan emtia olan camlarda üretim hatasının mevcut olup olmadığı, hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı ile zamanaşımı definin ve husumet itirazının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Toplanan deliller; bilirkişi raporu, ödeme dekontları, rücu mektupları, taşıma senedi, cmr belgeleri, hasar dosyası, poliçe, eksper raporu, icra dosyası, gümrük evraklarıdır.

Davalı ... ve ... Şirketinin zamanaşımı definin değerlendirilmesinde. CMR.nin 32.maddesi kapsamında sözleşmeye istinaden yapılan taşımalarda zamanaşımı süresi 1 yıl olmakla, kısmi hasar nedeniyle teslim tarihi 12.09.2019’den itibaren işbu zamanaşımı süresi başlayacak ve 12.09.2020’de sona erecektir.

Davacı tarafça 16.06.2020 tarihinde başlatılan icra takibi ile zamanaşımı kesilmiş, arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştiği, 15.06.2021-28.07.2021 tarihleri arasında ise zamanaşımı süresi durmuştur.

Arabuluculuk sürecinde geçen zamanın eklenmesi ile bir yıllık zamanaşımı süresinin 14.08.2021 tarihinde sona ereceği anlaşılmakla, dava tarihi 16.11.2021 olduğundan zamanaşımı definin yerinde olduğu anlaşılmış, zamanaşımı definin sadece defiyi ileri süren yönünden sonuç doğuracak olması nedeniyle bu davalılar yönünden davanın zamanaşımı defi nedeniyle reddine karar verilmiş, diğer davalı yönünden dosyanın esasına girilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Somut olayda; dava dışı ... şirketine ait cam emtiasının karayolu ile taşınması işi için akdi taşıyıcı olarak davalı ... Şirketi ile anlaştığı, akdi taşıyıcının alt taşıyıcısının davalı ... Şirketi olduğu, fiili taşıyıcının ise davalı ... nakliyat şirketi olduğu, emtianın İngiltere’ye tesliminde hasarlı olduğunun tespit edildiği,... şirketinin sigortacısı davacı ... Sigorta Şirketine başvurarak hasarlı emtianın bedelini talep ettiği, bu bedelin davacı tarafça tazmin edildiği ve davacının sigortalısının hasar ödemesinden kaynaklanan haklarına halef olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketi ihbarın süresinde yapılmadığını iddia etmişse de, CMR taşıma senedine varış noktasında ürünlerin nakliye sırasında kırıldığı yönünde şerhin düşüldüğü anlaşıldığından bu itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Davalı ... şirketi, taşıma işini gerçekleştirmediğini, ... şirket olduğunu, hasardan sorumlu tutulamayacağını iddia etmekle, CMR.nin 3.maddesinin “…taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden…sorumlu olacaktır.” düzenlemesi gereği, emtianın alıcıya teslimine kadar geçen sürede oluşan tüm hasarlardan akdi taşıyıcı, alt taşıyıcı, fiili taşıyıcı ile taşıma işlerinin düzenlenmesinden sorumlu forwarder şirket birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaktır.

Bilirkişi raporu ile emtianın taşıma esnasında hasara uğradığı, hasara uğramasının sebebinin ise ambalajlama ve istiflemenin uygun şekilde yapılmamasından kaynaklı olduğu tespit edilmiş, göndericiye %70 oranında, davalılara ise %30 oranında kusur verilmiştir.

Davalı ambalaj ve istiflemeden kaynaklı hasarlardan CMR hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulamayacaklarını iddia etmekle; Yargıtay’ın yerleşik içtihatları ve ilkeleri çerçevesinde taşımacının yüklemeye nezaret etme sorumluluğunun yerine getirilmemesi halinde oluşan zarardan kusurları oranında sorumlu tutulmaları gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 11.HD.nin 2019/2746 E. 2020/832 K. )

Bilirkişi raporu kapsamında, ödenen 63.947,44-TL tazminatın gerçek zararı karşılar nitelikte olduğu, tazminat bedelinin taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst limitinin altında kaldığı, davalı ... lojistik şirketinin yüklemeye nezaret sorumluluğu çerçevesinde kusurunun %30 oranında olduğu, bu halde sorumlu olacağı miktarın 19.184,23-TL olacağı kabul edilmiş, CMR.ın 27. Maddesinin “Hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda %5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten itibaren başlar. ” düzenlemesi çerçevesinde alacağa, tazminatın sigortalıya ödendiği tarih olan 27.01.2020 tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır