Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/91 K.2024/292

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin; davacı şirketten tekstil üzerine bir takım numuneler sipariş ettiğini, davacı tarafın kendilerine ücreti mukabilinde numunelerin hazırlanıp kargolanabileceğinin söylendiğini, tarafların bu şekilde anlaştığını akabinde davacı şirketin numuneleri davalı şirketin talepleri doğrultusunda hazırlamaya başladığını ve davalı şirkete kargo edildiğini, davalı şirket yetkilisinin,

numuneler daha hazır edilirken ödeme yapacağını akabinde daha çok sipariş edeceğini ilettiğini ancak ürünleri teslim etmesine rağmen sipariş bir yana faturası kesilmiş numunelerin bedelini dahi ödemediğini, davalının faturaya itiraz etmediğini ancak icra müdürlüğüne itiraz ederek davacı tahsil kabiliyetini engelleyerek kötü niyetli olduğunu, huzurdaki dava ikame edilmeden önce arabuluculuk süreci başlatıldığını, .....

Arabuluculuk Numaralı dosya ile yürütülen süreç davalı tarafın görüşmelere dahi gelmemesi üzerine "anlaşamama" ile sonuçlandığı, ticari defterlerin incelenmesi sonucunda anlaşılacağı üzere; davacı şirketin alacağının sabit olduğunu, davalı şirketin borcunu ödemediğini ve icrai işlemlere itiraz ederek davacının alacağını tahsil kabiliyetine engel olmak istediğini, belirterek davalının mesnetsiz itirazlarının iptaline ve takibin devamına, %20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de belirtildiği gibi davalıya gönderilen ürünlerin numune olduğunu, numunenin hukuki niteliği hakkında şunların yazılabileceğini, " Ticari hayatta eşantiyon olarak adlandırılan bu ürünlerin, her ne kadar işletmede tüketilmemekte ise de ayni pazarlama gideri niteliğinde olduğundan, bu ürünlerin müşterilere ayrıca bir bedel alınmaksızın teslimi KDV hesaplanmasını gerektirmediğini, diğer taraftan,

firmaların halen satışını yaptıkları veya piyasaya yeni çıkardıkları bir ürünün tanıtımını sağlamak amacıyla numune mallar üretmekte ve bu malları da ayrıca bir bedel tahsil etmeksizin verdiğini, ana malın bütün özelliklerini taşımakla birlikte, satışa “konu edilemeyecek bir miktarla sınırlı olan bu mallar da işletmede tüketilmemekle birlikte ayni pazarlama gideri özelliğini taşıdığından, bu malların bedel alınmaksızın teslimi de eşantiyonlarda olduğu gibi KDV hesaplanmasını gerektirmeyeceğini, bu açıklamalar çerçevesinde gerek numune, gerekse eşantiyon adı altında teslim edilen malların; ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması,

ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi, hallerinde KDV hesaplanmayacağı" numune malların hukuki niteliği bu iken, davacı tarafın kötü niyetli hareket ederek numune mallar için davaya konu faturayı keserek davalı şirkete yolladığını ve akabinde icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin ise, numune mallar için fatura kesmenin hukuksuz olduğunu belirterek,

31/10/2022 tarihinde iade faturası kestiğini, haklı olarak icra takibine de itiraz edildiğini, ayrıca davacı taraf iddiasını ispatlamak adına dava dosyasına e-posta yazışması sunduğunu, yazışma incelendiğinde görülecektir ki davalı şirketten davacı tarafa yönelik numunelerin ödeneceğine dair herhangi bir e-posta yazısı olmadığını, bu mesnetsiz e-posta yazışmasının dava dosyasına delil olarak sunulması mahkemeyi yanıltmak amaçlı olduğunu belirterek davanın reddine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan 06/11/2023 tarihli raporda özetle, dava konusunun, davalı tarafça davalıya satıldığı iddia edilen numunelere ait fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe davalı borçlunun itirazının haklı olup olmadığı hususlarından ibaret olduğu, davacı taraf 2022 yılı Yevmiye, Kebir defterlerinin E-Defter olarak tutulduğu, 2022 yılı Envanter defterinin 6102 sayılı yeni TTK. Mad.

64 hükmü uyarınca açılış tasdikinin yasal Ssüresinde yapıldığı, 2022 yılı Yevmiye, Kebir defterlerinin yasal süresinde vapılmadığı açılış beratlarının 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64 hükmü uyarınca, 2022 yılı açılış beratlarının 03/06/2022 tarihine kadar yapılması gerektiği, ancak davacı tarafça 24/07/2023 tarihinde açılış 2022 yıllı incelemeye sunulan Yevmiye kapanış tasdikinin 6102 sayılı yeni TTK.

İlgili hükümleri yönünden yasal süresinin 30/06/2023 tarihinde yapılması gerektiği, ancak davacı yevmiye defter kapanış tasdikinin 18/09/2023 tarihinde kanuni süresi dışında yapıldığı, davalı taraf 2022 yılı Yevmiye, Kebir ve Envanter defterinin 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64 hükmü uyarınca açılış tasdikinin yasal süresinde yapıldığı, 2022 incelemeye sunulan yevmiye kapanış tasdikinin 6102 sayılı yeni TTK.

İlgili hükümleri yönünden yasal süresinde yapıldığı, davacı tarafça davalı adına düzenlenen davaya konu faturanın; ..... nolu 30/10/2022 tarihli faturanın 32 adet numune açıklaması ile fatura edildiği, davacı tarafça dava dosyasına sunulan davacı tarafından düzenlenen 07/07/2022 tarih ... nolu Sevk İrsaliyesinin 08/08/2022 tarih .... nolu Sevk İrsaliyesinin.

STAMM Model 17 adet Dikilerek Teslim/ 17 Adet bilgilerine yer verildiği, düzenlenen fatura ve sevk irsaliye tutarlılığı kontrolünde.

Sevk irsaliyelerinde teslim edilen ürün 6 adedinin toplam 29 olduğu (12417), faturada teslim edilen ürün adetinin 32 adet olduğu, Vergi Usul Kanunu'na göre faturaların, hizmetin verildiği ve mal teslimatı yapıldığı tarihten sonra en fazla 7 gün içinde düzenlenmesi gerektiği, davacı tarafça davalı adına düzenlenen ve davaya konu alacağın kaynağı olan faturanın düzenlenme tarihinin 30/10/2022 olduğu, sevk irsaliye tarihlerinin 07/07/2022 ve 08/08/2022 tarihler olduğu, düzenlenen faturanın 7 günlük yasal süre dışında düzenlendiği,

bu durum VUK yönünden faturanın yok hükmünde olacağı ancak faturanın geç düzenlenmesi taraflar arasındaki ticari ilişkinin olmadığı anlamı taşımadığı, davacı tarafın numunenelerin tesliminin davalıya yapıldığı bu hususta bir uyuşmazlığın olmadığının açık olduğu, numune hazırlama evresinde yapılan yazışmanın taraflarca numunelerin bedel karşılığı yapılacağı hususunda mutabık oldukları, davalı tarafça üzenlenen iade faturasının hangi tarihte ve usulüne uygun davacı tarafa tebliğ edilip edilmediğinin tespite muhtaç olduğu, taraf vergi daireleri BA-BS cevap yazılarından.

2022 Ekim ayında düzenlenen mal satış faturasına karşılık davalı tarafın iade faturası düzenlediği, davalının düzenlediği iade faturasının davacı ticari defterlerine kayıt edilmediği, Davacı tarafça davalı tarafından düzenlenen faturaya Büyükçekmece .... Noterliği 25/11/2022 tarih .... yevmiye nolu İhtarname ile faturanın kabul edilmediğinin bildirildiği, neticeten.

Davalı tarafın talebi üzerine davacı tarafından numunelerin hazırlanıp davalı tarafa teslim edildiğinin, numune teslimi hususunda tarafların itirazının olmadığı, numunenin bir bedel karşılığı yapılacağının numune hazırlama aşamasında yapılan yazışmalar da açık olduğu, tutar ve ödeme zamanı konusunda dava dosya müfrecatında bilginin mevcut olmadığı, davacı alacağının takip ( 14/11/2022) tarihinde muaccel olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası, vergi dairesi kaytıları, bilirkişi raporu , tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe borçlu-davalının itirazının İİK 67 uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Davacı, davalıya tekstil numunesi satıldığını ve takibe konu faturaların düzenlendiğini ileri sürmüş, davalı ise davacı tarafça faturalara konu numuneni ticari teamülleri gereğince ücretsiz olduğu ve faturanın iade edildiği savunmasında bulunmuştur. Uyuşmazlığın numunenin bedel karşılığı satılıp satılmadığı ve ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... borçlunun ... olduğu, takibe konu alacağın 64.058,00 TL olduğu, ödeme emrinin borçluya 23/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 27/11/2022 tarihinde ödeme emrine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dava TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabuluculuğa başvuru dava şartının sağlandığı ve arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.

HMK 190 gereğince bir satış/hizmet ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini/hizmet verdiği, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır.

Tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir. (HGK 2017/(19)11-944 e. 2021/197 k.

Sayılı ilamı) Yine davalının davacı tarafından gönderilen faturayı alıp kayıtlı olduğu vergi dairesine BA olarak bildirmiş olması halinde de fatura konusu hizmeti aldığının kabulü gerekir. (Benzer yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3854 esas 2019/1521 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/8630 esas 2023/2818 karar sayılı ilamı, Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2016/944 esas 2016/3009 karar sayılı ilamı)

Mahkememizce taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve rapor ve ek rapor denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.

Somut olayda; davaya konu faturanın numuneye ilişkin olduğu ve davalıya 64.058,00-TL tutarlı faturanın tebliğ edildiği, davacı tarafça ürün teslimi ve alacağın varlığının ispatlandığı, davalı tarafça dava konusu faturalarda yer alan ürünlerin bedelsiz olduğu iddia edilmiş ise de taraflar arasındaki yazışmaya göre numunenin bedel karşılığında alındığı,

ayrıca davalı tarafça faturanın iade edildiği savunmasında bulunulmuş ise de faturanın davacıya iade edilmediği yalnızca davalı defterlerine iade edildiği yönünde kayıt oluşturulduğu,davacı tarafça düzenlenen faturada 32 adet ürün yer almasına rağmen sevk irsaliyesinde teslim edilen ürün adetinin 29 olduğu , bedelinin de 58.052,56-TL olduğu,

dolayısıyla davacı tarafça faturanın davalıya tebliğ edildiği dolayısıyla alacağını ispat ettiği, bu durumda davalının ödemeyi ispat etmesi gerektiği ancak ödeme savunmasında da bulunulmadığı ve ticari defterlerde ödeme kaydı bulunmadığı dolayısıyla takip tarihi davacının davalıdan 58.052,56-TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir..

Dosya kapsamı ile sabit olan 58.052,56-TL fatura alacağının likit ve davalının itirazının haksız olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır