Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/78 K.2023/1035

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, hizmet sözleşmesinden dönme nedeniyle ödenen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle; davalı ile ... tarihinde düzenlenecek fuara katılım sözleşmesi imzaladığını, sözleşme bedelinin USD kuru üzerinden ödendiğini, davalının düzenleyeceği ... fuarının 2020 yılında pandemi sebebiyle ertelendiğini, fuarın hiçbir haklı sebebe dayalı olmayan oyalama çabaları nedeniyle sözleşmeden döndüklerini, davalının niyetinin fuarı söylenen tarihte gerçekleştirmemek olduğunu, davalının keyfi, haksız ve kötü niyetli davrandığını, aynı dönemde bir çok fuarın gerçekleştirildiğini, taraflarınca başlatılan icra takibine haksız şekilde itiraz edildiğini iddia ederek, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi ile özetle; fuarın pandemi mücbir sebebi nedeniyle ertelendiğini, yurtdışından katılımcı beklenmesi ve fuarın uluslararası nitelikte fuar olması, yurtdışı katılımcıların fuara katılamayacak olmaları nedeniyle fuarın ertelendiğini, fuar organizasyonunun bir yıl önceden yapılarak,

ciddi bir yatırım yapıldığını, keyfe keder ertelemenin söz konusu olmadığını, Ticaret Bakanlığı tarafından aleyhlerine başlatılan incelemede kendilerine yaptırım uygulanmadığını, katılımcıların imzaladığı sözleşme kapsamında fuar tarihini tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olduklarını, davalının dayandığı ... ile imzalanan protokole davacının taraf olmadığını, ayrıca protokolün 2020 yılı itibariyle sona erdiğini, fuarın gerçekleştirilmesi amacıyla bir çok harcamanın yapıldığını,

sözleşmeye bağlılık ilkesi ve taraf menfaatler dengesi dikkate alınarak sözleşmenin ayakta tutulması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, davalının fuarı pandemi sebebiyle erteleyip ertelemediği, davalı ile ... arasında imzalanan protokol hükümlerinin uyuşmazlığa uygulanmasının mümkün olup olmadığı, fuarın ertelenemesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönmesinin mümkün olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Dosyadaki deliller kapsamında görüldüğü üzere; taraflar arasında... İstanbul fuarına katılım sözleşmesinin imzalanmış, sözleşme konusu bedellerin davalıya banka dekontları ile ispat edildiği üzere ödenmiştir. Davalı tarafça 2020 yılındaki fuar pandemi nedeniyle ... tarihine ertelenmiş, sonrasında 2022 Mayıs ayına ertelenmiş ve akabinde bir kez daha ertelenerek ... tarihinde Antalya’da fuar gerçekleştirilmiştir.

Davacı ise davalıya gönderdiği 18.03.2022 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile gerekçesiz ertelemeler ve aynı nitelikte başka fuarların davalıca gerçekleştirilmesi nedeniyle sözleşmeden döndüklerini ve ödedikleri fuar katılım bedelinin iadesinin 3 gün içerisinde gerçekleştirilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

Davalı, ertelemenin mücbir sebep kapsamında gerçekleştiğini iddia etmiştir.

2020 yılına ait ertelemenin pandemi mücbir sebebi çerçevesinde gerçekleştirildiği açık olmakla, ... tarafından verilen müzekkere cevabından, ... fuarının pandemi nedeniyle ertelenmesi sonrasında davalının 2021 yılında fuarı gerçekleştirmek üzere ...’a başvuruda bulunduğu, fuarın ... tarihleri için listeye alındığı, davalının bu kez tarihin ... olarak değiştirilmesini talep ettiği, bu değişikliğin de kabul edildiği, davalının daha sonra fuarın ... tarihine ertelenmesini talep ettiği fakat bu talebin gerekli koşulların oluşmaması sebebiyle uygun bulunmayarak reddedildiği,

bunun üzerine davalının 2021 yılı fuarını pandemi nedeniyle yapamayacağını bildirdiği, fuar iptal başvurusunda bulunmadığı, ...’un bu beyanı iptal başvurusu olarak değerlendirerek, davalının ... tarihli ... fuar başvurusunu iptal ettiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, davalının 2021 yılında fuar başvurusunda bulunmasına rağmen iki kez erteleme talebinde bulunduğu, 2021 yılı itibariyle normalleşme sürecinin başladığı, uluslararası nitelikte farklı bir çok fuarın 2021 yılından itibaren gerçekleştirildiği, davanın açılmasından sonra ise bir kez daha fuar tarihini erteleyerek fuarı İstanbul yerine Antalya’da ... tarihinde gerçekleştirdiği anlaşılmakla, tüm bu ertelemelerin mücbir sebep kapsamında gerçekleştirildiği iddiası yerinde görülmemiştir.

Davalı, davacı ile imzaladığı sözleşmenin ikinci maddesinde yer alan “Katılımcı fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcının ücret ödeme yükümlülüğü devam eder.” hükmü çerçevesinde hareket ettiğini beyan ederek, davacının imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu savunmuştur.

Tacir olan davanın tarafları basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlü olmakla, sözleşmeyle bağlılık ilkesi çerçevesinde imzaladıkları sözleşmenin 2.maddesinde yer alan düzenleme ile bağlıdırlar. Sözleşme hükümlerine bağlılık esas olmakla birlikte, tarafların sözleşmeden doğan edimleri arasındaki dengenin bir taraf aleyhine aşırı derecede bozulması halinde sözleşme kurallarının somut duruma uygun şekilde değiştirilmesi veya uygulanmaması mümkün hale gelir.

Sözleşme uyarınca fuarın tarihleri ve yapılacağı yere ilişkin değişiklikler davalı takdirine bırakılmışsa da, bu takdir hakkının dürüstlük kuralı çerçevesinde ve davacıların elde etmeyi planladıkları fayda dikkate alınarak kullanılması gerekmektedir.

Pandemi yasakları nedeniyle yapılan erteleme hariç ... fuarının üç kez ertelediği, sonunda tarih yanında fuarın yerini de değiştirdiği, değişikliklerin fuarın yapılacağı tarihten kısa bir süre önce duyurulduğu, davalının ve dava dışı şirketlerin uluslararası nitelikte birçok fuarı gerçekleştirmiş oluşu hususları, davalının yıllardır sektörde bulunan ve fuar düzenleyen bir tacirden beklenecek özene uygun şekilde ve sözleşmenin tarafı davacının haklarını gözetir şekilde hareket etmediğini ve sözleşme konusu yükümlülüğünü yerine getirme hususunda kusurlu davrandığını gösterir niteliktedir.

Somut olayda; davalının 2021 yılı içinde fuar tarihini üç kez değiştirdiği, yapılan tarih ve yer değişikliklerinin somut olaya ve ticari gerçeklere uygun bir gerekçe gösterilmeden yapıldığı, zira davalının pandemi mücbir sebebi dışında, değişiklikler için herhangi bir başka gerekçe bildirmediği görülmüştür.

Bununla birlikte bu süreçte uluslararası nitelikte birçok fuarın yapıldığı, davalının da bu süreçte başka fuarları gerçekleştirdiği, ... fuarının gerçekleştirilip, gerçekleştirilmeyeceği hususunda davacının belirsizlik içerisinde kaldığı, davacının fuardan ticari fayda sağlama amacıyla sözleşmeyi imzaladığı, söz konusu belirsizliğin ticari hayatını ve kazancını olumsuz nitelikte etkilemesinin mümkün olduğu ve son olarak fuarın ancak iki yıl sonra 2022 yılı Eylül ayında ve İstanbul yerine Antalya’da gerçekleştirildiği,

fuarın yapılması sürecinde davalının sektörde çalışan bir tacirden beklenen özeni göstermediği hususları dikkate alındığında, sözleşmenin devamının davacı için çekilmez hale geldiği, davalının, kabul edilebilir herhangi bir gerekçe bildirmeden sözleşme tarih ve yerini değiştirmesine davacının ikiden fazla kez katlanmasının beklenemeyeceği değerlendirilerek, sözleşmeden dönme ile davacının ödediği fuar katılım bedelinin iadesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, alacağını USD üzerinden talep etmiş olmakla, ödemelerin TL üzerinden yapıldığı, sözleşme de veya diğer belgelerde fuar katılım bedelinin USD kuru üzerinden hesaplandığını gösterir herhangi bir delilin olmaması, sunulan delillerin davanın tarafı olmayan tüzel kişilere ait olması nedeniyle hesaplanan TL bedeli üzerinden alacağa, davanın taraflarının tacir olması kapsamında avans faizine, alacağın likit nitelikte olması ve davalının itirazında haksız çıkması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır