Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/466 K.2024/10

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin başta gıda olmak üzere ilaç vakum ve ..... olmak üzere kırtasiye, reklam, promosyon, baskı , kutu ve ambalajın birçok alanına yönelik olarak azami kalitede hammadde ve katkılarla, standartlara uygun üretim yaptığını, iç ve dış pazarlara yönelik tedarikte bulunduğunu ve bu sektörde ticari faaliyet gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket ile davalı şirketin işbu faaliyetler içerisinde cari hesaba dayalı olarak ticari ilişki içerisine girdiğini, davalı tarafın müvekkili şirketten bir kısım malları satın ve teslim aldığını ancak bedellerini ödemediğini,

davalının sözleşmesel edimini ifa etmemesi üzerine müvekkili şirketin davalı şirketten olan vaki alacağının tahsili amacıyla davalı tarafa karşı Büyükçekmece ..... İcra Dairesi'nin ....

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ve davalı tarafa ödeme emrinin tebliğ edildiğini, ödeme emrini tebellüğ eden davalı tarafın dayanak icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve dayanak icra takibini durdurduğunu, duran takibi harekete geçirmek üzere işbu davayı açtıklarını, davalı şirketin zaman kazanmak amacı ile kötü niyetle itirazda bulunduğu iddiası ile itirazın iptalini ve davalı tarafın asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı şirket ile cari çalışmanın olduğunu, ancak bu ticari faaliyetin davacı yanın iddia ettiği üzere ..... üzerinden olmayıp tüm cari ilişkinin TL bazında gerçekleştiğini, davacı tarafın TL ile çalışmayı kabul ettiği gibi ..... üzerinden çalışmak gibi bir talebinin dahi olmadığını;

ancak devam eden süreçte davacı tarafın, davalı müvekkilinin rızası olmaksızın ..... bazında bir hesaplamada bulunup kendi cari hesabına da yine ..... olarak kayıt sağladığını, ilgili icra takibinin ise ..... bazında değerlendirildiğinde arada oluşan kur farkını müvekkilinden talep etmek suretiyle başlatıldığını, Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 13/09/2019 tarihli ... Esas ve ...

Karar numaralı "...Ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceğinin kabulü gerekirken..." yönündeki içtihadını da belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının, bakiye cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı icra dosyasına yapmış olduğu itirazında müvekkilleri şirketin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

Büyükçekmece .... İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 8.250,78 ..... asıl alacak, 94,94 ..... işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.345,72 ..... ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %6 Amerikan Doları-Merkez Bankası Azami Mevduat faizi ile birlikte tahsili için cari hesaba dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi ..... 'ın 27/12/2021 havale tarihli raporunda.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında olan ticari ilişkiye ait yazılı bir sözleşme tespit edilemediğini, davacı şirketin satmış olduğu bazı mallar karşılığında davalı şirkete ..... döviz cinsinden fatura düzenlediğini ve faturalar üzerinde o tarihteki kur tutarının da esas alınarak TL cinsinden de hesaplama yaptığını, davalı tarafın da faturalar üzerindeki TL tutarlarını esas alarak Tek Düzen Muhasebe usulüne uygun şekilde muhasebe kaydını yapmış olduğunun tespit edildiğini,

davalı şirketin davacı şirketten satın almış olduğu malların bedellerini davalı şirkete muhtelif tarihlerde çek olarak ve havale yapılmak suretiyle ödediğinin görüldüğünü her yılın sonunda davacı tarafın davalıdan bir miktar alacağının devrettiği görüldüğünü, ticari faaliyetin seyri ve mal alımlarının ve ödemelerin seyrinin incelenmesinde, davalı tarafın davacı tarafa düzenli şekilde ve gecikmelere sebebiyet vermeden ödemelerde bulunduğunun görüldüğünü, davacı tarafında davalı tarafın ödemelerinde gecikmelere neden olduğu ve şirketi zarara soktuğu yönünde bir iddiasının da bulunmadığı yapmış oldukları iddialardan anlaşıldığını,

dava tarihinde davalı şirketin davacı şirkete borcunun olmadığının tespit edildiğini, aradaki uyuşmazlığın davacı şirketin davalı şirkete kesmiş olduğu dövize endeksli faturalardan doğan kur farkından kaynaklandığının görüldüğünü, davacı şirket tarafından düzenlenerek davalı şirkete gönderilen 5.438,018 .....

X7,46920 (kur) -40.567,62 TL tutarındaki alacağın kur farkı olması nedeniyle, davalı şirket tarafından kabul edilmediğini ve 8 günlük yasal süresi içinde davacı tarafa iade edildiğini, muhasebe kayıtlarına alınmadığını, Yevmiye Defterinin ve BA- BS Formlarının incelenmesinden tespit edildiğini, davacı tarafın davalı tarafa kur farkından doğan alacaklarını tahsil etmek amacıyla fatura düzenlemesine dair yasal dayanağı olan belge ve delilin tarafına teslim edilen dava dosyasında mevcut olmayıp, davalı şirketinde elinde de bulunmadığının tespit edildiğini belirtmiştir.

Bilirkişi .... 'nın 27/07/2022 havale tarihli raporunda.

Taraflar arasındaki itilafta tüm alış ve satış faturalarının TL olarak değerlendirilmesi Halinde: Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafından davalıya faturaların tamamına yakınının ..... para birimi ile kesildiğini, kimi faturalarda da TL yanında ..... para birimi bedeli yazıldığını, istinabe sureti ile alınan bilirkişi raporunda davalının, davacıya takip tarihi ile herhangi bir borcunun bulunmadığının rapor edildiğini, ancak dosyada mübrez davalının, davacı için tuttuğu 31.12.2020 tarihli yevmiye kayıtlarında davacıya 12.014,11 TL borçlu olduğunun kayıtlı olduğunu,

davalı şirketin bu borç ile ilgili (2019 yılı için) 04.03.2019 tarihinde davacıya 28.561,50 TL tutarlı kur farkı faturası kestiğini ve bunu TL cari hesaptan mahsup ettiğini, bu kur farkının faturasının davalı kayıtlarından çıkartılırsa bu kez davacıya 12.014,11 * 28.561,50 TL - 40.575,61 TL borçlu olduğunun kabul edilmesi gerekeceğini.

Davacı kayıtlarında ise davalıdan kur farkları tenzil edilerek toplamda 30.12.2020 tarihinde 40.940,61 TL alacaklı olduğunun işli olduğunu, aradaki 40.940,61-40.575,612 365,00 TL farkın nereden kaynaklardığı tarafınca belirlenemediğini, mahkememizin taraflar arasındaki ticari ilişkide davacının, davalıya kestiği faturaların döviz bazında tahsilinin yapılamayacağı, bu faturaların TL olarak tahsil edilmesi gerektiği yönde karar ittihazı halinde de,

davacının 40.575,61 TL ve/veya 40.940,61 TL alacağına (365 TL fark kaynağı tespit edilememiştir.) 3095 sayılı yasa gereği yıllık 9616,75 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekeceğini. Taraflar arasındaki itilafta davacının ..... olarak kestiği faturaları, davalının ..... olarak ödemesi gerektiği hakkında karar ittihazı halinde. Davacının davalıya kestiği ..... tutarlı faturalara davalının KEŞİDE/ciro ettiği çeklerin vade tarihinde T.C.

Merkez bankası döviz satış kuru üzerinden ..... para birimine çevrilmesi ile davacının, davalıdan talep edebileceği rakam 8.129.50 ..... olarak hesaplandığını, davacının 8.129,50 ..... alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının ..... para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini, ancak davacı tarafın dava değerini 5.438,01 ..... karşılığı, 40.567,62 TL olarak (1 ..... -7.

4692 TL) olarak gösterdiğini ve somut dava ile davalıdan 5.438,01 ..... talep ettiğini.

Yukarıdaki bölümlerde yapılan inceleme sonucunda davacının davalıdan ..... para birimi üzerinden yaptığı hesaplamada 8.129,50 ..... alacaklı olduğunu, ancak davacının davasını 5.438,01 ..... üzerinden ikame ettiği için taleple bağlılık gereğince talebine bağlı olarak 5.438,01 ..... ( 40.567,62 TL) alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının ..... para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini.

Davacının, davalıya kestiği ..... bazlı faturalar nedeniyle, davalının yaptığı HER bir ödemenin tediye tarihindeki kur üzerinden ..... para birimine çevrilerek asıl alacaktan düşülerek yapılan değerlendirme gereği, davacının, davalıdan 5.562,25 ..... alacağının hesaplandığını, davacının 5.562,25 ..... alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının ..... para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini belirtmiştir.

Bilirkişi ...... 'ın 19/04/2023 havale tarihli raporunda. Davacı yanın incelenen kendi ticari defterlerinde takip tarihi 12.03.2021) itibariyle davalı yandan 62.666,32 TL karşılığı 8.250,78 ..... alacaklı olması karşısında davalı yanın dosyada mübrez cari hesap ekstresine göre davalı yanın takip tarihinde davacı yana 485,89 TL cari hesap bakiye borçlu olarak yer aldığını,

tarafların BA-BS bildirimlerinin birebir uyuşması gözetildiğinde taraflar arasında ticari defter farklılığının davacı kayıtlarında yer alan kur farkı virman kayıtlarının davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından ve aynı şekilde davalı kayıtlarında yer alan kur farkı virman kaydının davacıda yer almamasından kaynaklandığının anlaşıldığı, bu minvalde 18.03.2019 tarihli mutabakat belgesinde ..... bakiyenin de belirtilmesine rağmen davalının itirazsız imzalaması ve davalı yanın da kur farkı kaydı düzenlemesi gibi hususlar göz önüne alındığında taraflar arasında kur farkı

faturası düzenleneceğine dair teamül oluşmuş olup son kararın mahkememize ait olacağı kanaati ile mahkememizce davacı yanın davalı yana kur farkı düzenleyebileceği yönünde karar verilmesi halinde/olasılığında, davacının takip tarihi (12.03.2021) itibariyle davalı yandan 62.666,32 TL karşılığı 8.250,78 ..... alacaklı olacağı, Sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, bilirkişi raporları içeriğine göre;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 99. Maddesinde konusu para olan borçların ödeme şekli düzenlenmiştir. Maddenin 2. fıkrası "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir." düzenlemesini içermektedir.

Kur farkı alacağının istenebilmesi için, taraflar arasında yazılı bir sözleşmeye veya bu yönde oluşmuş bir teammül bulunması yada akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olması gerekmektedir.( Yargıtay ..... Hukuk Dairesi 'nin .... Esas -... Karar, .... E-.... K. sayılı ilamı) .

Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki fark varsa bu fark, kur farkı alacağıdır. Kur farkı alacağı fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki farktan kaynaklanan alacak olduğundan ancak TL olarak istenebilir.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, kur farkı alacağına istinaden, davalı aleyhinde dayanak 8.250,78 ..... asıl alacak, 94,94 ..... işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.345,72 ..... ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %6 Amerikan Doları-Merkez Bankası Azami Mevduat faizi ile birlikte tahsili talebiyle icra takibine başlatıldığı, kur farkı alacağının fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki farktan kaynaklanan alacak olduğundan ancak TL olarak istenebileceğinden, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Emsal İstanbul BAM 43.H.D'nin E: 2020/1398, K: 2023/753 sayılı ilam)

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır