Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/153 K.2024/196

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; ...bank a.ş. ... şubesi, keşide yeri: amasya, tarih: 12/03/2022 miktar: 10.000,00 tl, keşideci: ... san. ve tic. ltd. şti. seri no: ... yukarıda yazılı çekin kendilerine iadesine ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirket çekin iktisabında iyi niyetli olduğu, çek devir işlemlerinin tamamen usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiği ve davacı tarafından ikame edilen çek iptal davasına ilişkin ilanın müvekkil şirketin çeki temlik aldığı tarihten sonra yayımlanmış olması birlikte değerlendirildiğinde huzurdaki davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirket söz konusu çeki iyi niyetli olarak ve muntazam ciro silsilesi ile devir aldığı, bu nedenle huzurdaki dava kapsamında çeki iade yükümlülüğü bulunmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 06/07/2023 tarihli rapor sonuç kısmı "Davalı, ... A.Ş. tarafından, Faktöring sözleşmesi kapsamında, Çekin kayıtlarına girişi yapılmak suretiyle, gerekli yasal kesintiler ve anlaşma gereği komisyon vs. kesilmek suretiyle 8.850.00 TI. Olarak yapı kredi bankası vasıtası ödemeyi fiilen yapmıştır.

Davalı, faktoring işleminin Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının yetkili hamil olduğu, faktoring sözleşmesi çerçevesinde işlemlerini yaptığı, Dayanak olan faturanın, dava dışı işyerinin kayıtlarında olduğu GİB tarafından teyit edildiği anlaşıldığı, Açıklanan nedenlerle, Takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, Şirketin dava konusu çeki iade yükümlülüğünün olmadığına kanaat getirilmiştir." şeklinde düzenlenerek rapor mahkememize sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 15/01/2024 tarihli rapor sonuç kısmı "Dava konusu uyuşmazlık kapsamında davacı şirket tarafından incelemeye ibraz olunan 2021,2022 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakta, Davacı şirkete ait 2021,2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil kabiliyetinin Sayın Mahkemeniz takdirinde bulunduğu, Dava konusu uyuşmazlık kapsamında davalı şirket tarafından incelemeye ibraz olunan 2021,2022 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakta, Davalı şirkete ait 2021,2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil kabiliyetinin Sayın Mahkemeniz takdirinde bulunduğu,

Davacının dosyamıza dava konusu ...bank, ... Şubesi, 12.03.2022 tarihli, çek no .... olan, 10.000,00 TL tutarlı çekle ilgili, 16.11.2021 tarihli, Tahsilat Makbuzuna sunduğu, İlgili Makbuzda, düzenleyen ... LTD Düzenlenen Kısmında ..../AMASYA olarak görünenlerin Kaşe ve imzası olmadığı, Tahsil eden olarak görünen .....” ın imzası olduğu, Tahsilat makbuzuna ve davaya konu çeke dayanak olacak Davacının Fatura dosyamıza sunulmadığı, Dava konusu çekin ön ve arka yüzünde Davacı ....

SAN VE TİC. LTD. ŞTİ” nin cirosu olmadığı, Davacının 2021 yılı ticari defterlerinde sadece dava konusu çekin Dava dışı ..... SAN. VE TİC, LTD. ŞTİ. adına muavin kayıtlarına gi çıkış kaydı olduğu, dava konusu çekin dayanağı düzenlenmiş fatura ve davacının incelenen ticari defterlerinde fatura kaydı olmadığı (dava konusu çekle ilgili/dayanak fatura taraflar arasında düzenlenmediğinden vergi dairesinde Davacının BS bulunmadığı) gibi Dava dışı ....SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ. ile ilgili Davacının incelenen 2021 ve 2022 ticari defterlerinde başkaca bir kayıt olmadığı, Davacı firmanın, dava konusu çekin keşidecisi tarafından adına düzenlenen ve çekte ilk hamil görünen ... “la ilgili, “.Şirketimizin çalışanı olmamakla beraber şirketimizin şehir dışında bulunan bazı müşterilerin sipariş işlemlerini yöneten kişi olduğu için çek kendisi adına düzenlenmiştir. ...malları ile 2022 yılında çalışılmamıştır.” Beyanı olmakla birlikte, ....” ın davacı firmanın çalışanı olduğunu gösterir SGK Kaydı ya da bir iş sözleşmenin dosyamıza sunulmadığı,

Mahkememiz takdirinde, Dosya münderecatı, Dosyamıza sunulan evraklar ve Davacının 2021,2022 yılı incelenen ticari defterlerine göre, Davacı firma ... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ” nin , Dava konusu ...bank/.... Şubesi, 12.03.2022 tarihli, çek no .... olan, 10.000,00 TL tutarlı çekin yetki ili olduğuna ,iddia edi zere Dava dışı ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ den çekin teslim alındığına, Davacı ...SAN VE TİC. LTD. ŞTİ ile Dava dışı ....SAN. VE TİC.LTD.

ŞTİ ile aralarında ticari ilişki olduğuna - dair fiziki bir ispat tespit edilememiştir. Dava konusu, ...bank, ... Şubesi, 12.03.2022 tarihli, çek no .... olan, 10.000,00 TL tutarlı çek ile ilgili, Davacı firma .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ” nin Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile “Yukarıda bilgileri yazılı çeklerin kaybolduğu iddiası ile ilan yapılmasına karar verilmiş olduğundan çekler eline geçenlerin ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık mühlet içinde mahkememizin yukarıda esas numarası belirtilen dava dosyasına müracaatla çeki teslim etmeleri aksi takdirde dava konusu çekin iptaline karar verileceği ilan olunur.25.11.2021” Olduğu ve ilanın TİCARET SİCİL GAZETESİ” nin ... tarih .... sayı, 45 nolu sayfasında yayınlandığının görüldüğü, Rapor içinde ayrıntısı sunulduğu üzere, Dava konusu, ....bank, ...

Şubesi, 12.03.2022 tarihli, çek no ... olan, 10.000,00 TL tutarlı çekin, dayanağı Dava Dışı ... LTD ŞTİ”' nin Dava Dışı ... adına düzenlenmiş 26.10.2021 tarihli, .... nolu, 10.030,00 TL'lik e-arşiv fatura ile Faktöring işlemi yapılmak üzere, Dava Dışı .... LTD ŞTİ tarafından, Davalı ... A.Ş. ye, 26.11.2021 tarihinde verildiği, Dava konusu çekin ve dayanağı faturanın Faktöring yasayı uyarınca, Davalı ....

A.Ş. tarafından istihbarat çalışmasının 26.11.2021 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı, Dava konusu çekin Davalı ticari defter girişinin, Davalı tarafından Dava dışı ...TİC LTD ŞTİ adına masraf ve komisyon faturası düzenlenmesi (Fatura bildirim tutarı yasal sınırın altında olduğundan BS bildirimi bulunmadığı), Dava dışı .... LTD ŞTİ ye banka yoluyla yapılan para transferi ve bunlara ait Davalı ....

A.Ş. ticari defter kayıtlarının 26.11.2021 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmış, Mahkememiz Takdirinde, Davalı .... A.Ş nin Dava konusu çeki alırken — 6361 sayılı faktöring kanunu ve BDDK nın işlemleri kanunu genelgesi çerçevesinde hareket ettiği yapılan faktoring işleminin temayüllere uygun olduğu Tarafımca Değerlendirilmiştir" şeklinde düzenlenerek rapor mahkememize sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin istirdadı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu çekin davacı taraf kayıtlarında yer alıp almadığı, hangi tarihlerde yer aldığı, davacı tarafın çeki hangi taraftan iktisap ettiği, çek çıkış kaydı olup olmadığı, davalı tarafın çeki ticari kayıtlarına hangi tarihte aldığı, çek cior silsilesinde önceki ciranta ile mevzuata uygu faktöring işlemi olup olmadığı, davalının çek iktisabında kötü niyet veya ağır kusurunun olup olmadığı çek isitrdatının TTK 792 maddesi ile faktöring yasal mevzuatı sonucu şartlarının oluşup olmadığına ilişkin olduğu görülmektedir.

TTK'nın 818/1,(c) maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak 677. maddesinde düzenlenen "imzaların istiklali (bağımsızlığı)" ilkesine göre, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır.

Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro zincirinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez.

Öte yandan TTK'nın 687/1. maddesi “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmünü haizdir. Bu hükme göre şahsî def’îlerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesi söz konusu değildir. Ancak hamil poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ederse, bu durumda şahsî def’îler hamile karşı da ileri sürülebilecektir. Aynı Kanunun 818/1,(e) maddesi uyarınca, anılan hüküm çekler hakkında da geçerlidir.

Somut olayın incelenmesinde; davacı tarafın davaya konu çekin masadan çalındığı ve bu suretle zayi olduğunu belirterek çek iptali davasını Bakırköy ...

ATM'nin .. esas sayılı dosyasında açtığı, çekin takas sisteminden ibraz edilmesi sonucu davacı tarafın, davalı tarafa çek istirdatı davası açıldığı, davaya konu çekte keşidecinin .... ltd şti, lehdarın ..., diğer cirantaların ...., ... şirketi ve son cirantanın ... şirketi olduğu, davalı ile davalı arasında ara ciranta bulunduğu, dosyada delillerin celp edilerek bilirkişi ... ve ....'den rapor alındığı, her iki raporun birbiriyle uyumlu olup çekin davalı uhdesine geçişinin faktoring düzenlemelerine uygun olduğunun belirtildiği, raporların denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu,

davacının dayandığı delillerde dikkate alınarak araştıracak başka bir hususun olmadığı, davacının davalıya karşı aralarında doğrudan bir ticari ilişki olmadığından dolayı kural olarak şahsi defini ileri süremeyeceği, bununla birlikte davalı tarafın çeki devralırken bile bile borçlunun zararına hareket etmesi halinde şahsî def’îlerin davalı hamile karşı da ileri sürülebileceği, dosyadaki delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacının bu hususu ispat edemediği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verildi.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır