Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/829 K.2019/662

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacılar vekili özetle; müvekkillerinden .... ve ....’in çocukları, ..., .... ve ...’ın kız kardeşleri ....'un 04/07/2015 günü, ikametgah adresine yakın bir adres olan .... Mah. ....

Cad. ...Evleri önü mevkiinde yaya kaldırımında yürürken, davalılardan ....ın işleteni olduğu, sigorta şirketinin ... poliçe numarasıyla sigorta ettiği ve ....’un sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı otomobilin sürücüsünün aşırı hız yapması ve dikkatsizliği sonucu, kaldırımda bulunan yaya ....'a çarptığını, ...'un olay yerinde vefat ettiğini, davalılardan ....hakkında, K.Çekmece ....Asliye Ceza Mahkemesinde ...

Esas numarasıyla dava açıldığını, dosyada alınan bilirkişi raporuna göre, araç sürücüsü ....un tam ve asli kusurlu, maktule ... 'un kusursuz bulunduğunun tespit edildiğini, ...'un 10.659,00 TL aylık ücretle Kabin Amiri olarak çalıştığını, olay tarihinde 30 yaşında olduğunu, anne ve babasına eylemli parasal destek sağlar durumdayken vefat ettiğini ve yaşadığı sürece annesiyle babasına yalnızca parasal nitelikte değil yardım ve hizmet ederek de destek olduğunu, ayrıca müvekkillerinin evlatlarını/kardeşlerini kaybetmekten ötürü çok büyük üzüntü ve acı yaşadıklarını ve ruhsal bütünlüklerinin bozulduğunu, netice itibariyle,

davacılardan... ve ....’ten her biri için ayrı ayrı 10.000,OO-TL.’den olmak üzere toplam 20.000,00-TL. maddi tazminatın; haksız eylem tarihi olan 04/07/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, (Davalı sigorta şirketi poliçe bedeliyle sınırlı olmak kaydıyla), Müvekkillerinden İbrahim (baba) için 75.000,00-TL., .... (anne) için 75.000,00-TL., diğer üç müvekkili (kardeşler) için ayrı ayrı 30.000,OO-TL olmak üzere, toplam 240.000,00-TL manevi tazminatın, 04/07/2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılardan müteselsilen tahsiline,

Olayın oluşu, kusur durumu, ve davanın niteliğine göre, ... plaka sayılı araç ile davalılardan ...ve ....’ın malvarlıkları üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, sorumlulukları oranında davalılarca karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen.... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 28.05.2015/2016 tarihli ... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, Müvekkili Şirketin Sorumluluğunun Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, Tarafların kusur oranı ile müteveffanın müterafik kusurunun tespitine, Sigortalı araca atfı kabil kusur bulunmadığından davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazadan dolayı kusurunun bulunmadığını, aşırı hız iddisının gerçek dışı olduğunu, davacıların kanuna aykırı ve olayın gerçekleşmesinde kusuru bulunmayan müvekkilinin mahvına sebep olabilecek fahiş miktardaki manevi tazminat taleplerinin reddini talep ettiklerini, sonuç olarak, haksız davanın tüm yönleriyle reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin trafik kazasına konu olan aracın sahibi olduğunu, olay günü aracı diğer davalı ...'a ödünç olarak verdiğini, olayda müvekkilinin araç işleten olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, öncelikle sürücünün kazanın gerçekleşmesinde kusuru ya da ihmali bulunmadığından ve kazaya araçtaki herhangi bir arıza sebep olmadığından davacıların haksız maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddini, TBK md: 56/2 gereğince ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Davacıların kanuna aykırı ve olayın gerçekleşmesinde kusuru dahi bulunmayan müvekkilinin ekonomik olarak mahvına sebep olabilecek olan fahiş miktardaki manevi tazminat taleplerinin reddini, Davacıların haksız açtığı iş bu davanın tüm yönleriyle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

K.Çekmece ....Asliye Ceza Mahkemesi’nin...esas sayılı dava dosyası, Ceza dosyasına sunulan 15/07/2015 tarihli bilirkişi raporu, ihtarname örneği, Maktülenin Veraset İlamı, nüfus kayıt örneği, Maktüleye ait, ölümünden önceki son ayın maaş bordrosu, ....plaka sayılı aracın tesçil kaydı, sigorta poliçesi, ekonomik ve sosyal durum araştırma sonuçları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Savcılık Aşamasında tanzim edilen 15/07/2015 tarihli bilirkişi raporunda davalı sürücü ... 'un tamamen asli kusurlu olduğu, maktul yaya .... 'un kusursuz olduğu belirtilmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından Ceza Mahkemesine tanzim edilen 11/12/2015 tarihli raporunda davalı sürücü ... 'un asli ve tam kusurlu olduğu, maktul yaya ... 'un kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce Aktüeryal Hesap Uzmanı bilirkişisinden 22/03/2019 havale tarihli rapor alınmış, raporda, davacı baba ...’un nihai ve gerçek maddi zararının 448.451,87 TL olduğu, bu tutarın 193.500,22 TL'nin davalı sigorta şirketinden, bakiye 254.951,65 TL'nin davalı sürücü ve işletenden talep edebileceği, Davacı ....' un nihai ve gerçek maddi zararının 223.645,79 TL olduğu, bu tutarın 96.499,78 TL' m davalı sigorta şirketinden, bakiye 127.146,01 TL'nin davalı sürücü ve işletenden talep edebileceği tespit edilmiş olup rapor denetime elverişli olduğundan mahkememizce itibar edilmiş, hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekili 08/04/2019 tarihli dilekçe ile davayı ıslah etmiş, 08/04/2019 tarihli makbuzla ıslah harcını yatırmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Sorun: 04/07/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı araç sürücüsü-maliki ve sigortacısının olaydan dolayı sorumlu olup olmadığı, kusur oranları, davacının maddi-manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise hükmedilmesine ilişkin olan miktarların tespitine ilişkindir.

Çözüm: Kusur durumunun ve maluliyet oranının tespiti, sorumluların ve tazminat bedelinin tespiti,TBK. Sigorta Kanunun 2918 sayılı yasa bakımından tespit.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin takdirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.

MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME

Maddi zarar, kişinin isteği dışında malvarlığında meydana gelen eksilmesini ifade eder. Zarar miktarı malvarlığının hukuka aykırı eylemden önceki durumu ile eylemden sonra arz ettiği durum karşılaştırılarak belirlenir. Hukuka aykırı eylem malvarlığının aktifini azaltımda veya pasifini çoğaltımda yahut aktifin çoğalmasına veya pasifin azalmasına engel olmak suretiyle zararın oluşumuna sebebiyet verir.

Diğer bir deyimle zarar, eylemli zarar veya kardan yoksunluk biçiminde gerçekleşir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, araç trafik kayıtları, olay nedeniyle hak sahiplerine ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin SGK ve sigorta şirketinden alınan yazı cevapları, sigorta poliçesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ilişkin araştırma neticeleri, ATK raporları ve tüm dosya kapsamına binaen. 04/07/2015 tarihinde ... Mah. ...

Cad. .... önü mevkiinde seyir halinde bulunan ... plakalı otomobil sürücüsü ...’un, aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refuj bordür taşlarına çarpması ve savrulup kaldırıma çıkarak yaya kaldırımı üzerinde yürümekte olan maktul yaya ...'a çarptığı, olay sebebi ile ...'un ölümüne sebebiyet verdiği, davalı ....

Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen 28.05.2015/2016 tarihli ... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi ile .... adına kayıtlı ... plakalı araca teminat verildiği, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 08/05/2018 tarih ve .... sayılı “Kusur Raporu” na göre. Sürücü ...’un %100 oranında kusurlu olduğu, maktul yaya ...'un kusursuz olduğu, şeklinde görüş ve kanaatine varılmıştır.

... plakalı aracın, 28.05.2015-28.05.2016 vadeli ZMSS poliçesi ile ölüm halinde zeyilnameye bakılmaksızın 290.000,00 TL teminatla davalı ... Şirketi tarafından sigortalanmıştır. Böylece; davalı ...Şirketi sigortalamış olduğu aracın sürücüsü ve işleteninin kusurları oranında sorumluluğu üstlenmiştir. ... plakalı aracın sürücüsü ve işleteninin kusur sorumlulukları toplamı %100 oranında olup davalı ... Şirketi %100 kusura isabet eden maddi zarar tutarından 290.000,00 TL teminat limitiyle sınırlı olarak sorumludur. Davacı hak sahiplerinin nihai ve gerçek maddi zararları toplamı 672.097,66 TL olup, 290.000,00 TL tutarındaki teminat limitini aşmaktadır. Buna göre; davacı hak sahiplerinin davalı sigorta şirketinden talep edebilecekleri maddi zararlar teminat limiti ile sınırlı olacaktır.

Somut olay bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Davalı sürücü ... yönetimindeki otomobili ile yola gereken dikkatini verip mahal şartlarını dikkate alarak hızını yeterince azaltması ve müteyakkız bir şekilde seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, sevk ve idare hatası ile aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek kaldırım üzerine çıkıp kaldırım üzerinde yürümekte olan yayaya çarptığı, dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde araç kullanarak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği,

Maktul yaya ... kaldırım üzerinde yürüdüğü esnada gelen aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek kendisine çarpması neticesi meydana gelen kazada atfıkabil bir kusuru bulunmadığı 08/05/2018 tarihli Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan raporda tespit edilmiş olup , buna göre, Davacı ...'un maddi tazminat talebinin kabulü ile 448.451,87 TL tutarındaki maddi tazminatın 193.500,22 TL'lik kısmından dava tarihi olan 11/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...

Şirketi sorumlu olmak, 254.951,65 TL'lik kısmından haksız fiil tarihi olan 04/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ..., ... sorumlu olmak üzere hükmedilen maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, Davacı ....'un maddi tazminat talebinin kabulü ile 223.645,79 TL tutarındaki maddi tazminatın 96.499,78 TL'lik kısmından dava tarihi olan 11/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...

Şirketi sorumlu olmak, 127.146,01 TL'lik kısmından haksız fiil tarihi olan 04/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ..., ... sorumlu olmak üzere hükmedilen maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ....'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağadaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME

Manevi zarar, hukuka aykırı eylem sonucu kişisel değerlerde meydana gelen eksilmedir. Kişisel değerlerin soyut niteliği nedeniyle meydana gelen eksilmenin rakamsal karşılığını parasal değerini ifade etmek mümkün değildir.

Bununla birlikte kişisel değerlere yapılan saldırı neticesi ruhsal dengenin bozulması yaşama sevincinin eksilmesi kaçınılmaz olduğunda, hukuk manevi zararı giderim yükümlülüğü dışında tutmamış, genel değer ölçüsü olması nedeniyle, belli bir miktar paranın verilmesi suretiyle zarar görenin tatmin edilmesini amaçlamıştır.

Olayın niteliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, manevi tazminatın zenginleşmeye veya yoksullaşmaya neden olamaması temel ilkesi de dikkate alınarak davacının olaydan dolayı çekmiş olduğu elem ve ızdırabın bir nebze de olsa telafisi için davacılar lehine aşağıdaki miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmüştür.

Başkan .... · ¸(e-imzalıdır) · Üye .... · ¸(e-imzalıdır) · Üye .... · ¸(e-imzalıdır) · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)