Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/425 K.2023/356

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili banka müşterisi dava dışı ... tarafından müvekkili bankaya tevdi edilen ... tarafından keşide edilen 70.000,00 TL bedelli ... seri numaralı ... Şubesi çekinin kurye nezdindeyken hırsızlık sonucu çalınması neticesinde davalı tarafından ciro edilerek işleme koyulması nedeniyle, çekin kötü niyetli davalıdan istirdatı ile müvekkili bankaya iadesine kara verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; işbu davaya konu söz konusu çekin keşidecisinin ... olduğu, daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkiline geçtiğini, alacaklı müvekkilinin yetkili ve son hamili olduğunu, işbu davanın usulden reddine, davanın husumet yönünden reddine, davacı tarafın aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, esasa ilişkin olarak davacının iddialarının soruşturma evrakları ile de ispat edemediğini, ödeme yasağı bulunan çek hakkında icra takibi yapılabileceğini, dava konusu çekin ... Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile yapılmış olan ticari ilişkinin sonucu olarak müvekkiline geçtiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kurye nezdindeyken çalınan çeke ilişkin çek istirdatı ile çek nedeniyle yapılan tahsilatların bankaya ödenmesi talebine ilişkindir.

Davacının dava dilekçesinden özetle; davacı banka genel müdürlüğünden şubelere dağıtmak üzere kuryeye teslim edilen gönderilerin ... Kargo personeli ... uhdesindeyken 20.02.2020 tarihinde çalındığı, İstanbul CBS ... soruşturma sayılı dosyada soruşturmanın olduğu, 20.02.2020 tarihinde çalınan çekin 21.02.2020 tarihinde tahsil için takasa verildiğini, çekin zayi edildiğine ilişkin İstanbul ...

ATM'nin ... esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığını, çeke ilişkin İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas numarasında icra takibi yapıldığını, banka kaşesi üzerindeki, iptal kaşesinin banka imza yetkililerinin imzasının havi olmaması nedeniyle cironun iptali hükümlerini doğurmayacağını, çalınan çeki ibraz eden davalını kendisinden önceki cirantalar ile gerçek bir ticari ilişkisi olup olmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, çek bedelinin tahsili halinde çek istirdatı ile birlikte çek bedelininde davacıya iadesine karar verilmesi gerektiğini, davanın kabulünü talep ettiği,

Davalının cevap dilekçesi ile; davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, davacını aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, çek bedelinin icra dosyasına ... tarafından ödendiğini, çek aslının borcu ödeyen ...'ya İcra Müdürlüğü tarafından teslim edildiğini, istirdat davasında çek bedeli üçüncü kişiler tarafından ödense bile davacı sıfatının borçluya ait olduğunu, davalı tarafı pasif dava ehliyetinin bulunmadığını, davanı yetkisiz yer mahkemesinde açıldığını, her tacirin ticari işlerinde basiretli tacir gibi davranması gerektiğini,

çekin çalındığını ve kargoya verildiği hususunun ispat edilemediğini, ödeme yasağı bulunan çek hakkında icra takibi yapılabileceğini, davalının çekin çalıntı olabileceğini bilebilecek durumda olmadığını, davalının haklı hamil olmasının gerekmediğini, yetkili ve meşru hamil olmasının yeterli olduğunu, icra takibine konu çeki faturalı ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini, çekte yer alan keşideci ve cirantaların davalıya borçlu olduğunu davanın reddini talep ettiği,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava konusu çekin kargodayken çalınıp çalınmadığı, davalının çek iktisabında ağır kusuru veya kötüniyeti olup olmadığı, davacının kendisinden önceki ve sonraki ciranta ile davalının ise kendisinden sonraki ciranta ile çekin verilmesine konu ticari ilişkisi olup olmadığı, fiktif işlem olup olmadığı, çek bordrosu, faturalar, hırsızlığa konu suç duyurusu tarihleri ve aradaki cirantalar ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davacının yetkili hamil sıfatıyla davalıdan çekin istirdatı ile çek bedelinin ödenmesi durumunda bu miktarı talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkin olduğu ,

Dosyanın yapılan incelemesinde; davaya konu çekin keşidecisinin ... olduğu, hamiline düzenlendiği, İstanbul keşide yerli, 17.02.2020 keşide tarihli 70.000 TL bedelli olduğu , ilk cironun ... tarafından yapıldığı, bankanın kaşesinin olduğu ,imzasının olmadığı, kaşe üzerinde iptal cirosunun olduğu, sonraki cirantaların ... Tekstil LTD ŞTİ, ... LTD, ŞTİ; ... LTD ŞTİ olduğu, çekin 21.02.2020 tarihinde ibraz edildiği, İstanbul CBS ... soruşturma sayılı dosyası nedeniyle işleme alınmadığı, çekin tahsil edilmesi için ... tarafından bankaya 11.02.2020 tarihinde verildiği, çekin iadesinin 18.02.2020 tarihinde istenildiği, çekin 14.02.2020 tarihinde davalı ticari kayıtlarına girdiği, davalının ... Tekstile ilişkin faturalar ibraz ettiği,

İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasının celp edildiği, alacaklının develi iplik, borçluların ..., ..., ... , ... olduğu, davacı bankanın icra dosyasında taraf olmadığı, dosyaya konu evrakın teslim alındığı, dosyaya istinaden ödeme yapıldığı, ödemelerin alacaklı vekiline reddiyatı yapıldığı,

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı kıymetli evrakın iptali dosyasında davaya konu çekin ibraz edildiği , çek istirdatı davası açılması nedeniyle açılan davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği,

İstanbul CBS ... soruşturma sayılı dosyanın müştekinin ... , şüphelisinin faili meçhul, suçun TCK 142 maddesi uyarınca hırsızlık olduğu, soruşturma dosyasında yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Bakırköy CBS'nin ... soruşturma sırasına kaydedildiği, Bakırköy CBS'ninde yetkisizlik kararı vererek dosyayı ... üst dosya numarası ile İstanbul CBS'ye gönderdiği,

İstanbul ... ATM'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında keşideci ... tarafından ... AŞ'ye çekin kaybolması ve çek nedeniyle ödemeler yapmış olması iddiasıyla itirazın iptali davası açtığı, bu davanın ispatlanamadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu,

Davalı tarafın, dava dışı ... Tekstil şirketinin 2020 yılı 1 ve 2 aylarına ilişkin ba, bs kayıtlarının celp edildiği, ... Şirketinin İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne bağlı olarak faal durumda olduğu, davalı ... Şirketinin , dava dışı ... Tekstil şirketinin ticaret sicil kayıtlarının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp edildiği, vergi dairelerinden davalı ile dava dışı ... şirketleri ve ... Baskı şirketlerine ilişkin kayıtların celp edildiği, davanın ... kargoya ihbar olunan sıfatıyla ihbar edildiği, dosya kapsamında deliler toplanarak bilirkişi ... 'den rapor alındığı, raporun denetime elverişli olduğu,

Somut olayın incelenmesinde; Dosyanın İstanbul ... ATM'nin ... esas ... karar sayılı dosyasından yetkisizlik kararıyla Mahkememize geldiği, talebin kıymetli evrakın hırsızlık nedeniyle zayi olmasından kaynaklı çekin iadesi istemine ilişkin çek istirdatı ile çek bedelinin istirdatı istemine ilişkin olduğu,

Çekin istirdatı istemine ilişkin olarak (TTK 790 vd maddeleri), çekin davacı bankaya tahsil için ciranta ... tarafından verildiği, iş bu kişi tarafından davacı bankaya 18.02.2020 tarihinden çekin işlemsiz olarak iadesinin talep edildiği, çekin bu tarihten önceki tarihte davalı... şirketi kayıtlarında 14.02.2020 tarihinde olmasının çelişkili olduğu,

dava dilekçesinin 3. Sayfasında çekin keşidecisinin çek iptali dosyasında duruşmaya katılarak çek bedelini ödediğini beyan ettiği, davalının cevap dilekçesi ile çek bedelinin keşideci olan ... tarafından ödendiğini, çek aslının borcu ödeyen ...'ya İcra Müdürlüğü tarafından teslim edildiğini beyan ettiği, keşideci tarafından davacı bankaya açılan mükerrer ödeye ilişkin davanın reddedildiği, çekin davalıda bulunmadığı,

çek aslının çek bedelini ödeyen keşidecide kalması gerektiği, aksi takdirde çek bedelini ödeyen keşidecinin mükerrer olarak çek bedelini ödemek durumda kalacağı hususu da dikkate alınarak davalı şirketin çek istirdatı davasında pasif husumetinin bulunmadığının değerlendirildiği,

Ödenen çek bedelinin tahsili istemine ilişkin olarak ise çekin bankaya tahsil için verildiği daha sonra işlemsiz iadesinin istenildiği, bankanın yapması gerekenin çeki kendisine veren ... 'a iade etmek olduğu, çekin bu aşamada kargoda kaybolduğu, çekin icra takibine konu edildiği, çek bedelinin keşideci tarafından ödendiği, soruşturma dosyasının devam ettiği, davalının soruşturma dosyasında yer almadığı, davacı bankanın icra dosyasının tarafı olmadığı, çek arkasındaki banka cirosu üzerinde imza olmadığı ve iptal kaşesinin bulunduğu,

kural olarak çek iptal edildiğinde çizildiğinde çizilen ciro yapılmamış sayılır sayılacağı (TTK 702), iptale ilişkin kaşenin ayrıca imzalanmasının gerekmediği, her ne kadar davacı kayıtlarından çekin çıkışı yapılmadan önceki bir tarihte davalı kayıtlarında çekin giriş kaydının bulunması çelişki oluştursa da keşideci tarafından davalıya icra dosyasında yapılan ödemeyi talep etmede davacı bankanın hukuki yararın bulunmadığı, hukuki yararın dava şartı olduğu değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verildi.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır